زلزله در فیفا؛ اینفانتینو پشت خط ترامپ ماند و متحدانش یکی‌یکی جدا شدند

روزنامه تایمز گزارش داده است اینفانتینو در روزهای اخیر بارها تلاش کرده با ترامپ تماس بگیرد تا برای حفظ موقعیت خود از حمایت سیاسی او برخوردار شود. رویترز نیز به نقل از منابع رسانه‌ای نوشته رئیس فیفا پس از فروپاشی طرح سرمایه‌گذاری خصوصی، چند مرتبه برای تماس تلفنی با ترامپ تلاش کرده، اما موفق به گفت‌وگوی مستقیم با او نشده است.

این گزارش‌ها هنوز از سوی فیفا یا کاخ سفید رسماً تأیید نشده‌اند. فیفا در برابر درخواست رسانه‌ها برای اظهارنظر فوری سکوت کرده و کاخ سفید نیز پاسخی درباره تماس‌های ادعایی ارائه نکرده است. بنابراین «پاسخ‌ندادن ترامپ» فعلاً یک گزارش مبتنی بر منابع مطلع است، نه موضع رسمی دولت آمریکا.

مراجعه اینفانتینو به ترامپ از آن جهت معنادار است که رابطه دو طرف در جریان جام جهانی ۲۰۲۶ بسیار نزدیک دیده می‌شد. ترامپ حتی برای تغییر محرومیت فولارین بالوگان، مهاجم تیم ملی آمریکا، مستقیماً با مسئولان فیفا تماس گرفت و از تصمیم بعدی این نهاد برای قابل‌بازی‌شدن مهاجم آمریکا استقبال کرد. این ارتباط نزدیک اکنون باعث شده مخالفان اینفانتینو، استقلال تصمیم‌گیری فیفا از قدرت‌های سیاسی را زیر سؤال ببرند.

ماجرای جنجالی لغو محرومیت بازیکن آمریکا چه بود؟

فولارین بالوگان در دیدار مرحله یک‌سی‌ودوم نهایی آمریکا مقابل بوسنی‌وهرزگوین پس از بازبینی صحنه با VAR، به دلیل خطای شدید کارت قرمز مستقیم گرفت. طبق مقررات، اخراج مستقیم حداقل یک جلسه محرومیت خودکار به همراه دارد؛ اما کمیته انضباطی فیفا اجرای محرومیت او را با استناد به ماده ۲۷ آیین‌نامه انضباطی برای یک سال معلق کرد.

به این ترتیب، کارت قرمز از پرونده بالوگان حذف نشد، اما او اجازه یافت در مسابقه بعدی مقابل بلژیک بازی کند. این تصمیم پس از سه تماس گزارش‌شده ترامپ با فیفا اتخاذ شد و فدراسیون فوتبال بلژیک آن را مغایر با اصل محرومیت خودکار بازیکن اخراج‌شده دانست. سرمربی بلژیک نیز تصمیم فیفا را به شوخی اول آوریل تشبیه کرد.

فیفا اعلام کرد تعلیق مجازات در چارچوب اختیارات کمیته انضباطی انجام شده است؛ بااین‌حال، هم‌زمانی تصمیم با دخالت علنی رئیس‌جمهوری کشور میزبان، آسیبی جدی به تصویر بی‌طرفی این نهاد وارد کرد. فدراسیون نروژ نیز خواستار بررسی اخلاقی مداخله ترامپ در این پرونده شد.

این اتفاق یکی از نقاط ضعف اینفانتینو در جام جهانی بود، اما به‌تنهایی عامل اصلی بحران فعلی نیست. رئیس فیفا پس از پایان مسابقات هنوز از حمایت نزدیک به ۲۰۰ عضو از مجموع ۲۱۱ فدراسیون برخوردار بود و انتخاب مجددش تقریباً قطعی به نظر می‌رسید. شرایط زمانی تغییر کرد که طرح اقتصادی جنجالی او افشا شد.

طرح ۴.۲ میلیارد دلاری چگونه علیه اینفانتینو شورش ایجاد کرد؟

فیفا قصد داشت نزدیک به ۲۰ درصد از یک شرکت جدید به نام «FIFA Forward Enterprise» را به سرمایه‌گذاران خصوصی واگذار کند. این شرکت قرار بود مدیریت بخش مهمی از فعالیت‌های تجاری و مسابقاتی فیفا، از جمله درآمدهای آینده جام جهانی، را بر عهده بگیرد.

هدف طرح، جذب حداکثر ۴.۲ میلیارد دلار سرمایه و ایجاد شرکتی با ارزش تقریبی ۲۰ میلیارد دلار بود. در مقابل، هر یک از ۲۱۱ فدراسیون عضو وعده دریافت پرداختی یک‌باره تا سقف ۲۰ میلیون دلار داشتند. منتقدان می‌گفتند اینفانتینو بدون مشورت شفاف با ذی‌نفعان اصلی، در حال واگذاری بخشی از دارایی‌های آینده فوتبال جهان به سرمایه خصوصی است.

مخالفت یوفا، کونکاکاف و کنفدراسیون فوتبال آسیا سرانجام فیفا را مجبور کرد طرح را کنار بگذارد. یوفا علاوه بر اعلام سلب اعتماد از اینفانتینو، به مدیران فیفا اخطار داده اسناد، ایمیل‌ها و داده‌های مربوط به پروژه را حفظ کنند؛ اقدامی که معمولاً پیش از طرح دعوای حقوقی یا آغاز تحقیقات انجام می‌شود. وکلای یوفا گفته‌اند احتمال شکایت، داوری یا پیگیری‌های نظارتی را بررسی می‌کنند.

یکی از مدیران ارشد فیفا نیز این پروژه را طرح یک‌نفره اینفانتینو توصیف کرده و گفته کارکنان احساس کرده‌اند درباره ماهیت آن فریب خورده‌اند. این واکنش‌های داخلی و خارجی، بحران را از یک اختلاف تجاری به مسئله اعتماد و حکمرانی در فیفا تبدیل کرد.

کدام کشورها حمایت خود را پس گرفتند؟

ولز نخستین فدراسیون ملی بود که رسماً حمایت خود از نامزدی اینفانتینو را پس گرفت. فدراسیون فوتبال ولز در بیانیه خود از ضعف در حکمرانی، تصمیم‌گیری، ارزش‌ها، مدیریت ذی‌نفعان و ارتباطات انتقاد کرد و گفت رئیس فیفا اعتماد این نهاد را برای ادامه هدایت فوتبال جهان از دست داده است.

پس از ولز، فدراسیون‌های سوئد و صربستان نیز اعلام کردند از اینفانتینو در انتخابات آینده حمایت نخواهند کرد. صربستان تنها چند ماه قبل حمایت کتبی خود را به او ارائه داده بود، اما گفت تحولات اخیر به اعتبار فیفا و رئیس آن آسیب جدی زده است. سوئد نیز از ضعف‌های مکرر در شفافیت و مدیریت سخن گفت.

درباره انگلیس باید با دقت بیشتری سخن گفت. تا زمان تنظیم این گزارش، اتحادیه فوتبال انگلیس هنوز بیانیه رسمی نهایی منتشر نکرده، اما منابع مطلع به رویترز و گاردین گفته‌اند این نهاد نیز حمایت خود را پس خواهد گرفت. بنابراین موضع انگلیس را می‌توان «تصمیم در آستانه اعلام» دانست، نه اقدامی که رسماً تکمیل شده باشد.

آیا اینفانتینو واقعاً در آستانه برکناری است؟

رئیس فیفا مستقیماً از سوی دولت‌ها یا کنفدراسیون‌ها برکنار نمی‌شود. ادامه حضور او به رأی فدراسیون‌های عضو در کنگره فیفا بستگی دارد. انتخابات بعدی مارس ۲۰۲۷ در مراکش برگزار می‌شود و مهلت معرفی نامزدها نوامبر ۲۰۲۶ به پایان می‌رسد. اینفانتینو اعلام کرده برای چهارمین و آخرین دوره ریاست نامزد خواهد شد.

پس‌گرفتن حمایت چند فدراسیون اروپایی به‌تنهایی برای شکست او کافی نیست؛ زیرا فیفا ۲۱۱ عضو دارد و اینفانتینو همچنان می‌تواند روی حمایت بخش‌هایی از آفریقا و آمریکای جنوبی حساب کند. هر فدراسیون، صرف‌نظر از اندازه و قدرت فوتبالی، یک رأی دارد.

بااین‌حال، شرایط نسبت به چند هفته قبل کاملاً تغییر کرده است. یوفا به‌دنبال یافتن نامزد جایگزین است، کونکاکاف اعتماد خود را از دست داده و حمایت‌های کتبی اروپا یکی پس از دیگری پس گرفته می‌شوند. نامزدی که تا پایان جام جهانی بدون رقیب به نظر می‌رسید، اکنون ممکن است برای نخستین‌بار با یک ائتلاف سازمان‌یافته روبه‌رو شود.

جمع‌بندی؛ بحران اصلی پس از جام جهانی آغاز شد

توصیف جام جهانی ۲۰۲۶ به‌عنوان یک شکست کامل برای اینفانتینو دقیق نیست. او مسابقات را در حالی به پایان رساند که انتخاب مجددش تقریباً قطعی بود و صدها فدراسیون از نامزدی‌اش حمایت کرده بودند. بااین‌حال، پرونده بالوگان، تماس‌های ترامپ و اتهام دخالت سیاسی، نخستین شکاف جدی را در اعتبار فیفا ایجاد کرد.

انفجار واقعی پس از افشای طرح فروش بخشی از منافع تجاری جام جهانی رخ داد. کنارگذاشتن اجباری این پروژه، تهدید حقوقی یوفا و خروج ولز، صربستان و سوئد از اردوگاه حامیان، اینفانتینو را در موقعیتی قرار داده که تا چند هفته قبل غیرقابل‌تصور بود.

گزارش تماس‌های بی‌پاسخ با ترامپ نیز، در صورت تأیید، نشان می‌دهد رئیس فیفا برای مهار بحران به متحد سیاسی سابق خود روی آورده است. اما سرنوشت او نه در کاخ سفید، بلکه در آرای ۲۱۱ فدراسیون و توان مخالفان برای معرفی یک نامزد واحد تعیین خواهد شد.