قیمت حبوبات امروز ۱۶ مرداد ۱۴۰۵؛ لوبیا چیتی به مرز ۵۸۰ هزار تومان رسید

بازار حبوبات در روزهای میانی مرداد با نوسانات محدودی دنبال می‌شود. بررسی نرخ‌های خرده‌فروشی نشان می‌دهد فاصله قیمت میان محصولات فله‌ای و برندهای بسته‌بندی‌شده همچنان قابل‌توجه است و همین مسئله باعث شده نتوان یک نرخ واحد را برای تمام بازار اعلام کرد.

براساس فهرست قیمت مورد بررسی، لوبیا چیتی طبیعت ۵۷۹ هزار و ۹۰۰ تومان قیمت دارد. لوبیا قرمز فله‌ای کیلویی ۳۶۰ هزار تومان، عدس ریز فله‌ای ۲۸۰ هزار تومان، لپه ارغوان ۲۹۸ هزار تومان و نخود فامیلا ۳۸۹ هزار تومان عرضه می‌شوند.

این نرخ‌ها قیمت‌های خرده‌فروشی یک سبد مشخص هستند و می‌توانند با توجه به شهر، فروشگاه، وزن بسته‌بندی، برند، کیفیت محصول و ایرانی یا وارداتی بودن حبوبات متفاوت باشند.

لوبیا چیتی همچنان گران‌ترین حبوبات سبد خانوار

در میان اقلام بررسی‌شده، لوبیا چیتی با فاصله قابل‌توجهی گران‌تر از سایر محصولات قرار دارد. قیمت ۵۷۹ هزار و ۹۰۰ تومانی این محصول حدود ۲۹۹ هزار و ۹۰۰ تومان بیشتر از عدس ریز فله‌ای است؛ یعنی مصرف‌کننده برای خرید مقدار مساوی لوبیا چیتی، بیش از دو برابر عدس هزینه پرداخت می‌کند.

البته هنگام مقایسه قیمت لوبیا چیتی برند طبیعت باید به وزن بسته نیز توجه کرد. وب‌سایت رسمی این برند اعلام کرده لوبیا چیتی طبیعت در بسته‌بندی‌های ۹۰۰ گرمی عرضه می‌شود. بنابراین خریدار باید هنگام مشاهده قیمت فروشگاهی بررسی کند نرخ درج‌شده مربوط به بسته ۹۰۰ گرمی است یا قیمت معادل یک کیلوگرم؛ زیرا این تفاوت می‌تواند قیمت واقعی هر کیلو را تغییر دهد.

همین مسئله درباره بسیاری از برندهای حبوبات وجود دارد. بسته‌های ۷۰۰، ۸۰۰ یا ۹۰۰ گرمی گاهی در نگاه اول با نرخ یک کیلوگرم مقایسه می‌شوند و این موضوع می‌تواند تصور نادرستی از ارزان یا گران بودن یک محصول ایجاد کند.

آیا حبوبات در مرداد گران شده است؟

بررسی نرخ‌های ثبت‌شده در ابتدای مرداد نشان می‌دهد دست‌کم در برخی اقلام، ثبات قیمتی قابل مشاهده است.

برای مثال، قیمت عدس ریز فله‌ای در سوم مرداد نیز کیلویی ۲۸۰ هزار تومان اعلام شده بود؛ دقیقاً همان نرخی که در فهرست امروز مشاهده می‌شود. قیمت لوبیا قرمز جگری فله‌ای نیز در آن مقطع حدود ۳۶۵ هزار تومان بود و نرخ فعلی لوبیا قرمز فله‌ای در فهرست مورد بررسی ۳۶۰ هزار تومان است؛ هرچند به دلیل تفاوت نوع محصول نمی‌توان این دو عدد را کاملاً همسان مقایسه کرد.

در خرداد نیز عدس ریز فله‌ای در محدوده ۲۷۰ هزار تومان عرضه می‌شد. بنابراین افزایش این محصول طی دو ماه حدود ۱۰ هزار تومان بوده و در هفته‌های اخیر متوقف شده است.

این داده‌ها با فرضیه «ثبات نسبی» بازار در هفته‌های اخیر همخوانی دارد؛ هرچند سطح قیمت فعلی در مقایسه با ماه‌ها و سال‌های گذشته همچنان بالاست.

چرا قیمت لوبیا چیتی از عدس و لپه بیشتر است؟

بازار لوبیا چیتی در یک سال گذشته شرایط متفاوتی نسبت به برخی دیگر از انواع حبوبات تجربه کرده است. کاهش تولید، شرایط آب‌وهوایی و ناترازی میان عرضه و تقاضا در مقاطعی قیمت این محصول را به‌شدت بالا برد.

رئیس انجمن حبوبات پیش‌تر اعلام کرده بود کاهش برداشت لوبیا چیتی در سال قبل موجب رشد قابل‌توجه قیمت شده، اما افزایش واردات و بهبود تولید در سال جاری بازار را به سمت تعادل هدایت کرده است. او نرخ ارز، وضعیت تولید داخلی و شرایط آب‌وهوایی را از عوامل اصلی مؤثر بر بازار حبوبات عنوان کرده بود.

بنابراین، ثبات فعلی لوبیا چیتی را باید پس از یک دوره رشد سنگین قیمت ارزیابی کرد. آرام‌شدن بازار به معنای بازگشت قیمت‌ها به سطوح قدیمی نیست؛ بلکه قیمت در سطح بالاتری متوقف شده است.

فاصله عجیب قیمت فله و محصولات بسته‌بندی‌شده

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های بازار امروز، اختلاف نرخ میان حبوبات فله‌ای و محصولات برنددار است.

برای نمونه، لوبیا قرمز فله‌ای در فهرست فعلی ۳۶۰ هزار تومان قیمت دارد، در حالی که محصولات بسته‌بندی‌شده ممکن است به دلیل هزینه سورت، پاک‌سازی، بسته‌بندی، حمل، تبلیغات و حاشیه سود فروشگاه با قیمت بالاتری عرضه شوند.

این اختلاف در لوبیا چیتی چشمگیرتر است. اظهارات رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی نشان داده بود که در مقطعی لوبیا چیتی تولید داخل در سطح بنکداری کیلویی ۳۴۰ تا ۳۶۰ هزار تومان و نوع وارداتی حدود ۲۷۰ تا ۲۸۰ هزار تومان معامله می‌شد. او نرخ قابل عرضه به مصرف‌کننده را با احتساب حاشیه توزیع حدود ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان اعلام کرده بود.

در مقابل، محصول برنددار موجود در فهرست امروز تا حدود ۵۸۰ هزار تومان قیمت دارد. بخشی از این اختلاف می‌تواند به کیفیت، نوع محصول، زمان خرید موجودی فروشگاه و هزینه بسته‌بندی مربوط باشد، اما فاصله بالا نشان می‌دهد مقایسه قیمت میان فروشگاه‌ها برای مصرف‌کننده اهمیت زیادی دارد.

۳۵ درصد حبوبات کشور وارداتی است

بازار حبوبات ایران کاملاً وابسته به تولید داخلی نیست. رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی سهم حبوبات وارداتی از بازار را حدود ۳۵ درصد اعلام کرده است. به همین دلیل، تغییرات نرخ ارز مستقیماً یا غیرمستقیم بر بخشی از این بازار اثر می‌گذارد.

عدس از جمله محصولاتی است که بخش قابل‌توجهی از نیاز بازار آن از واردات تأمین می‌شود. برخی انواع لوبیا و نخود نیز از کشورهای دیگر وارد ایران می‌شوند. افزایش نرخ ارز، هزینه حمل‌ونقل یا مشکلات ثبت سفارش می‌تواند قیمت این محصولات را بالا ببرد.

در مقابل، هنگامی که واردات منظم باشد و تولید داخلی نیز وضعیت مطلوبی داشته باشد، رقابت میان عرضه‌کنندگان می‌تواند جلوی جهش قیمت را بگیرد.

همین شرایط احتمالاً یکی از عوامل آرامش فعلی بازار است.

چرا قیمت‌ها ثابت مانده اما برای مردم همچنان گران است؟

ثبات قیمت با ارزانی متفاوت است. ممکن است یک کالا چند هفته هیچ افزایش قیمتی نداشته باشد، اما سطح قیمت آن همچنان برای بخش بزرگی از خانوارها سنگین باشد.

برای مثال، خرید دو کیلوگرم لوبیا چیتی با نرخ درج‌شده در فهرست امروز بیش از یک میلیون و ۱۵۹ هزار تومان هزینه دارد. دو کیلو نخود نیز ۷۷۸ هزار تومان و دو کیلو لوبیا قرمز حدود ۷۲۰ هزار تومان تمام می‌شود.

حبوبات به‌طور سنتی یکی از منابع اقتصادی‌تر پروتئین در سبد خانوار محسوب می‌شوند؛ بنابراین افزایش نرخ آنها اهمیت معیشتی بیشتری پیدا می‌کند. اگر قیمت منابع پروتئینی حیوانی مانند گوشت و مرغ بالا برود، خانوارها معمولاً بخشی از مصرف خود را به سمت حبوبات منتقل می‌کنند و افزایش تقاضا می‌تواند بر این بازار نیز فشار وارد کند.

قیمت حبوبات در روزهای آینده چه می‌شود؟

داده‌های موجود فعلاً از احتمال جهش فوری قیمت حمایت نمی‌کنند. عرضه مناسب، واردات و ثبات نسبی نرخ‌ها در هفته‌های اخیر باعث شده بازار در محدوده فعلی حرکت کند.

اگر نرخ ارز آرام بماند و واردات بدون اختلال ادامه پیدا کند، محتمل‌ترین سناریو برای نیمه دوم مرداد ثبات همراه با نوسانات جزئی است. در این شرایط ممکن است قیمت برخی برندها چند هزار یا چند ده هزار تومان تغییر کند، اما احتمال شکل‌گیری یک موج افزایشی فراگیر کمتر خواهد بود.

سناریوی افزایشی زمانی تقویت می‌شود که نرخ ارز جهش کند، هزینه حمل بالا برود، تولید داخلی با مشکل مواجه شود یا ورود محصولات وارداتی کاهش یابد. سهم ۳۵ درصدی واردات نشان می‌دهد بازار حبوبات نسبت به چنین تغییراتی کاملاً مصون نیست.

از سوی دیگر، فصل برداشت برخی محصولات داخلی نیز می‌تواند به تقویت عرضه و کنترل قیمت کمک کند.

کدام حبوبات امروز ارزان‌تر است؟

در میان پنج محصول بررسی‌شده، عدس ریز فله‌ای با قیمت ۲۸۰ هزار تومان ارزان‌ترین گزینه است. پس از آن لپه با ۲۹۸ هزار تومان قرار دارد. لوبیا قرمز ۳۶۰ هزار تومان و نخود فامیلا ۳۸۹ هزار تومان قیمت دارند و لوبیا چیتی با اختلاف زیاد گران‌ترین محصول این فهرست است.

برای خانوارهایی که به دنبال مدیریت هزینه هستند، خرید فله‌ای از فروشگاه معتبر می‌تواند در برخی اقلام اقتصادی‌تر باشد؛ البته کیفیت، پاکیزگی، تاریخ محصول و شرایط نگهداری نیز باید بررسی شود و صرفاً ارزان‌ترین قیمت نباید مبنای خرید قرار گیرد.

در مجموع، قیمت حبوبات امروز ۱۶ مرداد ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بازار فعلاً وارد موج تازه‌ای از گرانی نشده است. عدس ریز همچنان در محدوده ۲۸۰ هزار تومان قرار دارد، لوبیا قرمز ۳۶۰ هزار تومان و نخود نزدیک ۳۹۰ هزار تومان است؛ اما لوبیا چیتی برنددار تا مرز ۵۸۰ هزار تومان پیش رفته است. مهم‌ترین ویژگی بازار فعلی نه افزایش روزانه، بلکه اختلاف بالای قیمت میان محصولات فله‌ای و بسته‌بندی‌شده است؛ اختلافی که مقایسه قیمت قبل از خرید را بیش از گذشته ضروری کرده است.