جوان‌گرایی پرسپولیس واقعی است؟ پشت پرده برد ۶ گله مقابل ارزروم زیر ۲۱ سال

پرسپولیس روز یکشنبه ۱۱ مرداد ۱۴۰۵ در سومین دیدار تدارکاتی اردوی ترکیه با شش گل حریف خود را شکست داد. در خبر اولیه باشگاه و بیشتر رسانه‌ها، نام حریف فقط «ارزروم‌اسپور» اعلام شد؛ موضوعی که این تصور را ایجاد می‌کرد سرخ‌پوشان برابر تیم بزرگسالان باشگاه ترکیه‌ای به میدان رفته‌اند.

اما پس از مطرح شدن پرسش‌هایی درباره نبود خبر مسابقه در رسانه‌های رسمی ارزروم‌اسپور و انتشار تصاویر تمرین تیم اصلی این باشگاه در همان زمان، پرسپولیس توضیح داد که حریفش تیم زیر ۲۱ سال ارزروم‌اسپور بوده است. باشگاه هدف از انتخاب این حریف را کاهش فشار بدنی، جلوگیری از مصدومیت، مرور برنامه‌های تاکتیکی و میدان دادن به بازیکنان جوان عنوان کرد.

اصل برگزاری مسابقه و نتیجه ۶ بر صفر تأیید شده است، اما باشگاه باید از ابتدا رده سنی حریف را به‌طور شفاف اعلام می‌کرد. بازی با تیم زیر ۲۱ سال برای آزمودن جوانان هیچ ایرادی ندارد؛ مسئله زمانی ایجاد می‌شود که سطح و هویت دقیق حریف در گزارش اولیه مشخص نباشد.

بنابراین برد پرگل پرسپولیس را نباید با پیروزی مقابل تیم اصلی ارزروم‌اسپور، که در سطح اول فوتبال ترکیه فعالیت می‌کند، یکسان دانست.

ترکیب متفاوت مهدی تارتار

تارتار برخلاف دو مسابقه قبلی اردوی ترکیه، بیشتر نفرات اصلی خود را کنار گذاشت و به بازیکنانی فرصت داد که دقایق کمتری مقابل پیرامیدز مصر و آلانیااسپور دریافت کرده بودند.

براساس ترکیب منتشرشده، محمد گندمی، علیرضا همایی‌فر، حسین ابرقویی، علیرضا عنایت‌زاده، امیرحسین محمودی، پویا پورعلی، یاسین سلمانی، اوستون اورونوف، محمدحسین صادقی، تیوی بیفوما و پوریا شهرآبادی از ابتدا وارد زمین شدند.

در این ترکیب، گندمی، همایی‌فر، عنایت‌زاده، محمودی، صادقی و شهرآبادی در رده بازیکنان جوان یا کم‌تجربه‌تر پرسپولیس قرار می‌گیرند. حضور هم‌زمان آنها در کنار نفراتی مانند ابرقویی، پورعلی، سلمانی، اورونوف و بیفوما باعث شد تارتار ترکیبی از تجربه و جوانی را آزمایش کند.

محمد گندمی و امیرحسین محمودی از بازیکنان آکادمی پرسپولیس هستند که پیش‌تر قرارداد حرفه‌ای با باشگاه امضا کرده‌اند. علیرضا عنایت‌زاده نیز از تیم امید و آکادمی پرسپولیس به بزرگسالان رسیده است.

پنج گل توسط بازیکنان جوان ایرانی

علیرضا همایی‌فر در دقیقه ۱۴ روی ارسال یاسین سلمانی نخستین گل را با ضربه سر به ثمر رساند. پوریا شهرآبادی در دقیقه ۲۶ با شوتی از پشت محوطه گل دوم را زد و محمدحسین صادقی در دقیقه ۳۹ اختلاف را به سه گل افزایش داد.

تیوی بیفوما پیش از پایان نیمه نخست گل چهارم را وارد دروازه حریف کرد. در نیمه دوم امیرحسین محمودی روی پاس اوستون اورونوف گل پنجم را به ثمر رساند و شهرآبادی با ثبت دومین گل خود، نتیجه را ۶ بر صفر کرد.

در نتیجه، پنج گل از شش گل پرسپولیس توسط چهار بازیکن جوان ایرانی به ثمر رسید:

این آمار مهم‌ترین دستاورد مثبت مسابقه است. بازیکن جوان برای جلب اعتماد مربی باید از فرصت محدود خود استفاده کند و گلزنی همایی‌فر، شهرآبادی، صادقی و محمودی می‌تواند جایگاه آنها را در ارزیابی‌های تارتار بهتر کند.

بااین‌حال، کیفیت پایین‌تر و سن کم حریف باید در تحلیل عملکردها لحاظ شود. گلزنی برابر یک تیم زیر ۲۱ سال نمی‌تواند تضمین کند همین بازیکنان در لیگ برتر نیز بدون مشکل مقابل مدافعان باتجربه ظاهر خواهند شد.

آیا پرسپولیس واقعاً با سیستم ۴-۶-۰ بازی کرد؟

در برخی تحلیل‌ها از حضور شش بازیکن دارای ویژگی‌های تهاجمی استفاده شده و ترکیب پرسپولیس به سیستم ۴-۶-۰ اسپانیا تشبیه شده است. چنین نتیجه‌گیری‌ای بدون دسترسی به فیلم کامل مسابقه دقیق نیست.

پوریا شهرآبادی در گزارش مسابقه به‌عنوان مهاجم معرفی شده و جانشین علی علیپور و مهاجمان اصلی پرسپولیس محسوب می‌شود. بنابراین محتمل‌تر است که او در نوک حمله بازی کرده باشد و نفراتی مانند اورونوف، بیفوما، صادقی یا محمودی در جناح‌ها و پشت مهاجم قرار گرفته باشند.

فهرست اسامی به‌تنهایی آرایش تاکتیکی را مشخص نمی‌کند. ممکن است پرسپولیس با ۴-۲-۳-۱، ۴-۳-۳ یا ساختاری شناور وارد زمین شده باشد. برای تشخیص دقیق باید جای‌گیری بازیکنان در زمان مالکیت و دفاع، نقش شهرآبادی و نحوه آرایش خط میانی دیده شود.

آنچه با اطمینان می‌توان گفت این است که تارتار ترکیبی تهاجمی و متحرک انتخاب کرد؛ نه اینکه الزاماً از سیستم بدون مهاجم استفاده کرده باشد.

چهار بازیکن پرسپولیس در فهرست تیم امید

نشانه مهم‌تر از سن شناسنامه‌ای، حضور چند بازیکن این ترکیب در برنامه‌های تیم امید ایران است. علیرضا همایی‌فر، علیرضا عنایت‌زاده، محمدحسین صادقی و پوریا شهرآبادی در فهرست اولیه ۳۷ نفره تیم زیر ۲۳ سال برای آماده‌سازی بازی‌های آسیایی ناگویا قرار داشتند.

همایی‌فر و شهرآبادی همچنین به مرحله بعدی اردو و اردوی برون‌مرزی تیم امید در ترکیه راه یافتند.

این موضوع نشان می‌دهد بازیکنان جوان به‌کارگرفته‌شده صرفاً برای تکمیل تعداد نفرات اردو حضور ندارند و بعضی از آنها در سطح ملی نیز زیر نظر قرار گرفته‌اند. پرسپولیس با حفظ این نفرات می‌تواند هم عمق فهرست خود را افزایش دهد و هم در آینده از نظر ورزشی و اقتصادی سود ببرد.

بازوبند اورونوف چه معنایی داشت؟

یکی دیگر از اتفاقات مورد توجه، کاپیتانی اوستون اورونوف در شروع مسابقه بود. براساس گزارش‌ها، در غیاب کاپیتان‌های اصلی، بازوبند به وینگر ازبکستانی رسید و پس از ورود علی علیپور در دقایق پایانی به او تحویل داده شد.

کاپیتانی اورونوف در یک مسابقه دوستانه لزوماً به معنای تغییر قطعی سلسله‌مراتب کاپیتان‌های پرسپولیس نیست. این تصمیم می‌تواند به دلیل تجربه بین‌المللی، سابقه بیشتر نسبت به بازیکنان جوان ترکیب و ایجاد انگیزه برای ستاره ازبکستانی گرفته شده باشد.

بااین‌حال، سپردن بازوبند به یک بازیکن خارجی می‌تواند نشانه اعتماد تارتار به نقش فنی و شخصیتی اورونوف باشد؛ به‌خصوص در ترکیبی که تعداد زیادی بازیکن جوان و کم‌تجربه حضور داشتند.

جوان‌گرایی با یک بازی دوستانه ثابت نمی‌شود

میدان دادن به جوانان در یک مسابقه تدارکاتی اقدام مثبتی است، اما جوان‌گرایی واقعی سه شرط دشوارتر دارد: استمرار، تحمل اشتباه و استفاده در مسابقات رسمی.

بسیاری از مربیان در اردوها و بازی‌های دوستانه به بازیکنان جوان فرصت می‌دهند، اما با آغاز لیگ و افزایش فشار نتیجه‌گیری، دوباره به ترکیب باتجربه بازمی‌گردند. بازیکن جوان زمانی رشد می‌کند که بداند پس از یک اشتباه از فهرست کنار گذاشته نمی‌شود و فرصت دیگری برای اصلاح عملکرد خود خواهد داشت.

تارتار باید برای هر بازیکن نقش مشخصی تعریف کند. مشخص شدن اینکه گندمی دروازه‌بان سوم است، به‌تنهایی کمکی به پیشرفت او نمی‌کند؛ مگر اینکه در جام حذفی یا مسابقات مناسب فرصت بازی داشته باشد. همایی‌فر و عنایت‌زاده نیز باید بدانند در سلسله‌مراتب مدافعان کناری چه جایگاهی دارند.

شهرآبادی برای رقابت با مهاجمان باتجربه به دقایق واقعی نیاز دارد و صادقی و محمودی نیز باید از مرحله حضور در تمرین و بازی دوستانه عبور کنند. نیمکت‌نشینی مستمر، حتی در یک تیم بزرگ، جای مسابقه دادن را نمی‌گیرد.

فشار بزرگ روی تارتار و بختیاری‌زاده

همین انتظار درباره سهراب بختیاری‌زاده در استقلال نیز وجود دارد. مسئولان استقلال اعلام کرده‌اند سرمربی این تیم به بازیکنان آکادمی توجه ویژه‌ای دارد و تعدادی از جوانان در تمرینات تیم بزرگسالان حضور پیدا کرده‌اند. بیژن طاهری نیز گفته است هر بازیکن جوانی که از نظر فنی نظر کادر فنی را جلب کند، به فهرست استقلال اضافه خواهد شد.

اما استقلال و پرسپولیس محیط‌های آسانی برای پرورش بازیکن نیستند. هواداران هر دو تیم انتظار پیروزی فوری دارند و یک تساوی یا شکست می‌تواند تمام برنامه‌های بلندمدت را تحت تأثیر قرار دهد.

هنر تارتار و بختیاری‌زاده این است که میان نتیجه‌گیری و ساختن آینده تعادل ایجاد کنند. استفاده هم‌زمان از تعداد زیادی بازیکن جوان در بازی‌های حساس احتمالاً منطقی نیست، اما وارد کردن تدریجی یک یا دو جوان در کنار نفرات باتجربه می‌تواند ریسک را کاهش دهد.

برد ۶ گله چه چیزی را ثابت کرد؟

پیروزی مقابل تیم زیر ۲۱ سال ارزروم‌اسپور ثابت نکرد که پرسپولیس آماده قهرمانی است و حتی نمی‌توان با اتکا به آن درباره قدرت تیم دوم سرخ‌پوشان قضاوت قطعی کرد.

این مسابقه فقط چند نشانه مثبت به همراه داشت: جوانان از فرصت خود استفاده کردند، پنج گل توسط بازیکنان جوان ایرانی به ثمر رسید، شهرآبادی دو بار گل زد و بازیکنانی که در دو مسابقه قبلی کمتر بازی کرده بودند، توانستند خود را به کادر فنی نشان دهند.

در طرف مقابل، سطح حریف، نبود تصاویر کامل مسابقه و تأخیر باشگاه در اعلام رده سنی ارزروم‌اسپور، ارزش تحلیلی نتیجه را کاهش می‌دهد.

نتیجه نهایی این است که مهدی تارتار نخستین قدم را برداشته، اما هنوز جوان‌گرایی نکرده است. جوان‌گرایی زمانی معنا پیدا می‌کند که همایی‌فر، عنایت‌زاده، صادقی، محمودی، گندمی و شهرآبادی در لیگ برتر و جام حذفی نیز فرصت بگیرند؛ اشتباه کنند، آموزش ببینند و دوباره به زمین بازگردند.

برد ۶ بر صفر می‌تواند آغاز یک مسیر باشد، اما سند موفقیت آن نیست. کارنامه واقعی تارتار نه در یک عصر کم‌فشار مقابل تیم زیر ۲۱ سال ارزروم، بلکه در شب‌هایی نوشته خواهد شد که پرسپولیس برای سه امتیاز بازی می‌کند و سرمربی باید میان نام‌های باتجربه و استعدادهای جوان یکی را انتخاب کند.