پتکوویچ در آستانه جدایی از الجزایر؛ چرخش ناگهانی فاف پس از جام جهانی

گزارش الشروق که روز دوم اوت ۲۰۲۶ منتشر شد، این خبر را به «منابع آگاه» نسبت می‌دهد و از صدور بیانیه رسمی فدراسیون فوتبال الجزایر نقل‌قول نمی‌کند. براساس این گزارش، ارزیابی عملکرد دوره اخیر به تصمیم دو طرف برای پایان همکاری منجر شده و مدیریت فنی فاف نیز از کارشناسان فوتبال دعوت کرده است پنج‌شنبه در جلسه‌ای برای بررسی جانشین احتمالی پتکوویچ شرکت کنند.

فسخ توافقی با غرامت سه ماه حقوق

مهم‌ترین بخش گزارش رسانه الجزایری، توافق بر سر مبلغ پایان همکاری است. الشروق نوشته است پتکوویچ معادل سه ماه حقوق خود را به‌عنوان غرامت دریافت می‌کند و پس از آن مأموریتش روی نیمکت «سبزها» رسماً پایان خواهد یافت. رقم دقیق حقوق ماهانه و مجموع مبلغ نهایی این توافق در گزارش اعلام نشده است.

اگر این توافق با همین شرایط اجرایی شود، از نظر مالی برای فدراسیون الجزایر اهمیت زیادی خواهد داشت؛ زیرا قرارداد پتکوویچ تا ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۸ اعتبار داشت و تقریباً دو سال دیگر از آن باقی مانده بود. پایان دادن به چنین قراردادی با پرداخت فقط سه ماه حقوق نشان می‌دهد دو طرف احتمالاً برای جلوگیری از یک مناقشه طولانی حقوقی، به مصالحه رسیده‌اند. این برداشت تحلیلی است و جزئیات بندهای فسخ قرارداد هنوز منتشر نشده است.

فدراسیون فوتبال الجزایر روز هفتم ژوئن ۲۰۲۶، تنها چند روز پیش از آغاز جام جهانی، قرارداد سرمربی و اعضای اصلی کادر فنی او را تا پایان ژوئیه ۲۰۲۸ تمدید کرده بود. کنفدراسیون فوتبال آفریقا در آن زمان نوشت این تصمیم با هدف ایجاد ثبات و نشان دادن اعتماد به پروژه پتکوویچ اتخاذ شده است.

بنابراین فسخ احتمالی قرارداد در فاصله‌ای کمتر از دو ماه، یک تغییر جهت سریع مدیریتی محسوب می‌شود. فاف پیش از جام جهانی اعلام کرده بود آینده پتکوویچ به نتیجه یک تورنمنت محدود نخواهد بود؛ اما فشار حاصل از عملکرد تیم در مسابقات ظاهراً آن ارزیابی بلندمدت را تغییر داده است.

الجزایر در جام جهانی ۲۰۲۶ چه نتایجی گرفت؟

تیم ملی الجزایر در گروه J جام جهانی با آرژانتین، اتریش و اردن هم‌گروه بود. شاگردان پتکوویچ مسابقات را با شکست سه بر صفر مقابل آرژانتین آغاز کردند، سپس اردن را دو بر یک شکست دادند و در دیدار پایانی مرحله گروهی برابر اتریش به تساوی سه بر سه رسیدند. الجزایر با چهار امتیاز در جایگاه سوم گروه قرار گرفت و به‌عنوان یکی از تیم‌های سوم برتر به مرحله حذفی راه یافت.

مسیر الجزایر در مرحله یک‌سی‌ودوم نهایی پایان یافت. این تیم روز سوم ژوئیه در ونکوور با دو گل بریل امبولو و دان اندویه مقابل سوئیس شکست خورد و از ادامه رقابت‌ها بازماند. نتیجه نهایی دو بر صفر بود؛ بنابراین عبارت کلی «شکست برابر سوئیس» درست است، اما برای گزارش دقیق‌تر باید به مرحله یک‌سی‌ودوم نهایی و نتیجه مسابقه نیز اشاره شود.

صعود از گروه پس از غیبت در دو دوره قبلی جام جهانی، در ظاهر یک پیشرفت برای فوتبال الجزایر بود. بااین‌حال، تیم تنها یک پیروزی در چهار مسابقه کسب کرد، برابر آرژانتین و سوئیس بدون گل زده شکست خورد و در مهم‌ترین بازی حذفی نتوانست فشار جدی و مستمری روی دروازه حریف ایجاد کند. همین تفاوت میان «بازگشت به جام جهانی و صعود از گروه» با «ناتوانی در رقابت مؤثر در مرحله حذفی» احتمالاً در ارزیابی نهایی فاف تأثیر داشته است.

چرا فدراسیون خیلی زود از تمدید قرارداد عقب نشست؟

تمدید قرارداد پیش از جام جهانی بر پایه نتایج مثبت پتکوویچ در دو سال نخست انجام شد. کنفدراسیون فوتبال آفریقا گزارش داده بود الجزایر تا پیش از مسابقات با این مربی در ۲۸ بازی به ۲۱ پیروزی، چهار تساوی و سه شکست رسیده، دوباره به جام جهانی صعود کرده و در رده‌بندی فیفا از رتبه ۴۳ به ۲۸ رسیده است. این تیم در جام ملت‌های آفریقای ۲۰۲۵ نیز پس از دو حذف متوالی در مرحله گروهی، تا یک‌چهارم نهایی پیش رفت.

این کارنامه نشان می‌دهد دوره پتکوویچ را نمی‌توان به‌طور کامل ناموفق دانست. او از فوریه ۲۰۲۴ هدایت تیمی را در اختیار گرفت که دو دوره جام جهانی را از دست داده بود و توانست ساختار و اعتماد ازدست‌رفته را تا حدی بازسازی کند. پیروزی دوستانه مقابل هلند و بازگشت به جام جهانی از نقاط مثبت دوره او بودند.

بااین‌حال، جام جهانی سطح انتظارات را تغییر داد. هواداران الجزایر تنها به حضور در رقابت‌ها راضی نبودند و انتظار داشتند تیم پس از عبور از مرحله گروهی، مقابل سوئیس نمایش رقابتی‌تری ارائه کند. اختلاف درباره انتخاب نفرات، مدیریت مسابقه و تصمیم‌های تاکتیکی نیز پس از حذف افزایش یافت. تصمیم تازه فاف نشان می‌دهد مدیران به این نتیجه رسیده‌اند ادامه پروژه قبلی نمی‌تواند آرامش و اعتماد عمومی مورد انتظار را ایجاد کند؛ هرچند فدراسیون هنوز باید توضیح دهد چرا درست پیش از مسابقات قرارداد را برای دو سال دیگر تمدید کرده بود.

نشست پنج‌شنبه برای انتخاب جانشین پتکوویچ

مدیریت فنی فدراسیون الجزایر از کارشناسان و فعالان فوتبال دعوت کرده است در نشست کمیته فنی روز پنج‌شنبه شرکت کنند. قرار است در این جلسه پرونده گزینه‌های موجود، معیارهای فنی و تاکتیکی مربی آینده و ترکیب احتمالی کادر فنی بررسی شود.

الشروق نوشته است فدراسیون به دنبال کادری است که علاوه بر تجربه کافی، با ویژگی‌های فوتبال آفریقا، فشار بالای هواداری و خصوصیات بازیکنان الجزایری آشنا باشد. در گزارش منتشرشده نام مشخصی به‌عنوان گزینه نهایی ذکر نشده است؛ ازاین‌رو فهرست‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی درباره جانشین قطعی پتکوویچ منتشر می‌شوند، فعلاً پشتوانه رسمی ندارند.

یکی از تصمیم‌های مهم فاف این خواهد بود که سرمربی بعدی خارجی باشد یا از میان مربیان الجزایری انتخاب شود. انتخاب مربی خارجی می‌تواند تجربه بین‌المللی بیشتری وارد تیم کند، اما سازگاری با محیط فوتبال آفریقا و شناخت بازیکنان زمان می‌خواهد. مربی داخلی نیز ممکن است شناخت فرهنگی و ارتباط بهتری با فضای فوتبال الجزایر داشته باشد، ولی باید توانایی مدیریت ستاره‌های شاغل در اروپا و فشار رقابت‌های بزرگ را اثبات کند.

جانشین پتکوویچ چه تیمی را تحویل می‌گیرد؟

سرمربی آینده یک تیم بحران‌زده و بدون سرمایه انسانی تحویل نخواهد گرفت. الجزایر همچنان مجموعه‌ای از بازیکنان باتجربه و جوان را در اختیار دارد و صعود از مرحله گروهی جام جهانی نشان داد ظرفیت رقابت در سطح بین‌المللی وجود دارد. مسئله اصلی، تبدیل این ظرفیت به ساختاری پایدار و ارائه عملکردی منسجم مقابل تیم‌های سطح بالاتر است.

مربی بعدی باید درباره آینده بازیکنان باتجربه، نقش نسل جوان، سبک اصلی تیم و نسبت میان فوتبال مالکانه و بازی مستقیم تصمیم بگیرد. تیم پتکوویچ در برخی مسابقات توان هجومی خوبی نشان داد، اما در برابر آرژانتین و سوئیس برای عبور از فشار حریف و خلق موقعیت با مشکل روبه‌رو شد. جانشین او باید علاوه بر بازسازی روحی تیم، راه‌حلی برای بالا بردن کیفیت بازی در مسابقات بزرگ پیدا کند.

پایان یک دوره همراه با تناقض

دوره ولادیمیر پتکوویچ با دو تصویر متفاوت به پایان نزدیک شده است. تصویر نخست، مربی‌ای است که الجزایر را پس از ۱۲ سال به جام جهانی بازگرداند، رتبه جهانی تیم را بهبود داد و از مرحله گروهی عبور کرد. تصویر دوم، سرمربی‌ای است که تیمش در چهار بازی جام جهانی تنها یک برد به دست آورد و در نخستین مسابقه حذفی بدون گل زده کنار رفت.

گزارش فسخ توافقی هنوز باید با اطلاعیه رسمی فدراسیون فوتبال الجزایر تکمیل شود؛ اما جزئیات منتشرشده از پرداخت سه ماه حقوق و تشکیل جلسه فنی پنج‌شنبه نشان می‌دهد روند تغییر روی نیمکت وارد مرحله عملی شده است.

مهم‌ترین پرسش اکنون فقط نام جانشین پتکوویچ نیست. فاف باید مشخص کند پروژه فنی جدید چه هدفی دارد، مربی آینده براساس چه معیارهایی انتخاب می‌شود و چرا قراردادی که در ژوئن با تأکید بر «ثبات و اعتماد» تا سال ۲۰۲۸ تمدید شده بود، در آغاز اوت به فسخ توافقی رسیده است. پاسخ روشن به این پرسش‌ها تعیین می‌کند تغییر سرمربی آغاز یک بازسازی واقعی است یا واکنشی کوتاه‌مدت به فشار پس از جام جهانی.