قیمت دام زنده امروز ۱۲ مرداد ۱۴۰۵؛ گوسفند تهران تا ۶۸۵ هزار تومان

اتحادیه سراسری صنعت دامپروران قیمت دام را به‌صورت بازه اعلام کرده است؛ زیرا نرخ نهایی هر دام به عواملی مانند نژاد، وزن، جنسیت، میزان پروار بودن، سلامت، سن و شرایط معامله بستگی دارد. آخرین جدول اتحادیه، قیمت گوسفند زنده در تهران را بین ۶۵۰ تا ۶۸۵ هزار تومان و در چهارمحال‌وبختیاری بین ۶۳۰ تا ۶۷۰ هزار تومان نشان می‌دهد.

جدول رسمی اتحادیه برای گوساله زنده نیز دامنه ۵۲۰ تا ۵۵۰ هزار تومان را در تهران و مرکزی و بازه ۵۱۵ تا ۵۳۸ هزار تومان را در خراسان رضوی ثبت کرده است.

یک اصلاح مهم درباره قیمت ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومانی

در گزارش اولیه، قیمت ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان به‌عنوان «بیشترین قیمت گوسفند زنده در تهران» اعلام شده است؛ اما جدول منبع اصلی چنین نرخ واحدی را نمایش نمی‌دهد. نرخ رسمی منتشرشده برای تهران بازه ۶۵۰ تا ۶۸۵ هزار تومان است و میانگین ساده دو سر این بازه نیز ۶۶۷ هزار و ۵۰۰ تومان محاسبه می‌شود.

بنابراین عدد ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان احتمالاً حاصل گرد کردن، محاسبه متفاوت یا خطای جزئی در بازنشر داده‌هاست. اگر منظور از «بیشترین قیمت» سقف نرخ معامله باشد، رقم صحیح در جدول اتحادیه ۶۸۵ هزار تومان است، نه ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان.

همین نکته درباره چهارمحال‌وبختیاری نیز صدق می‌کند. رقم ۶۵۰ هزار تومان میانگین بازه ۶۳۰ تا ۶۷۰ هزار تومانی این استان است؛ بنابراین پایین‌ترین نرخ ثبت‌شده در جدول، ۶۳۰ هزار تومان است. در خراسان رضوی نیز میانگین بازه گوساله ۵۲۶ هزار و ۵۰۰ تومان به دست می‌آید، نه دقیقاً ۵۲۶ هزار تومان.

استفاده از میانگین برای مقایسه استان‌ها قابل‌قبول است، اما باید صریحاً با عنوان «میانگین قیمت» منتشر شود تا مخاطب آن را با کف یا سقف واقعی معاملات اشتباه نگیرد.

گران‌ترین و ارزان‌ترین دام کدام است؟

با مقایسه سقف و کف بازه‌ها، بالاترین قیمت گوسفند زنده به تهران تعلق دارد؛ جایی که دام باکیفیت تا کیلویی ۶۸۵ هزار تومان قیمت‌گذاری شده است. پایین‌ترین نرخ جدول نیز به کف ۶۳۰ هزار تومانی چهارمحال‌وبختیاری مربوط می‌شود. فاصله این دو رقم به ۵۵ هزار تومان در هر کیلو، معادل حدود ۸.۷ درصد، می‌رسد.

در بازار گوساله، سقف ۵۵۰ هزار تومان تنها به تهران و مرکزی محدود نیست و در جدول اتحادیه برای چهارمحال‌وبختیاری و یزد نیز دیده می‌شود. پایین‌ترین کف قیمت گوساله، ۵۱۳ هزار تومان در چهارمحال‌وبختیاری است؛ هرچند مقایسه میانگین‌ها، خراسان رضوی را با حدود ۵۲۶ هزار و ۵۰۰ تومان در پایین‌ترین سطح قرار می‌دهد.

این اختلاف‌ها می‌تواند از هزینه حمل، فاصله دامداری تا کشتارگاه، کیفیت دام، شرایط آب‌وهوایی، دسترسی به خوراک، میزان عرضه محلی و تقاضای مراکز پرجمعیت ناشی شود. تهران به دلیل جمعیت بالا، هزینه بیشتر حمل‌ونقل و تمرکز مراکز مصرف، معمولاً در بخش بالاتر دامنه قیمت قرار می‌گیرد.

یک رأس گوسفند زنده چقدر تمام می‌شود؟

قیمت‌های جدول براساس هر کیلوگرم وزن زنده اعلام شده‌اند و برای محاسبه هزینه تقریبی یک رأس دام باید وزن آن در قیمت هر کیلو ضرب شود.

برای نمونه، یک گوسفند ۴۰ کیلوگرمی با نرخ کیلویی ۶۵۰ هزار تومان، حدود ۲۶ میلیون تومان قیمت دارد. همین دام در سقف ۶۸۵ هزار تومانی تهران حدود ۲۷ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان تمام می‌شود. اختلاف قیمت یک رأس گوسفند ۴۰ کیلویی در دو سوی این بازه، یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان است.

یک گوساله ۳۰۰ کیلوگرمی نیز در کف ۵۱۵ هزار تومان حدود ۱۵۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و در سقف ۵۵۰ هزار تومان نزدیک به ۱۶۵ میلیون تومان قیمت خواهد داشت.

این محاسبه فقط ارزش وزن زنده دام است. هزینه انتقال، معاینه دامپزشکی، کشتار، افت وزن، بسته‌بندی و توزیع جداگانه محاسبه می‌شود و ممکن است قیمت نهایی را تغییر دهد.

قیمت دام زنده با گوشت قصابی یکسان نیست

یکی از اشتباهات رایج، ضرب مستقیم نرخ دام زنده در وزن و مقایسه آن با قیمت گوشت در فروشگاه است. تمام وزن دام به گوشت قابل‌فروش تبدیل نمی‌شود و بخشی از وزن زنده شامل پوست، استخوان، احشا، سر، دست‌وپا و سایر اجزاست.

اتحادیه در کنار نرخ دام زنده، قیمت دام کشتار را نیز منتشر کرده است. براساس جدول فعلی، نرخ گوسفند کشتار در تهران بین یک میلیون و ۲۸۵ هزار تا یک میلیون و ۳۴۰ هزار تومان و نرخ گوساله کشتار بین یک میلیون و ۱۸۰ هزار تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان اعلام شده است.

قیمت عرضه‌شده در قصابی‌ها می‌تواند از نرخ کشتار نیز بالاتر باشد؛ زیرا نوع قطعه گوشت، درصد استخوان و چربی، هزینه سردخانه، بسته‌بندی، اجاره واحد صنفی و حاشیه فروش به آن افزوده می‌شود. قطعاتی مانند فیله، راسته و ماهیچه نیز معمولاً قیمت بیشتری از شقه کامل دارند.

به همین دلیل، ثابت ماندن نرخ دام زنده لزوماً به معنای کاهش فوری قیمت گوشت قرمز در خرده‌فروشی نیست. ممکن است گوشت موجود در فروشگاه با دام خریداری‌شده در روزها یا هفته‌های گذشته تولید شده باشد و تغییرات قیمت با تأخیر به مصرف‌کننده منتقل شود.

چرا بازار دام در مرداد ثابت مانده است؟

رئیس شورای تأمین دام کشور پیش‌تر اعلام کرده بود بازار گوشت در فصل تابستان معمولاً با کاهش نسبی مصرف و افزایش عرضه دام روبه‌رو می‌شود. گرمای هوا می‌تواند تقاضای خانوار برای گوشت قرمز را کاهش دهد و هم‌زمان ورود دام‌های پروارشده به بازار، مانع از جهش ناگهانی قیمت شود.

گزارش‌های روزانه نیز نشان می‌دهند ارقام میانگین ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان برای گوسفند تهران، ۵۳۵ هزار تومان برای گوساله تهران و مرکزی و حدود ۵۲۶ هزار تومان برای خراسان رضوی، در بخش مهمی از تیر و ابتدای مرداد تکرار شده‌اند. برای نمونه همین نرخ‌ها در گزارش سوم مرداد نیز بدون نوسان اعلام شده بود.

بااین‌حال، ثبات فعلی بازار به معنای حذف فشارهای تولید نیست. هزینه نهاده‌های دامی، علوفه، حمل‌ونقل، نگهداری، دارو و خدمات دامپزشکی همچنان بر قیمت تمام‌شده اثر می‌گذارد. رئیس شورای تأمین دام نیز افزایش هزینه نهاده‌ها را یکی از عوامل رشد قیمت دام در ماه‌های گذشته دانسته است.

آیا قیمت گوشت در روزهای آینده افزایش می‌یابد؟

برآورد فعالان بازار این است که در صورت ادامه عرضه مناسب، جهش گسترده‌ای در کوتاه‌مدت رخ ندهد. جمعیت دام کشتاری سبک و سنگین مناسب توصیف شده و عرضه فعلی پاسخ‌گوی تقاضای عادی بازار است. بااین‌حال، افزایش مصرف در مناسبت‌ها، سفرها و مراسم اربعین می‌تواند تقاضای مقطعی ایجاد کند.

کاهش واردات گوشت منجمد و تغییر مسیرهای تأمین نیز یکی دیگر از ریسک‌های بازار است. رئیس شورای تأمین دام گفته بود محدودتر شدن واردات، افزایش قیمت در کشورهای مبدأ و رشد هزینه انتقال باعث شده عرضه گوشت منجمد کمتر از دوره‌های گذشته باشد؛ در مقابل، برنامه‌هایی برای افزایش ورود محموله‌های جدید دنبال می‌شود.

اگر عرضه دام داخلی و گوشت وارداتی حفظ شود، بازار ظرفیت ادامه ثبات را خواهد داشت. اما جهش قیمت خوراک دام، اختلال در حمل‌ونقل یا افزایش ناگهانی تقاضا ممکن است ابتدا نرخ دام زنده و سپس قیمت گوشت در کشتارگاه و خرده‌فروشی را بالا ببرد.

جمع‌بندی قیمت دام زنده امروز

بازار دام زنده در ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ در وضعیت نسبتاً باثبات قرار دارد. نرخ گوسفند زنده در تهران بین ۶۵۰ تا ۶۸۵ هزار تومان و گوساله زنده بین ۵۲۰ تا ۵۵۰ هزار تومان است. در چهارمحال‌وبختیاری، گوسفند در بازه ۶۳۰ تا ۶۷۰ هزار تومان و در خراسان رضوی، گوساله بین ۵۱۵ تا ۵۳۸ هزار تومان معامله می‌شود.

نکته اصلی این است که ارقام ۶۶۷ هزار و ۷۵۰، ۶۵۰ هزار، ۵۳۵ هزار و ۵۲۶ هزار تومان، بیشتر برای نمایش میانگین استانی کاربرد دارند. برای خرید واقعی باید بازه قیمت، وزن، نژاد و کیفیت دام در نظر گرفته شود.

ثبات امروز خبر مثبتی برای بازار است، اما هزینه بالای تولید و حساسیت زنجیره گوشت به عرضه نهاده و واردات نشان می‌دهد آرامش موجود همچنان شکننده است.