یک طلا تا لسآنجلس؛ دو تیم والیبال ساحلی ایران در چین دنبال سهمیه المپیک
مسابقات والیبال ساحلی قهرمانی آسیا از دوم تا ششم سپتامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۱ تا ۱۵ شهریور ۱۴۰۵، در شهر شانگلو استان شاآنشی چین برگزار میشود. فدراسیون جهانی والیبال این مسابقات را در تقویم رسمی خود بهعنوان قهرمانی قارهای آسیا ثبت کرده است؛ رقابتی که بخشی از مسیر انتخابی بازیهای المپیک لسآنجلس به شمار میرود.
ایران با دو تیم در بخش مردان وارد این رقابتها خواهد شد. تیم نخست را عباس پورعسگری و علیرضا آقاجانی تشکیل میدهند که با قهرمانی در مسابقات آسیای مرکزی سهمیه حضور در قهرمانی آسیا را کسب کردند. زوج دوم، ابوالحسن خاکیزاده و امیرعلی قلعهنوی است که بر اساس اعلام فدراسیون والیبال، از طریق رتبه پنجم ردهبندی آسیا جواز حضور در چین را به دست آوردهاند.
قهرمانی آسیا چگونه ایران را به المپیک میرساند؟
اهمیت مسابقات شانگلو بسیار فراتر از کسب یک مدال قارهای است. بر اساس نظام انتخابی رسمی المپیک ۲۰۲۸، قهرمان هر یک از پنج رقابت قارهای والیبال ساحلی، یک سهمیه برای کمیته ملی المپیک کشورش به دست میآورد. بنابراین تیم قهرمان مردان آسیا، کشور خود را مستقیماً صاحب یک سهمیه المپیک خواهد کرد.
البته سهمیه به نام کشور ثبت میشود و الزاماً به این معنا نیست که همان دو بازیکن بدون طی مراحل داخلی در المپیک حاضر خواهند شد. انتخاب ترکیب نهایی به مقررات فدراسیون جهانی و تصمیم کمیته ملی المپیک و فدراسیون ملی در زمان مقرر بستگی دارد؛ اما در عمل، زوجی که سهمیه را به دست بیاورد، اصلیترین گزینه حضور در لسآنجلس خواهد بود.
در مجموع، ۲۴ تیم مردان و ۲۴ تیم زنان در والیبال ساحلی المپیک ۲۰۲۸ شرکت میکنند و هر کشور میتواند حداکثر دو تیم در هر بخش داشته باشد. علاوه بر پنج سهمیه قارهای، یک سهمیه به قهرمان جهان ۲۰۲۷، ۱۴ سهمیه از طریق ردهبندی المپیکی و سه سهمیه از طریق مسابقات نهایی انتخابی اختصاص پیدا میکند. آمریکا نیز بهعنوان میزبان یک سهمیه تضمینشده دارد.
این ساختار نشان میدهد قهرمانی آسیا کوتاهترین مسیر ایران برای رسیدن به المپیک است. در صورت از دست رفتن این فرصت، ملیپوشان باید با حضور مستمر و موفق در تورهای بینالمللی، امتیاز لازم برای قرارگرفتن میان ۱۴ تیم برتر ردهبندی المپیکی را جمعآوری کنند یا در آخرین مرحله انتخابی به سهمیه برسند؛ مسیرهایی که رقابت در آنها بهمراتب دشوارتر و پرهزینهتر است.
پورعسگری و آقاجانی؛ قهرمانانی با شش برد متوالی
عباس پورعسگری و علیرضا آقاجانی با عملکردی بدون شکست، عنوان قهرمانی آسیای مرکزی را به دست آوردند. این زوج در مسابقه نهایی قزاقستان را در دو ست متوالی با امتیازهای ۲۱ بر ۱۹ و ۲۱ بر ۵ شکست داد و با شش پیروزی متوالی روی سکوی نخست ایستاد. این قهرمانی، سهمیه مستقیم منطقه آسیای مرکزی برای حضور در قهرمانی قاره را نیز در اختیار ایران قرار داد.
پورعسگری و آقاجانی پیشتر در بازیهای ساحلی آسیا در سانیا نیز پنج پیروزی متوالی برابر سریلانکا، بوتان، چین، سوریه و ژاپن ثبت کرده بودند، اما با شکست مقابل عمان از صعود به نیمهنهایی بازماندند و در جایگاه پنجم مشترک قرار گرفتند. این نتایج نشان میدهد زوج ایرانی توان شکست تیمهای مطرح قاره را دارد، هرچند برای رسیدن به مدال و سهمیه المپیک باید عملکرد خود را در بازیهای حذفی نیز تثبیت کند.
حضور در مسابقات مختلف آسیایی و جهانی نیز برای افزایش تجربه و امتیاز این زوج ادامه داشته است. پورعسگری و آقاجانی در تور فیوچرز هانگژو به نایبقهرمانی رسیدند و امتیازهای تازهای برای ردهبندی جهانی به دست آوردند؛ امتیازهایی که در صورت ناکامی در مسیر قارهای، برای ادامه راه انتخابی المپیک اهمیت خواهد داشت.
خاکیزاده و قلعهنوی؛ زوجی که تا فینال آسیا پیش رفت
ابوالحسن خاکیزاده و امیرعلی قلعهنوی نیز یکی از آمادهترین زوجهای والیبال ساحلی ایران هستند. این تیم در بازیهای ساحلی آسیا ۲۰۲۶ با پنج پیروزی برابر ازبکستان، مالدیو، چین، لبنان و عمان به دیدار نهایی رسید و تنها در مرحله مقدماتی و فینال مقابل قطر شکست خورد.
خاکیزاده و قلعهنوی در نهایت مدال نقره بازیهای ساحلی آسیا را به دست آوردند؛ نتیجهای که نشان داد این زوج توان رقابت با تیمهای مدعی قاره را دارد. حضور آنها در قهرمانی آسیا از طریق ردهبندی، شانس ایران را برای عبور از مراحل ابتدایی و رسیدن به مسابقات تعیینکننده افزایش میدهد.
این زوج در مسابقات آسیای مرکزی نیز به مدال برنز رسید. آنها در دیدار ردهبندی، تیم دوم قزاقستان را با امتیازهای ۲۱ بر ۱۱ و ۲۱ بر ۱۶ شکست دادند. حضور دو زوج آماده به کادر فنی امکان میدهد با دو سبک متفاوت وارد مسابقات شود و شانس ایران برای مقابله با قدرتهای سنتی آسیا افزایش یابد.
تمرین در سایه جنگ و سفرهای فرسایشی
مسیر آمادهسازی ملیپوشان فقط به دشواری رقابتهای ورزشی محدود نبوده است. عبدالرئوف بستگانی، مربی تیم ملی، گفته است اردوها و اعزامها از زمان آغاز جنگ در نهم اسفند با مشکلات جدی همراه شدهاند.
به گفته او، خودش و ابوالحسن خاکیزاده برای حضور در هر مرحله اردو یا مسابقه باید ابتدا مسیر بندرعباس تا کرمان را حدود ۹ ساعت بهصورت زمینی طی کنند و سپس با پرواز به تهران بروند. شرایط امنیتی جنوب کشور نیز برنامه رفتوآمد، تمرین و اعزام تیم را دشوارتر کرده است.
با وجود این محدودیتها، بازیکنان پس از بازگشت از مسابقات آسیای مرکزی استراحت طولانی نداشتند. تیم روز پنجشنبه هشتم مرداد وارد تهران شد، بازیکنان نهم مرداد به شهرهای خود رسیدند و از شنبه دهم مرداد تمرینات بدنسازی را آغاز کردند. بخشی از ملیپوشان نیز برای حفظ آمادگی مسابقهای در تور ملی آققلا شرکت کردهاند.
فاصله زمانی تا آغاز قهرمانی آسیا حدود یک ماه است. در این دوره کوتاه، کادر فنی باید میان ریکاوری، بدنسازی، تمرینهای فنی و حضور در مسابقات تدارکاتی تعادل ایجاد کند. خستگی ناشی از سفرهای زمینی و پروازهای متعدد میتواند خطر مصدومیت را افزایش دهد؛ بهویژه در والیبال ساحلی که بازیکنان بدون امکان تعویض باید تمام مسابقه را روی شن و در شرایط آبوهوایی متغیر ادامه دهند.
چرا حضور همزمان دو تیم برای ایران مهم است؟
اعزام دو تیم، شانس آماری ایران را در جدول مسابقات افزایش میدهد. در والیبال ساحلی، قرعه مرحله حذفی، شرایط جوی، آمادگی روز مسابقه و حتی یک ست ضعیف میتواند سرنوشت یک زوج را تغییر دهد. داشتن دو نماینده باعث میشود حذف احتمالی یک تیم به معنای پایان کامل امیدهای ایران نباشد.
از نظر فنی نیز دو زوج ایران ویژگیهای یکسانی ندارند. پورعسگری و آقاجانی در ماههای اخیر ثبات بیشتری در کسب پیروزیهای متوالی نشان دادهاند، در حالی که خاکیزاده و قلعهنوی تجربه صعود تا فینال یک رویداد بزرگ قارهای را در اختیار دارند.
با این حال، حضور دو تیم فقط زمانی به نتیجه مطلوب میرسد که مسیر قرعه باعث تقابل زودهنگام نمایندگان ایران نشود و هر دو زوج بتوانند با حفظ آمادگی، از مرحله گروهی و نخستین بازیهای حذفی عبور کنند. رقبایی مانند قطر، استرالیا، چین، ژاپن، عمان و قزاقستان از مهمترین موانع ایران در مسیر قهرمانی خواهند بود.
قهرمانی آسیا؛ ایستگاه نخست پیش از ناگویا
برنامه والیبال ساحلی ایران به مسابقات چین محدود نمیشود. پورعسگری، آقاجانی، خاکیزاده و قلعهنوی برای حضور در بازیهای آسیایی ناگویا نیز انتخاب شدهاند. مسابقات مردان این رویداد با حضور ۳۲ تیم برگزار خواهد شد و بسیاری از قدرتهای اصلی قاره با دو نماینده شرکت میکنند.
به همین دلیل، قهرمانی آسیا علاوه بر فرصت کسب سهمیه المپیک، مهمترین آزمون فنی ایران پیش از بازیهای آسیایی است. نتیجه مسابقات شانگلو میتواند جایگاه دو زوج در ردهبندی، اعتمادبهنفس بازیکنان و تصمیمهای کادر فنی برای ادامه فصل را تحت تأثیر قرار دهد.
ماموریت اصلی اما روشن است: کسب عنوان قهرمانی آسیا و دریافت سهمیه مستقیم المپیک ۲۰۲۸. والیبال ساحلی ایران پیشتر در قاره به مدال و عنوان قهرمانی رسیده، اما حضور در المپیک همچنان هدفی بزرگ و تاریخی محسوب میشود.
اکنون چهار بازیکن ایران در فاصله یک ماه تا مهمترین رقابت سال قرار دارند؛ دو زوج، یک هدف و مسیری که میتواند در صورت فتح سکوی نخست چین، مستقیماً به ساحل آلامیتوس در لسآنجلس برسد.