روایت عجیب داور ایرانی از لحظه پرتاب وزنه به سمت صورتش؛ فرزاد اللهیاری: اصلاً نترسیدم/ ایران بهشت وزنهبرداری است
گفتوگوی فرزاد اللهیاری که روز سهشنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ منتشر شد، روایتی متفاوت از پشتصحنه داوری حرفهای وزنهبرداری ارائه میدهد. اللهیاری که سالهاست در انگلستان زندگی میکند، پس از انتشار فیلمی از حرکت خطرناک یک وزنه به سمت جایگاه داوران، مورد توجه رسانهها و کاربران شبکههای اجتماعی قرار گرفت.
بررسی گزارشهای منتشرشده نشان میدهد ویدئویی از حرکت وزنه به سمت میز داوران در جریان مسابقاتی در چین نیز طی روزهای اخیر در رسانههای تصویری بازتاب داشته است. با این حال، بدون تطبیق مستقل هویت افراد و مشخصات مسابقه، نمیتوان تمام جزئیات آن ویدئو را بهطور قطعی به روایت اللهیاری نسبت داد.
اهمیت این اتفاق تنها در واکنش آرام داور خلاصه نمیشود؛ بلکه پرسشهایی درباره ایمنی محل استقرار داوران، شناخت خطر، ضرورت تجربه عملی و نقش فناوری در قضاوت منصفانه مسابقات مطرح میکند.
لحظه برخورد وزنه با میز داوری؛ چرا فرزاد اللهیاری از جایش تکان نخورد؟
مهمترین بخش گفتوگوی اللهیاری به لحظهای اختصاص دارد که وزنه پس از رها شدن از دست ورزشکار به سمت جایگاه داوران حرکت کرد.
او توضیح داده که پیش از وقوع حادثه متوجه شرایط خاص تخته مسابقه شده بود. به گفته اللهیاری، سطح تخته هنگام برخورد وزنه با زمین جهش نسبتاً زیادی ایجاد میکرد و زمانی که ورزشکار به لبه آن نزدیک شد، احتمال حرکت وزنه به سمت داوران افزایش یافت.
اللهیاری گفته بود پیش از مسابقه نیز این موضوع را با تعدادی از همکاران خود مطرح کرده است. او هنگام رها شدن وزنه تصور میکرد میتواند در صورت رسیدن میله به میز، آن را کنترل کند.
این داور بینالمللی تأکید کرده که در لحظه وقوع حادثه احساس ترس نداشته و شرایط را براساس تجربه قبلی خود ارزیابی کرده است.
با وجود این، واکنش شخصی یک داور باتجربه نباید بهعنوان الگویی برای برخورد با وزنههای در حال سقوط تلقی شود. چنین تجهیزات سنگینی میتوانند آسیب جدی ایجاد کنند و پیشگیری از حادثه با جانمایی ایمن، فاصله مناسب و تجهیزات محافظتی اهمیت اساسی دارد.
سابقه وزنهبرداری در کرمانشاه؛ راز خونسردی داور ایرانی
فرزاد اللهیاری فعالیت ورزشی خود را از ۱۴ سالگی در کرمانشاه آغاز کرد. او در دوران نوجوانی در سالنهایی تمرین میکرد که فضای محدودی داشتند و ورزشکاران با فاصله کمی از یکدیگر مشغول وزنهبرداری بودند.
این تجربه در سالهای بعد و هنگام حضور او در کرج ادامه پیدا کرد. اللهیاری معتقد است آشنایی طولانی با حرکت وزنهها و محیط تمرین، توانایی او برای ارزیابی موقعیتهای غیرمنتظره را افزایش داده است.
به گفته او، پس از حادثه، مسئول داوران فدراسیون جهانی وزنهبرداری برای اطمینان از سلامت وی به سراغش رفت. خانواده و دوستان او در کرمانشاه نیز پس از انتشار فیلم، پیگیر وضعیتش شدند.
این بخش از روایت نشان میدهد تجربه عملی ورزش میتواند در شناخت شرایط مسابقه مؤثر باشد؛ هرچند ارزیابی خطر از سوی افراد مختلف لزوماً یکسان نیست.
مهاجرت فرزاد اللهیاری به انگلیس؛ مسیر دشوار رسیدن به داوری جهانی
اللهیاری پس از ۲۴ سالگی ایران را ترک کرد و راهی انگلستان شد. او ابتدا فعالیت خود را در حوزه مربیگری ادامه داد، اما بهتدریج تصمیم گرفت داوری وزنهبرداری را بهصورت حرفهای دنبال کند.
این داور ایرانیتبار در سال ۲۰۰۶ به سطح داوری ملی رسید. با این حال، به گفته خودش، در آن مقطع امکان فعالیت مستمر و حضور در مسابقات بزرگ برای او فراهم نبود.
او توضیح داده که از سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ شرایط فعالیت حرفهایاش تغییر کرد و توانست با جدیت بیشتری مسیر داوری بینالمللی را دنبال کند.
اللهیاری معتقد است مهاجران برای تثبیت جایگاه حرفهای خود ممکن است با دشواریهای بیشتری روبهرو شوند و نیاز داشته باشند تواناییهایشان را با تلاش مستمر نشان دهند.
او همچنین تأکید کرده که رابطه عاطفی خود را با ایران حفظ کرده و طی دو سال گذشته چندین بار به کشور سفر کرده است.
تغییر مهم قوانین داوری وزنهبرداری در سال ۲۰۲۶؛ نقش بازبینی ویدئویی
یکی از مهمترین بخشهای تخصصی گفتوگوی اللهیاری به تغییرات سیستم داوری مربوط میشود. او از امکان بازبینی تصاویر و اصلاح تصمیمات داوران استقبال کرده و معتقد است هدف اصلی باید اجرای عدالت برای ورزشکاران باشد.
این اظهارات با تغییرات رسمی فدراسیون جهانی وزنهبرداری در سال ۲۰۲۶ ارتباط دارد.
فدراسیون جهانی وزنهبرداری در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ از اصلاح مقررات فنی و مسابقاتی خبر داد. طبق این تغییرات، در مسابقاتی که از فناوری بازبینی ویدئویی استفاده میکنند، سازوکار تصمیمگیری مشترکی با حضور چهار عضو هیئت ژوری و سه داور پیشبینی شده است.
بر اساس مقررات جدید، اگر رأی اکثریت مجموعه هفتنفره با تصمیم اولیه داوران متفاوت باشد، فرآیند بازبینی ویدئویی میتواند بهصورت خودکار آغاز شود. همچنین امکان اعتراض قانونی ورزشکار یا مربی، تحت شرایط مشخص، حفظ شده است.
این تغییرات میتوانند شفافیت قضاوت را افزایش دهند و امکان بررسی دوباره حرکات بحثبرانگیز را فراهم کنند.
آیا سابقه وزنهبرداری باعث قضاوت بهتر داوران میشود؟
اللهیاری در گفتوگوی خود تأکید کرده است که آشنایی عملی با وزنهبرداری میتواند به داور در تشخیص جزئیات فنی کمک کند.
از نگاه او، فردی که سالها در این رشته فعالیت کرده، شناخت دقیقتری از اجرای حرکات، وضعیت بدن ورزشکار و اشتباهات احتمالی دارد.
با این حال، سابقه قهرمانی یا تمرین ورزشی بهتنهایی برای تبدیل شدن به یک داور حرفهای کافی نیست. تسلط بر مقررات جدید، مهارت مشاهده، استقلال در تصمیمگیری و توانایی مدیریت فشار مسابقه نیز اهمیت دارند.
در مقررات فدراسیون جهانی، تصمیمگیری داوران بر پایه معیارهای فنی مشخص انجام میشود و وجود تجربه ورزشی نمیتواند جایگزین آموزش رسمی و ارزیابی تخصصی شود.
اللهیاری همچنین معتقد است بخشی از اعتراضات ورزشکاران و مربیان ناشی از آشنا نبودن آنها با آخرین تغییرات قوانین است؛ موضوعی که اهمیت آموزش مداوم عوامل فنی مسابقات را برجسته میکند.
ماجرای داوری بهداد سلیمی در المپیک ریو؛ اللهیاری چه گفت؟
یکی از پرسشهای مهم مطرحشده در مصاحبه، قضاوت جنجالی مسابقه بهداد سلیمی در المپیک ۲۰۱۶ ریو بود.
سلیمی در آن مسابقات رکورد ۲۱۶ کیلوگرم را در حرکت یکضرب ثبت کرد، اما پس از رد شدن تلاشهای او در دوضرب، نتوانست رکورد مجموع به دست آورد. تصمیم داوران و هیئت ژوری در آن زمان با اعتراض شدید ورزشکار و مسئولان تیم ایران همراه شد.
اللهیاری درباره درست یا نادرست بودن قضاوت آن مسابقه حکم قطعی صادر نکرد. او توضیح داد که برای ارزیابی دقیق، باید فیلم حرکت را دوباره مشاهده کند.
این موضع از منظر حرفهای اهمیت دارد؛ زیرا قضاوت درباره یک صحنه فنی، بهخصوص زمانی که سالها از وقوع آن گذشته، نیازمند بررسی تصاویر و مقررات حاکم در زمان مسابقه است.
همچنین نمیتوان قوانین تازه مصوب ۲۰۲۶ را بدون توجه به تفاوت مقررات، مبنای داوری مجدد یک مسابقه متعلق به سال ۲۰۱۶ قرار داد.
ماجرای علی داوودی و تغییر رأی داوران در بازیهای آسیایی
اللهیاری در بخش دیگری از مصاحبه به صحنه بحثبرانگیز مربوط به علی داوودی اشاره کرد؛ صحنهای که در آن نتیجه قضاوت پس از اعتراض تیم ایران تغییر کرده بود.
به روایت او، اختلاف اولیه به وضعیت آرنج ورزشکار مربوط میشد و پس از استفاده تیم ایران از امکان اعتراض و بازبینی، رأی اولیه تغییر کرد.
او همچنین از محسن جلیلی، داور ایرانی حاضر در رقابتهای بینالمللی، تمجید کرد و تسلط فنی و آرامش او را از ویژگیهای حرفهایاش دانست.
با این حال، اللهیاری نقش تغییر رأی را صرفاً به حضور یک داور ایرانی نسبت نداد و توضیح داد که نظر داور دیگری از کشوری متفاوت نیز در تصمیم نهایی تأثیر داشته است.
جزئیات این بازبینی در گفتوگو از زبان اللهیاری مطرح شده و برای تعیین دقیق سهم هر رأی، باید گزارش رسمی همان مسابقه و تصاویر فرآیند داوری بررسی شود.
فرزاد اللهیاری: ایران بهشت وزنهبرداری است
یکی از بخشهای قابل توجه مصاحبه، ارزیابی مثبت اللهیاری از ظرفیتهای وزنهبرداری ایران بود.
او از حضور چهرههای باتجربهای مانند کوروش باقری، حسین رضازاده و سجاد انوشیروانی در ساختار این رشته نام برد و معتقد است تجربه آنها میتواند برای توسعه وزنهبرداری کشور ارزشمند باشد.
اللهیاری همچنین از امکانات برگزاری مسابقات جام فجر و تجربه میزبانی ایران تمجید کرد. او با توجه به حضور در رقابتهای بینالمللی مختلف، شرایط میزبانی ایران را مطلوب توصیف کرد.
با وجود این نگاه مثبت، او به محدودیتهای اینترنتی نیز اشاره کرد و گفت این مسئله میتواند بر فعالیت و ارتباطات مجموعه وزنهبرداری تأثیر منفی بگذارد.
اظهارات او درباره میزبانی ایران، ارزیابی شخصی یک داور باتجربه است و به معنای تأیید مستقل برتری زیرساختهای ایران نسبت به تمام کشورهای جهان نیست.
آینده داوری وزنهبرداری؛ اهمیت فناوری، تجربه و عدالت ورزشی
گفتوگوی فرزاد اللهیاری فراتر از یک ویدئوی پربازدید، به موضوع مهم کیفیت داوری در ورزش حرفهای میپردازد.
برگزاری رقابتهای جهانی وزنهبرداری ۲۰۲۶ در نینگبو چین، از ۲۷ اکتبر تا ۸ نوامبر، یکی از تازهترین فرصتهای اجرای مقررات جدید و حضور داوران بینالمللی در مسابقات سطح بالا بود. فدراسیون جهانی نیز گزارش نهایی این رقابتها را در ۱۰ نوامبر منتشر کرد.
افزایش استفاده از بازبینی ویدئویی میتواند به کاهش برخی خطاهای انسانی کمک کند، اما همچنان آموزش داوران و اجرای یکسان مقررات ضروری است.
در کنار این مسائل، حادثه حرکت وزنه به سمت جایگاه داوران یادآور اهمیت ایمنی سالنهای مسابقه است. توجه به رفتار تجهیزات، محل استقرار عوامل فنی و استانداردهای محافظتی باید مستقل از خونسردی یا تجربه شخصی داوران بررسی شود.
در مجموع، روایت فرزاد اللهیاری در ۲۶ آبان ۱۴۰۵ تصویری از مسیر یک ورزشکار ایرانی تا جایگاه داوری بینالمللی ارائه میدهد. خونسردی او هنگام برخورد وزنه با میز داوری باعث شهرت این صحنه شد، اما بخش مهمتر سخنانش به ضرورت شناخت فنی، تسلط بر قوانین و عدالت در قضاوت اختصاص دارد. او در کنار تمجید از ظرفیتهای وزنهبرداری ایران، بر اهمیت بهروزرسانی دانش داوران و اصلاح تصمیمات اشتباه تأکید کرده است؛ موضوعاتی که میتوانند در آینده مسابقات بینالمللی وزنهبرداری نقشی تعیینکننده داشته باشند.