پیمان حدادی سفیر افتخاری چوگان شد؛ پرسپولیس چگونه می‌تواند این میراث ایرانی را به نسل جوان معرفی کند؟

بر اساس اطلاعیه رسمی باشگاه پرسپولیس، پیمان حدادی روز پنجشنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۵ با اصغر ناظری دیدار کرد. دو طرف در این نشست درباره ظرفیت‌های همکاری در حوزه‌های ورزشی، فرهنگی و اجتماعی و راه‌های معرفی بیشتر چوگان به نسل جوان به بحث و تبادل نظر پرداختند.

در پایان این جلسه، فدراسیون چوگان با اهدای لوح تقدیر، پیمان حدادی را به‌عنوان سفیر افتخاری چوگان انتخاب کرد. همچنین طرفین برای گسترش همکاری‌های دوجانبه و اجرای برنامه‌های مشترک در سطح ملی به توافق رسیدند.

این عنوان بیشتر از آنکه یک مسئولیت اجرایی در ساختار فدراسیون باشد، می‌تواند نقش فرهنگی و ترویجی داشته باشد. مدیرعامل پرسپولیس اکنون این فرصت را دارد که از ظرفیت رسانه‌ای، اجتماعی و هواداری باشگاه برای افزایش شناخت عمومی از چوگان استفاده کند.

چرا فدراسیون چوگان به سراغ پرسپولیس رفت؟

چوگان با وجود سابقه تاریخی طولانی، در مقایسه با فوتبال، والیبال و کشتی از حضور رسانه‌ای و مخاطب عمومی کمتری برخوردار است. مهم‌ترین چالش این رشته صرفاً برگزاری مسابقه نیست؛ بلکه معرفی قواعد، جذابیت‌های بصری و پیوند فرهنگی آن با تاریخ ایران به مخاطبان جدید است.

پرسپولیس به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های ورزشی ایران، دارای رسانه رسمی، شبکه‌های اجتماعی، تیم‌های پایه، مدارس فوتبال و جامعه گسترده هواداری است. باشگاه نیز در اطلاعیه خود تأکید کرده که می‌خواهد در حفظ و ترویج ورزش‌های اصیل ایرانی نقش داشته باشد. رئیس فدراسیون چوگان نیز استفاده از ظرفیت باشگاه‌های پرطرفدار را برای افزایش مشارکت اجتماعی و توسعه برنامه‌های آموزشی و رسانه‌ای مهم دانسته است.

از این منظر، انتخاب مدیرعامل پرسپولیس یک تصمیم تبلیغاتی صرف نیست. فدراسیون تلاش دارد مخاطبانی را هدف قرار دهد که ممکن است تاکنون ارتباط مستقیمی با ورزش‌های سوارکاری نداشته باشند، اما به واسطه علاقه به پرسپولیس، محتوای مربوط به چوگان را دنبال کنند.

چوگان فقط یک مسابقه سوارکاری نیست

اهمیت چوگان به قواعد ورزشی آن محدود نمی‌شود. یونسکو این رشته را با عنوان «بازی سوارکاری همراه با موسیقی و روایتگری» در سال ۲۰۱۷ در فهرست نماینده میراث فرهنگی ناملموس بشریت ثبت کرد. در پرونده ایران، قدمت این بازی بیش از دو هزار سال عنوان شده و سه گروه بازیکنان، روایتگران و موسیقی‌دانان به‌عنوان حاملان اصلی آن معرفی شده‌اند.

در مسابقه چوگان، دو تیم سوارکار تلاش می‌کنند با استفاده از چوب، توپ را از میان دروازه حریف عبور دهند؛ اما شکل سنتی ایرانی آن با موسیقی و روایتگری همراه است. همین ترکیب ورزش، اسب، هنر و داستان، چوگان را به محصولی دارای ظرفیت گردشگری و فرهنگی تبدیل می‌کند.

بنابراین همکاری با یک باشگاه فوتبال تنها به تبلیغ یک رشته ورزشی منتهی نمی‌شود. چنین پروژه‌ای می‌تواند بخشی از تاریخ ورزش ایران را از فضای اسناد، کتاب‌ها و برنامه‌های محدود تخصصی خارج کند و به زندگی روزمره مخاطبان جوان بیاورد.

آیا پرسپولیس تیم چوگان تشکیل می‌دهد؟

در اطلاعیه‌های منتشرشده هیچ اشاره‌ای به تشکیل تیم چوگان پرسپولیس، ورود این باشگاه به لیگ، خرید اسب یا اختصاص بودجه مشخص نشده است. آنچه فعلاً به‌طور رسمی اعلام شده، توافق برای اجرای برنامه‌های مشترک فرهنگی، اجتماعی، ورزشی، آموزشی و رسانه‌ای است.

به همین دلیل، صحبت درباره تأسیس تیم حرفه‌ای پرسپولیس در رشته چوگان در این مرحله زودهنگام است. نخستین اقدامات احتمالی می‌تواند شامل تولید محتوای مشترک، حضور بازیکنان و پیشکسوتان پرسپولیس در رویدادهای نمایشی، معرفی قوانین چوگان در رسانه‌های باشگاه یا اجرای برنامه‌های آموزشی برای نوجوانان باشد.

این موارد هنوز اعلام رسمی نشده‌اند و تنها مسیرهای منطقی برای عملیاتی‌کردن همکاری به شمار می‌روند. ارزش واقعی عنوان سفیر افتخاری زمانی مشخص می‌شود که طرفین تقویم اجرایی، اهداف قابل اندازه‌گیری و گروه مخاطبان خود را معرفی کنند.

پرسپولیس چگونه می‌تواند به توسعه چوگان کمک کند؟

نخستین ظرفیت پرسپولیس، قدرت رسانه‌ای آن است. انتشار فیلم‌های کوتاه آموزشی، معرفی ورزشکاران چوگان و روایت تاریخ این رشته می‌تواند میزان آشنایی عمومی را افزایش دهد. استفاده از زبان ساده و محتوای تصویری نیز برای جذب نوجوانانی که کمتر با ورزش‌های سنتی ارتباط دارند، ضروری خواهد بود.

ظرفیت دوم به رویدادهای مشترک مربوط می‌شود. برگزاری مسابقات نمایشی با حضور چهره‌های ورزشی، دعوت از هواداران و ایجاد امکان تجربه اولیه سوارکاری می‌تواند چوگان را از یک مفهوم تاریخی به تجربه‌ای قابل لمس تبدیل کند.

مسیر سوم، بهره‌گیری از مدارس و آکادمی باشگاه است. این همکاری لزوماً به معنای آموزش حرفه‌ای چوگان به فوتبالیست‌ها نیست، اما برنامه‌های فرهنگی و آشنایی با ورزش‌های ایرانی می‌تواند بخشی از آموزش اجتماعی نسل جوان باشگاه باشد.

فدراسیون نیز باید امکانات تخصصی، مربیان، اسب‌ها و محیط استاندارد را فراهم کند. بدون زیرساخت مناسب، حتی گسترده‌ترین تبلیغات رسانه‌ای به افزایش پایدار تعداد ورزشکاران منجر نخواهد شد.

یک فرصت تازه برای مسئولیت اجتماعی باشگاه‌ها

باشگاه‌های بزرگ ورزشی در جهان تنها برای کسب نتیجه فعالیت نمی‌کنند و بخشی از اعتبار خود را از برنامه‌های فرهنگی، آموزشی و اجتماعی به دست می‌آورند. پرسپولیس نیز پیش‌تر بر نقش خود به‌عنوان یک نهاد مردمی و اجرای فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی تأکید کرده است.

حمایت از چوگان می‌تواند در همین چارچوب تعریف شود. باشگاه بدون فاصله گرفتن از مأموریت اصلی خود در فوتبال، از نفوذ اجتماعی‌اش برای معرفی یک میراث ملی استفاده می‌کند. چنین الگویی در صورت موفقیت می‌تواند برای دیگر باشگاه‌ها نیز تکرار شود و ورزش‌های کمتر دیده‌شده را به مخاطبان فوتبال متصل کند.

البته خطر اصلی، محدود ماندن همکاری به جلسات، اهدای لوح و انتشار عکس است. اگر برنامه‌ای برای تولید محتوا، جذب مخاطب، آموزش یا برگزاری رویداد تدوین نشود، عنوان سفیر افتخاری تأثیر بلندمدتی بر توسعه چوگان نخواهد داشت.

زیرساخت و دسترسی؛ چالش مهم توسعه چوگان

برخلاف بسیاری از رشته‌ها، چوگان به زمین مناسب، اسب‌های آموزش‌دیده، تجهیزات تخصصی و مربیان باتجربه نیاز دارد. این شرایط هزینه ورود به رشته را افزایش می‌دهد و دسترسی عمومی را محدود می‌کند.

با این حال، مسابقات چوگان در ایران تنها به بخش مردان محدود نیست. برای نمونه، لیگ ملی برگزارشده در اصفهان در سال ۱۴۰۴ با حضور ۱۱ تیم، شامل شش تیم مردان و پنج تیم بانوان، انجام شد؛ موضوعی که نشان‌دهنده وجود یک بستر رقابتی فعال در هر دو بخش است.

همکاری پرسپولیس زمانی می‌تواند اثرگذار باشد که علاوه بر تبلیغات، به توسعه دسترسی نیز کمک کند. معرفی مراکز آموزشی معتبر، حمایت از برنامه‌های استعدادیابی و تسهیل حضور نوجوانان در رویدادهای آشنایی، از اقداماتی است که فاصله میان کنجکاوی مخاطب و ورود واقعی به رشته را کاهش می‌دهد.

جمع‌بندی

انتخاب پیمان حدادی به‌عنوان سفیر افتخاری چوگان، نقطه آغاز همکاری رسمی فدراسیون این رشته با باشگاه پرسپولیس است. جامعه بزرگ هواداری سرخ‌پوشان می‌تواند فرصتی کم‌سابقه برای معرفی چوگان به نسل جوان فراهم کند؛ ورزشی که بیش از دو هزار سال سابقه دارد و در فهرست میراث فرهنگی ناملموس یونسکو ثبت شده است.

بااین‌حال، موفقیت این همکاری به اقداماتی بستگی دارد که پس از مراسم معرفی انجام می‌شود. تشکیل کارگروه مشترک، انتشار برنامه زمان‌بندی‌شده، تولید محتوای جذاب، برگزاری رویدادهای عمومی و ایجاد مسیر دسترسی نوجوانان می‌تواند این انتصاب را از یک عنوان تشریفاتی به پروژه‌ای ملی تبدیل کند.

پرسپولیس و فدراسیون چوگان اکنون بر سر هدف کلی توافق کرده‌اند؛ مرحله بعدی باید مشخص کند این ظرفیت رسانه‌ای و اجتماعی چگونه به افزایش شناخت، مشارکت و تعداد علاقه‌مندان چوگان در ایران منجر خواهد شد.