اعتراض تند بیرانوند به لیگ بدون تماشاگر؛ «حذف هواداران گل به خودی است»

تنها چند روز تا آغاز فصل جدید لیگ برتر باقی مانده، اما یکی از مهم‌ترین ابهام‌های مسابقات همچنان برطرف نشده است. در حالی که برنامه سه هفته نخست لیگ اعلام شده، سازمان لیگ هنوز اطلاعیه جامعی درباره نحوه حضور تماشاگران در ورزشگاه‌های مختلف منتشر نکرده است.

همین بلاتکلیفی باعث شده گمانه‌زنی‌هایی درباره برگزاری برخی مسابقات یا هفته‌های ابتدایی لیگ بدون حضور هواداران شکل بگیرد. امیرمهدی علوی، سخنگوی فدراسیون فوتبال، پیش‌تر گفته بود تصمیم نهایی پس از جلسات سازمان لیگ گرفته می‌شود و در عین حال تأکید کرده بود که «لیگ با تماشاگر، لیگ است». بنابراین، برگزاری تمام مسابقات بدون تماشاگر هنوز یک تصمیم رسمی و قطعی نیست.

پیام صریح بیرانوند به تصمیم‌گیران فوتبال

علیرضا بیرانوند در واکنش به این احتمال، متن مفصلی در صفحه شخصی خود منتشر کرد. دروازه‌بان ملی‌پوش تراکتور نوشت عبارت «فوتبال بدون تماشاگر چیزی کم دارد» باید اصلاح شود، زیرا از نگاه او فوتبال بدون تماشاگر اساساً فوتبال نیست.

بیرانوند از هواداران به‌عنوان «وفاداران ابدی» و «راویان رنج و لذت» یاد کرد و تأکید داشت که ستاره‌ها، باشگاه‌ها، رقابت‌ها و هیجان لیگ، همگی اعتبار خود را مدیون تماشاگران هستند. مهم‌ترین جمله پیام او نیز این بود: «تماشاگرها بخشی از فوتبال نیستند؛ آن‌ها خود فوتبال‌اند.»

او در بخش دیگری از استوری خود، کنار گذاشتن هواداران را به گل زدن به دروازه خودی تشبیه کرد و از مسئولان خواست زمینه یک «با هم بودن» تازه را فراهم کنند. بیرانوند همچنین فوتبال را یکی از بهترین بسترهای ایجاد نشاط اجتماعی دانست و گفت بازیکنان در زمین منتظر شنیدن صدای تماشاگران و مشاهده هیجان آن‌ها روی سکوها هستند.

آیا لیگ برتر بدون تماشاگر برگزار می‌شود؟

تا زمان تنظیم این گزارش، سازمان لیگ حکم کلی مبنی بر برگزاری تمام هفته‌های ابتدایی بدون تماشاگر صادر نکرده است. آنچه وجود دارد، یک ابهام اجرایی درباره مجوز حضور هواداران در بعضی ورزشگاه‌ها و شهرهاست.

مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال، روز دهم مرداد اعلام کرد تمام تلاش فدراسیون این است که مسابقات فصل جدید با حضور تماشاگران و بدون محدودیت برگزار شوند. او در عین حال توضیح داد که فصل پیش رو از نظر برنامه‌ریزی، پروازها، اسکان و مسائل لجستیکی فشرده و دشوار خواهد بود و فدراسیون باید تمام شرایط احتمالی را در نظر بگیرد.

این اظهارات نشان می‌دهد سیاست اعلامی فدراسیون، باز کردن سکوها به روی هواداران است؛ اما اجرای آن به آماده بودن ورزشگاه‌ها، امکانات ورود و خروج، سامانه بلیت‌فروشی و تصمیم‌های مرتبط با هر مسابقه وابسته خواهد بود.

بنابراین، تیترهایی مانند «لیگ بیست‌وششم قطعاً بدون تماشاگر آغاز می‌شود» در حال حاضر از اطلاعات رسمی جلوتر هستند. احتمال محدودیت وجود دارد، اما وضعیت می‌تواند از یک ورزشگاه به ورزشگاه دیگر متفاوت باشد.

تراکتور نخستین بازی را در تبریز برگزار می‌کند

براساس برنامه اعلام‌شده از سوی سازمان لیگ، تراکتور در نخستین هفته فصل روز جمعه ۲۳ مرداد از ساعت ۱۸ در ورزشگاه یادگار امام تبریز میزبان پیکان خواهد بود. سرخ‌پوشان تبریزی در هفته دوم باید در اصفهان به مصاف سپاهان بروند و سپس در یکی از مهم‌ترین دیدارهای هفته سوم، روز دوم شهریور از پرسپولیس میزبانی خواهند کرد.

به همین دلیل، روشن شدن وضعیت تماشاگران برای تراکتور اهمیت ویژه‌ای دارد. این تیم در فاصله سه هفته، دو بازی خانگی دارد که یکی از آن‌ها مسابقه حساس مقابل پرسپولیس است. برگزاری چنین دیدارهایی در ورزشگاه خالی، نه‌تنها جذابیت مسابقه را کاهش می‌دهد، بلکه یکی از مهم‌ترین امتیازهای میزبانی تراکتور را نیز از بین می‌برد.

هواداران تراکتور در سال‌های اخیر نقش مهمی در هویت ورزشی و رسانه‌ای این باشگاه داشته‌اند. تیم تبریزی بخش قابل‌توجهی از فشار خود بر حریفان را از فضای ورزشگاه و حمایت مستمر سکوها می‌گیرد. طبیعی است که یکی از بازیکنان اصلی تیم، در برابر احتمال حذف این مؤلفه واکنش نشان دهد.

چرا بیرانوند به نماینده بازیکنان معترض تبدیل شد؟

بیرانوند در تیم‌هایی بازی کرده که ارتباطی جدی با سکوها دارند. او سال‌ها دروازه‌بان پرسپولیس بوده و اکنون پیراهن تراکتور را بر تن دارد؛ دو باشگاهی که بخش مهمی از هویت و قدرتشان به هواداران پرشمارشان وابسته است.

این تجربه باعث شده او تفاوت بازی در ورزشگاه پر و خالی را به‌طور مستقیم لمس کرده باشد. برای یک دروازه‌بان، صدای هواداران فقط به زمان گلزنی یا حمله مربوط نیست. تشویق پس از مهار توپ، واکنش سکوها به یک اشتباه و فشار جمعیت روی مهاجمان حریف نیز می‌تواند فضای مسابقه را تغییر دهد.

پیام بیرانوند در عین احساسی بودن، یک مطالبه حرفه‌ای نیز در خود دارد: مسابقه رسمی باید در فضایی برگزار شود که عنصر میزبانی واقعاً معنا داشته باشد. وقتی تماشاگر حذف می‌شود، تفاوت بازی خانگی و خارج از خانه کاهش پیدا می‌کند و بخشی از رقابت طبیعی تیم‌ها از بین می‌رود.

مشکل فقط تصمیم امنیتی نیست؛ ورزشگاه‌ها هم آماده‌اند؟

یکی دیگر از چالش‌های فصل جدید، وضعیت زیرساختی بعضی ورزشگاه‌هاست. در تهران، ورزشگاه تختی به دلیل پروژه تعویض چمن و اصلاح زیرسازی، در فصل پیش رو امکان میزبانی از لیگ برتر را نخواهد داشت. مدیرکل ورزش و جوانان استان تهران اعلام کرده است که ورزشگاه‌های شهدای شهر قدس، اسلامشهر و دستگردی قابلیت میزبانی دارند، اما باشگاه‌ها باید قراردادهای لازم را منعقد و گزینه‌های اصلی و جایگزین خود را به سازمان لیگ معرفی کنند.

برنامه سه هفته نخست لیگ نیز نشان می‌دهد محل برگزاری چند مسابقه هنوز مشخص نشده است. ورزشگاه دیدار خانگی استقلال مقابل مس شهر بابک، بازی پیکان و گل‌گهر و همچنین نخستین میزبانی پرسپولیس مقابل استقلال خوزستان با عبارت «متعاقباً اعلام می‌شود» درج شده است.

این وضعیت نشان می‌دهد موضوع تماشاگران با مسئله ورزشگاه‌ها پیوند خورده است. یک ورزشگاه ممکن است از نظر زمین مسابقه آماده باشد، اما برای میزبانی از جمعیت زیاد، ورود الکترونیکی، تفکیک هواداران، پارکینگ و خدمات اضطراری شرایط کاملی نداشته باشد.

راه‌حل منطقی، صدور یک حکم عمومی برای خالی ماندن تمام ورزشگاه‌ها نیست؛ بلکه باید وضعیت هر میزبان جداگانه ارزیابی و نواقص پیش از مسابقه رفع شود.

لیگ بدون تماشاگر چه آسیبی به باشگاه‌ها می‌زند؟

نخستین پیامد، کاهش درآمد بلیت‌فروشی است. هرچند درآمد روز مسابقه در فوتبال ایران به اندازه لیگ‌های بزرگ جهان نیست، برای باشگاه‌های پرهوادار همچنان می‌تواند بخشی از هزینه‌های میزبانی را پوشش دهد.

کاهش ارزش تبلیغات محیطی و تجاری نیز پیامد دیگری است. اسپانسرها ترجیح می‌دهند نام تجاری‌شان در مسابقه‌ای با ورزشگاه پر، تصاویر جذاب تلویزیونی و بازتاب گسترده رسانه‌ای نمایش داده شود. سکوی خالی، محصول تلویزیونی فوتبال را نیز کم‌هیجان‌تر می‌کند.

در بخش فنی، تیم میزبان یکی از اصلی‌ترین برتری‌های خود را از دست می‌دهد. بازیکنان در فضای پرشور معمولاً انگیزه بیشتری دارند و تیم مهمان نیز تحت فشار روانی بالاتری قرار می‌گیرد. برگزاری مسابقه بدون تماشاگر ممکن است کیفیت فنی را به‌طور مستقیم نابود نکند، اما انرژی، ضرباهنگ و اهمیت احساسی آن را کاهش می‌دهد.

مسئولان چه تصمیمی خواهند گرفت؟

اظهارات مهدی تاج و سخنگوی فدراسیون نشان می‌دهد مدیران فوتبال نیز از برگزاری لیگ با تماشاگر حمایت می‌کنند، اما هنوز فاصله‌ای میان موضع‌گیری و تصمیم اجرایی وجود دارد. جلسات سازمان لیگ باید مشخص کند کدام ورزشگاه‌ها از هفته نخست اجازه فروش بلیت دارند و آیا محدودیت ظرفیت اعمال خواهد شد یا خیر.

سناریوی نخست، برگزاری تمام مسابقات با حضور هواداران و ظرفیت متناسب با امکانات هر ورزشگاه است. این همان گزینه‌ای است که فدراسیون می‌گوید برای تحقق آن تلاش می‌کند.

سناریوی دوم، صدور مجوز موردی است؛ به این معنا که ورزشگاه‌های آماده با تماشاگر باشند و مسابقات برخی میزبان‌ها به دلیل کمبودهای اجرایی، بدون هوادار یا با ظرفیت محدود برگزار شوند.

سناریوی سوم نیز آغاز موقت لیگ پشت درهای بسته است. این گزینه با اعتراض بازیکنان و هواداران روبه‌رو خواهد شد و باید دلایل آن به‌طور شفاف اعلام شود؛ زیرا محروم کردن تمام تیم‌ها و تماشاگران بدون توضیح روشن، هزینه اجتماعی و ورزشی سنگینی خواهد داشت.

بیرانوند منتظر پاسخ عملی است

استوری علیرضا بیرانوند فقط یک متن احساسی درباره علاقه به هواداران نبود. او مستقیماً مسئولان را خطاب قرار داد و از آن‌ها خواست در آستانه آغاز لیگ تصمیمی بگیرند که سکوها را دوباره به بخشی از مسابقه تبدیل کند.

درحال‌حاضر، خبر امیدوارکننده این است که برگزاری لیگ بدون تماشاگر هنوز قطعی نیست و رئیس فدراسیون نیز از تلاش برای حضور بدون محدودیت هواداران سخن گفته است. خبر نگران‌کننده این است که با نزدیک شدن به ۲۳ مرداد، هنوز سازوکار نهایی و یکپارچه‌ای اعلام نشده است.

پیام بیرانوند را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد: هواداران نباید نخستین قربانی مشکلات اجرایی فوتبال باشند. اگر ورزشگاهی نقص دارد، باید نقص آن برطرف شود و اگر محدودیتی اجتناب‌ناپذیر است، دلیل و مدت آن شفاف اعلام شود. لیگ برتر برای بازیکنان و مدیران ساخته نشده است؛ مسابقات بدون مردمی که برای آن هیجان دارند، بخش بزرگی از معنا و هویت خود را از دست می‌دهد.