تیرآهن در آستانه جهش قیمت؟ بازار فولاد میان رکود ساخت‌وساز و بحران برق قفل شد

بازار تیرآهن در معاملات امروز وارد فاز کم‌نوسان شد. فروشندگان نرخ‌های خود را تغییر ندادند و خریداران نیز تمایل چندانی برای ثبت سفارش‌های سنگین نشان ندادند. نتیجه این وضعیت، شکل‌گیری تعادلی موقت میان ضعف تقاضای مصرفی و محدودیت‌های سمت تولید است.

بر اساس نرخ‌های اعلام‌شده، تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن اصفهان با قیمت ۸۹ هزار و ۹۰۸ تومان، تیرآهن ۱۴ ظفر بناب با نرخ ۷۶ هزار و ۵۱۴ تومان، تیرآهن ۲۰ نورد فولاد یزد با قیمت ۸۴ هزار و ۶۷۹ تومان و تیرآهن ۱۴ شاهین بناب با نرخ ۷۷ هزار و ۶۴ تومان عرضه می‌شوند.

جدول قیمت تیرآهن امروز ۱۱ مرداد ۱۴۰۵

قیمت نهایی خرید هر شاخه با توجه به وزن واقعی محصول، محل بارگیری، هزینه حمل، مالیات بر ارزش افزوده، حجم سفارش و شرایط تسویه تعیین می‌شود. بنابراین، نرخ کیلویی تنها یکی از اجزای محاسبه هزینه نهایی پروژه است و خریداران باید پیش از ثبت سفارش، فاکتور کامل تحویل در محل را دریافت کنند. صفحات تخصصی فروش آهن نیز قیمت محصولات را بر اساس کارخانه، سایز، وزن، محل بارگیری و نرخ هر شاخه تفکیک می‌کنند.

تیرآهن واقعاً ثابت مانده است؟

ثبات امروز پس از تعدیل محدود قیمت‌ها در روزهای گذشته رخ داده است. تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن اصفهان روز هشتم مرداد در محدوده ۹۱ هزار و ۷۴۳ تومان قرار داشت، اما روز دهم مرداد با حدود دو هزار تومان کاهش به سطح ۸۹ هزار و ۹۰۸ تومان رسید و امروز در همین نرخ باقی ماند.

بر این اساس، قیمت این محصول در فاصله هشتم تا یازدهم مرداد حدود هزار و ۸۳۵ تومان، معادل نزدیک به دو درصد کاهش یافته است. در همین دوره، تیرآهن ۱۴ ظفر بناب از ۷۶ هزار و ۲۳۹ تومان به ۷۶ هزار و ۵۱۴ تومان رسید؛ افزایشی محدود که کمتر از نیم درصد بوده است. نرخ تیرآهن ۲۰ نورد فولاد یزد و تیرآهن ۱۴ شاهین بناب نیز در این بازه تغییر محسوسی نداشته است.

بنابراین، بهتر است وضعیت فعلی را «توقف نوسان پس از اصلاح محدود» توصیف کرد. بازار در حال حاضر نیروی کافی برای آغاز موج صعودی ندارد، اما فشار لازم برای کاهش فراگیر نرخ‌ها نیز شکل نگرفته است.

چرا رکود ساخت‌وساز قیمت تیرآهن را پایین نمی‌آورد؟

تیرآهن به‌طور مستقیم در ساختمان‌های اسکلت فلزی، پروژه‌های صنعتی، سوله‌سازی و برخی طرح‌های عمرانی مصرف می‌شود. کاهش شروع پروژه‌های جدید، تقاضای واقعی برای این محصول را محدود می‌کند و اجازه نمی‌دهد فروشندگان به‌راحتی قیمت‌ها را بالا ببرند.

آمار پروانه‌های ساختمانی نیز کاهش فعالیت‌های ساختمانی را تأیید می‌کند. در بهار ۱۴۰۴ تعداد ۲۹ هزار و ۲۹۵ پروانه احداث بنا در شهرهای کشور صادر شد که نسبت به فصل مشابه سال قبل ۲۲.۷ درصد کاهش داشت. تعداد واحدهای مسکونی پیش‌بینی‌شده در پروانه‌ها نیز به ۱۰۹ هزار و ۱۸۴ واحد رسید و در مقایسه با بهار سال قبل ۱۹.۶ درصد کمتر شد.

کاهش پروانه‌ها فوراً مصرف تیرآهن را متوقف نمی‌کند، زیرا پروژه‌های قدیمی همچنان به خرید مصالح ادامه می‌دهند؛ اما این شاخص از کم‌شدن تعداد ساختمان‌هایی خبر می‌دهد که در ماه‌ها و سال‌های آینده وارد مرحله اجرا خواهند شد.

در چنین شرایطی، تقاضای بازار بیشتر به سفارش‌های ضروری و پروژه‌های در حال تکمیل محدود می‌شود. پیمانکاران نیز به دلیل نامشخص‌بودن آینده هزینه‌ها، خریدهای خود را مرحله‌ای انجام می‌دهند و کمتر حاضر می‌شوند تیرآهن مورد نیاز چند ماه آینده را یکجا انبار کنند.

بحران برق چگونه مانع کاهش قیمت تیرآهن می‌شود؟

در سمت مقابل، تولیدکنندگان فولاد با محدودیت جدی انرژی روبه‌رو هستند. معاون اجرایی انجمن تولیدکنندگان فولاد اعلام کرده بود بر اساس نامه‌های شرکت‌های برق منطقه‌ای، محدودیت مصرف برق واحدهای فولادی برای اردیبهشت ۴۰ درصد و برای خرداد ۶۰ درصد تعیین شده است.

محدودیت‌ها در ادامه نیز به یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های تولیدکنندگان تبدیل شد. رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در تیرماه از محدودیت انرژی تا سطح ۸۰ درصد در برخی واحدها خبر داد و مجموع عدم‌النفع ناشی از ناترازی برق و گاز در زنجیره فولاد طی پنج سال گذشته را ۱۸ میلیارد دلار برآورد کرد.

هرچند کاهش تقاضا به‌طور طبیعی باید قیمت را پایین بیاورد، محدودیت تولید می‌تواند عرضه را نیز هم‌زمان کاهش دهد. اگر کارخانه‌ها نتوانند با ظرفیت معمول فعالیت کنند، کمبود احتمالی برخی سایزها یا تأخیر در تحویل بار، جلوی افت نرخ را خواهد گرفت.

توافق وزارتخانه‌های صمت و نیرو برای کاهش روزهای محدودیت برق شهرک‌های صنعتی از دو روز به یک روز، می‌تواند بخشی از فشار را کم کند؛ اما تا زمانی که تأمین پایدار انرژی تضمین نشود، بازار همچنان برای کاهش قیمت محتاط خواهد بود.

چرا تیرآهن ذوب‌آهن گران‌تر است؟

قیمت کیلویی تیرآهن ۱۶ ذوب‌آهن اصفهان حدود ۱۷.۵ درصد بالاتر از تیرآهن ۱۴ ظفر بناب است. البته این اختلاف را نباید فقط به نام کارخانه نسبت داد؛ دو محصول از نظر سایز، وزن هر شاخه و میزان مصرف فولاد یکسان نیستند.

ذوب‌آهن اصفهان یکی از برندهای مرجع بازار تیرآهن ایران محسوب می‌شود و محصولات آن معمولاً به دلیل شناخته‌شدن استاندارد تولید، وزن و تقاضای بالاتر، با نرخ بیشتری از برخی تولیدکنندگان دیگر عرضه می‌شوند. تغییر قیمت محصولات این کارخانه نیز معمولاً بر انتظارات کلی بازار تیرآهن اثر می‌گذارد.

با این حال، گران‌تر بودن یک برند الزاماً به معنای انتخاب مناسب برای تمام پروژه‌ها نیست. نوع سازه، محاسبات مهندس طراح، جدول اشتال، وزن واقعی شاخه و استاندارد مورد نیاز تعیین می‌کند کدام محصول برای پروژه مناسب است.

جایگزین‌کردن تیرآهن طراحی‌شده با محصول سبک‌تر صرفاً برای کاهش هزینه می‌تواند ایمنی سازه را تحت تأثیر قرار دهد. هرگونه تغییر برند، وزن یا سایز باید با تأیید مهندس محاسب پروژه انجام شود.

آیا الان زمان خرید تیرآهن است؟

برای پروژه‌ای که در مرحله اجرای اسکلت قرار دارد، انتظار طولانی برای کاهش محدود قیمت می‌تواند هزینه توقف کار، نیروی انسانی و حمل تجهیزات را افزایش دهد. در چنین شرایطی، خرید مرحله‌ای بر اساس برنامه اجرای پروژه منطقی‌تر از متوقف‌کردن کامل سفارش است.

اما پروژه‌هایی که هنوز وارد مرحله مصرف نشده‌اند، باید هزینه نگهداری، خطر زنگ‌زدگی، هزینه خواب سرمایه و امکان تغییر نقشه را در نظر بگیرند. ثبات چندروزه قیمت نیز تضمین نمی‌کند که بازار برای مدت طولانی بدون نوسان باقی بماند.

خریداران باید هنگام مقایسه قیمت‌ها به چند نکته توجه کنند: نرخ با مالیات یا بدون مالیات، قیمت درب کارخانه یا انبار، وزن هر شاخه، هزینه باسکول، کرایه حمل، زمان تحویل و امکان مرجوعی بار مغایر. اختلاف ظاهراً کوچک در قیمت کیلویی، برای سفارش چند ده تنی می‌تواند به مبلغ قابل توجهی تبدیل شود.

پیش‌بینی قیمت تیرآهن در روزهای آینده

در سناریوی پایه، اگر شرایط فعلی ادامه پیدا کند، بازار تیرآهن احتمالاً در روزهای آینده نیز کم‌نوسان باقی خواهد ماند. تقاضای ضعیف ساخت‌وساز اجازه رشد سریع قیمت را نمی‌دهد و محدودیت تولید نیز مانع کاهش سنگین نرخ‌ها می‌شود.

در سناریوی افزایشی، تشدید قطعی برق، کاهش عرضه کارخانه‌ها، رشد هزینه حمل یا افزایش نرخ مواد اولیه می‌تواند فروشندگان را به اصلاح قیمت‌ها ترغیب کند. کمبود مقطعی یک سایز خاص نیز ممکن است قیمت همان محصول را بدون تغییر فراگیر بازار بالا ببرد.

در سناریوی کاهشی، ادامه رکود پروژه‌های ساختمانی، افزایش عرضه انبارها و نیاز فروشندگان به نقدینگی می‌تواند زمینه تخفیف‌های محدود را فراهم کند. با این حال، تا زمانی که هزینه تولید و ریسک انرژی در سطوح بالا قرار دارد، احتمال ریزش فراگیر قیمت تیرآهن چندان زیاد نیست.

در مجموع، قیمت تیرآهن امروز ۱۱ مرداد ۱۴۰۵ در یک تعادل شکننده قرار گرفته است. رکود ساخت‌وساز از یک سو و بحران برق صنعت فولاد از سوی دیگر، نیروهای مخالفی ایجاد کرده‌اند که فعلاً یکدیگر را خنثی می‌کنند.

این سکون می‌تواند با ورود یک محرک تازه به‌سرعت پایان یابد. تغییر وضعیت برق کارخانه‌ها، افزایش تقاضای عمرانی یا رشد هزینه‌های تولید، مهم‌ترین عواملی هستند که جهت بعدی بازار تیرآهن را مشخص خواهند کرد.

قیمت‌ها لحظه‌ای هستند و بر اساس کارخانه، سایز، وزن، محل بارگیری، مالیات و هزینه حمل تغییر می‌کنند. این گزارش جایگزین استعلام رسمی فروشنده و نظر فنی مهندس پروژه نیست.