بازگشت جام باشگاههای فوتسال آسیا پس از هشت سال؛ گیتیپسند در انتظار فتح دوباره قاره
انتظار طولانی باشگاههای فوتسال آسیا رو به پایان است. آخرین دوره جام باشگاههای فوتسال آسیا در اوت ۲۰۱۹ به میزبانی بانکوک برگزار شد و ناگویا اوشنز ژاپن با برتری ۲ بر صفر مقابل مس سونگون به چهارمین قهرمانی خود رسید. اکنون تقویم بهروزشده AFC نشان میدهد دوره بعدی مسابقات در روزهای ۶ تا ۱۱ دسامبر ۲۰۲۷ برگزار میشود؛ بنابراین فاصله میان دو دوره، بیش از هشت سال خواهد بود، نه هفت سالی که در برخی گزارشها عنوان شده است.
تاریخ دقیق جام باشگاههای فوتسال آسیا ۲۰۲۷
در تقویم رسمی مسابقات کنفدراسیون فوتبال آسیا برای بازه ژوئیه ۲۰۲۷ تا ژوئن ۲۰۲۸، نوار مربوط به «AFC Futsal Club Championship 2027» از ۶ تا ۱۱ دسامبر قرار گرفته است. این بازه در تقویم شمسی با ۱۵ تا ۲۰ آذر ۱۴۰۶ مطابقت دارد. تاریخها در مقررات مسابقات نیز الزامآور توصیف شدهاند، هرچند دبیرخانه AFC اختیار اصلاح برنامه مسابقات را برای شرایط خاص حفظ کرده است.
تا زمان انتشار این گزارش، نام کشور و شهر میزبان در نسخه بررسیشده تقویم و مقررات درج نشده است. همچنین قرعهکشی، ترکیب نهایی هشت تیم و برنامه روزبهروز بازیها هنوز اعلام نشده و AFC قرار است این جزئیات را پس از تکمیل فرایند معرفی باشگاهها مشخص کند.
کرونا آغازگر تعطیلی بود، اما همه ماجرا نبود
شیوع کرونا برنامه مسابقات فوتسال آسیا را در سال ۲۰۲۰ مختل کرد و چند تورنمنت قارهای با تعویق یا لغو مواجه شدند. بااینحال، نسبتدادن تمام وقفه هشتساله جام باشگاهها به کرونا، توضیح کاملی نیست. مسابقات ملی فوتسال آسیا از سال ۲۰۲۲ از سر گرفته شد، اما رقابت باشگاهی همچنان از تقویم AFC بیرون ماند.
در نتیجه، کرونا را باید عامل آغاز تعطیلی دانست؛ اما ادامه این وضعیت پس از عادیشدن رقابتهای ملی، به اولویتبندی AFC، هزینه برگزاری، یافتن میزبان و نبود مدل اقتصادی پایدار برای مسابقات باشگاهی مربوط میشد. مهدی تاج نیز پیشتر گفته بود در مدل جدید، بخشی از هزینهها را AFC و بخش دیگری را باشگاههای شرکتکننده پرداخت خواهند کرد.
این شیوه تأمین مالی احتمالاً یکی از دلایل محدودشدن دوره جدید به هشت تیم است. کاهش تعداد شرکتکنندگان، مدت اقامت، شمار مسابقات و هزینههای میزبانی را پایین میآورد و امکان برگزاری متمرکز رقابتها را افزایش میدهد.
فرمت جدید جام باشگاههای فوتسال آسیا چگونه است؟
مقررات رسمی دوره ۲۰۲۷ نشان میدهد مسابقات با حضور تنها هشت باشگاه برگزار خواهد شد. تیمها در دو گروه چهار تیمی قرار میگیرند و هر باشگاه سه مسابقه در مرحله گروهی انجام میدهد. تیمهای اول و دوم هر گروه به نیمهنهایی صعود میکنند و برندگان این مرحله مستقیماً در فینال به مصاف یکدیگر میروند.
برخلاف برخی دورههای گذشته، در ساختار اعلامشده مسابقه ردهبندی پیشبینی نشده است. به این ترتیب، کل تورنمنت شامل ۱۲ بازی مرحله گروهی، دو دیدار نیمهنهایی و یک فینال خواهد بود؛ یعنی ۱۵ مسابقه طی شش روز. چنین برنامهای بسیار فشرده است و تیمهای فینالیست ممکن است در کمتر از یک هفته پنج بار به میدان بروند.
این فشردگی، عمق فهرست بازیکنان، مدیریت مصدومیت، آمادگی بدنی و توانایی چرخش ترکیب را به عواملی تعیینکننده تبدیل میکند. گیتیپسند برای قهرمانی نمیتواند فقط به پنج یا شش بازیکن اصلی متکی باشد و به مجموعهای هماهنگ از بازیکنان باتجربه و جوان نیاز خواهد داشت.
چه کشورهایی اجازه معرفی نماینده دارند؟
مطابق ماده پنجم مقررات، هشت فدراسیونی که در جام ملتهای فوتسال آسیا ۲۰۲۶ رتبههای اول تا هشتم را به دست آوردهاند، میتوانند هر کدام یک باشگاه به مسابقات معرفی کنند. فدراسیون مربوطه باید در ردهبندی جهانی فوتسال فیفا حضور داشته باشد و یک رقابت داخلی معتبر با حداقل ۱۰ مسابقه برای هر باشگاه برگزار کند.
AFC همچنین تأکید کرده است انتخاب نماینده باید بر پایه شایستگی ورزشی، شفافیت و نتایج رقابت داخلی باشد. باشگاه معرفیشده در حالت معمول باید قهرمان مسابقات داخلی تعیینشده از سوی فدراسیون عضو باشد. پذیرش نهایی نیز به ارسال مدارک، رعایت الزامات ثبت و تأیید AFC وابسته خواهد بود.
این ساختار با دورههای قدیمی که گاهی ۱۲ یا ۱۶ تیم در آن شرکت میکردند تفاوت دارد. کاهش سهمیهها کیفیت رقابت را بالا میبرد، اما مسیر حضور کشورهای در حال توسعه فوتسال در تورنمنت باشگاهی را محدودتر میکند.
گیتیپسند چگونه نماینده ایران شد؟
سازمان لیگ فوتسال ایران در اردیبهشت ۱۴۰۵ اعلام کرد گیتیپسند اصفهان، قهرمان فوتسال ایران در سال ۲۰۲۶، نماینده کشور در جام باشگاههای آسیا خواهد بود. این تصمیم در جلسه هیئترئیسه سازمان لیگ مطرح و سپس از سوی رئیس این سازمان اعلام شد.
معرفی زودهنگام گیتیپسند یک مزیت مهم دارد: باشگاه از بیش از یک سال قبل میداند باید برای حضور آسیایی برنامهریزی کند. تنظیم قرارداد بازیکنان، حفظ کادر فنی، جذب نفرات مورد نیاز، برنامه بدنسازی و پیشبینی هزینه سفر از جمله اقداماتی است که نباید به ماههای پایانی موکول شود.
بااینحال، معرفی داخلی پایان فرایند نیست. فدراسیون فوتبال باید نام گیتیپسند را در مهلت تعیینشده به AFC ارائه کند و باشگاه نیز تمامی مقررات اداری، پزشکی، بیمهای و ثبت بازیکنان را رعایت کند. آییننامه تأکید دارد هر فدراسیون مسئول معرفی نماینده و تکمیل الزامات حضور آن است.
کارنامه ایران در فوتسال باشگاهی آسیا
فوتسال ایران یکی از پرافتخارترین کشورهای تاریخ این رقابتهاست. فولاد ماهان در سال ۲۰۱۰، گیتیپسند در سال ۲۰۱۲، تأسیسات دریایی در سال ۲۰۱۵ و مس سونگون در سال ۲۰۱۸ قهرمان آسیا شدند. AFC نیز پس از قهرمانی مس سونگون، این تیم را چهارمین باشگاه ایرانی فاتح جام معرفی کرد.
گیتیپسند علاوه بر قهرمانی سال ۲۰۱۲، در سالهای ۲۰۱۳ و ۲۰۱۷ به فینال رسید و نایبقهرمان شد. این باشگاه در فینال ۲۰۱۲ با پیروزی ۲ بر یک مقابل آردوس ازبکستان، دومین قهرمانی ایران در مسابقات رسمی باشگاهی AFC را رقم زد.
ایران با چهار قهرمانی و چهار نایبقهرمانی، در کنار ژاپن در صدر جدول کشورهای موفق مسابقات قرار دارد. بااینحال، آخرین قهرمانی ایران به سال ۲۰۱۸ بازمیگردد و در دوره ۲۰۱۹ نیز مس سونگون در فینال مغلوب ناگویا شد.
ریاست تاج بر کمیته AFC و پایان انتظار طولانی
انتقاد اهالی فوتسال از تأخیر در بازگشت جام باشگاهها زمانی جدیتر شد که مهدی تاج همزمان ریاست فدراسیون فوتبال ایران و کمیته فوتسال و فوتبال ساحلی AFC را بر عهده داشت. فهرست کمیتههای دائمی کنفدراسیون برای دوره ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۷، تاج را رئیس این کمیته معرفی میکند و گزارشهای رسمی جلسات نیز از ادامه حضور او در این سمت خبر میدهند.
بازگشت مسابقات را میتوان نتیجه فشار باشگاهها و تصمیم تازه AFC برای احیای تقویم باشگاهی دانست. بااینحال، فاصله طولانی میان وعده اولیه و برگزاری واقعی همچنان محل انتقاد است. حتی پس از اعلام بازگشت مسابقات در ابتدای ۲۰۲۶، مدیران گیتیپسند در تیر همان سال میگفتند تاریخ دقیق رقابتها هنوز به آنها اعلام نشده است؛ تاریخی که اکنون در تقویم تازه AFC مشخص شده است.
گیتیپسند برای قهرمانی آسیا چه نیاز دارد؟
بازگشت جام باشگاهها فقط یک خبر مثبت نیست؛ آزمونی برای سنجش فاصله باشگاههای ایرانی با رقبای حرفهای ژاپن، تایلند، ازبکستان و دیگر قدرتهای قاره خواهد بود. فوتسال ایران از نظر بازیکن و دانش فنی ظرفیت قهرمانی دارد، اما موفقیت در آسیا به ثبات مدیریتی و پشتیبانی مالی نیز وابسته است.
گیتیپسند باید ترکیب خود را تا زمان مسابقات حفظ کند، چند بازی بینالمللی تدارکاتی داشته باشد و برای شرایط تورنمنتی با پنج مسابقه احتمالی طی شش روز آماده شود. تعیین زودهنگام میزبان نیز برای برآورد هزینه سفر، شرایط آبوهوایی، اختلاف ساعت و برنامه آمادهسازی اهمیت خواهد داشت.
جام باشگاههای فوتسال آسیا سرانجام از مرحله وعده عبور کرده و وارد تقویم رسمی شده است. با وجود این، اعلام میزبان، قرعهکشی و تأیید نهایی نمایندگان همچنان سه گام مهم باقیماندهاند. برای گیتیپسند، هدف نمیتواند فقط حضور در مسابقات باشد؛ پیشینه این باشگاه و جایگاه فوتسال ایران، نماینده اصفهان را از همین حالا در جمع مدعیان اصلی قهرمانی قرار میدهد.