دلار دوباره صعودی شد؛ بازگشت به ۱۸۷ هزار تومان آغاز موج جدید گرانی است؟
بازار ارز هفته گذشته یکی از دورههای اصلاحی قابل توجه خود را تجربه کرد.
قیمت دلار که هفته دوم مرداد را در سطح ۱۹۳ هزار و ۵۰۰ تومان آغاز کرده بود، در پایان معاملات پنجشنبه تا ۱۸۵ هزار تومان عقب نشست؛ یعنی اسکناس آمریکایی طی یک هفته حدود ۸۵۰۰ تومان کاهش قیمت را تجربه کرد.
این افت باعث شد بخشی از معاملهگران تصور کنند احتمال حرکت دلار به سمت کانالهای پایینتر افزایش یافته است.
اما معاملات امروز تصویر متفاوتی ارائه کرد.
دلار با ورود تقاضای جدید حدود دو هزار تومان رشد کرد و در محدوده ۱۸۷ هزار تومان قرار گرفت. این سطح قیمتی پیشتر نیز در هفتههای اخیر چند بار محل رفتوبرگشت معاملهگران بوده است و دادههای بازار نشان میدهد دلار در اواخر تیر و اوایل مرداد نیز بارها حوالی همین محدوده معامله شده است.
چرا خریداران دوباره وارد بازار ارز شدند؟
مهمترین عامل رشد امروز را باید در تغییر رفتار معاملهگران جستوجو کرد.
افت چندروزه دلار باعث شد بخشی از فعالان بازار، محدوده ۱۸۵ هزار تومان را برای خرید جذاب ارزیابی کنند. هنگامی که قیمت یک دارایی در مدت کوتاهی بیش از چهار درصد کاهش پیدا میکند، معمولاً بخشی از تقاضایی که در سطوح بالاتر عقبنشینی کرده بود دوباره فعال میشود.
اما مسئله فقط تحلیل تکنیکی نیست.
انتظارات تورمی همچنان یکی از قدرتمندترین نیروهای بازار ارز ایران است. حتی اگر تنش سیاسی کاهش پیدا کند، سرمایهگذاران به متغیرهایی مانند رشد سطح عمومی قیمتها، کسری بودجه و حجم نقدینگی نگاه میکنند.
مرکز آمار ایران نرخ تورم نقطهبهنقطه تیرماه را ۸۷.۹ درصد اعلام کرده است. اگرچه این نرخ نسبت به ماه قبل اندکی کاهش داشته، همچنان سطح بسیار بالایی محسوب میشود.
برای معاملهگر ارز، چنین تورمی این پیام را دارد که ارزش واقعی پول ملی همچنان تحت فشار است.
دلار میان دو نیروی متضاد
رفتار بازار ارز در شرایط فعلی را میتوان نتیجه جدال دو نیروی اصلی دانست.
نیروی نخست کاهش تنشهای سیاسی است.
اخبار مذاکرات و کاهش نسبی ریسکهای منطقهای طی روزهای گذشته باعث شد بخشی از تقاضای احتیاطی از بازار خارج شود. معاملهگرانی که دلار را به دلیل نگرانی از تشدید بحران خریداری کرده بودند، با کاهش ریسک بخشی از دارایی خود را فروختند.
این اتفاق یکی از عوامل افت دلار از محدوده ۱۹۳ هزار تومان تا ۱۸۵ هزار تومان بود.
اما نیروی دوم انتظارات تورمی است.
تا زمانی که تورم، کسری بودجه و رشد نقدینگی در سطوح بالا قرار داشته باشند، بخشی از جامعه همچنان ارز را ابزاری برای حفظ ارزش دارایی میبیند.
همین تضاد باعث شده بازار به جای شکلگیری یک روند کاملاً نزولی یا صعودی، وارد دورهای از نوسانهای سریع شود.
کسری بودجه چرا برای دلار مهم است؟
یکی از متغیرهایی که معاملهگران به آن توجه میکنند، وضعیت مالی دولت است.
در روزهای اخیر نیز اظهاراتی درباره ابعاد کسری بودجه اقتصاد ایران مطرح شده است. یوسف پزشکیان گفته دولت چهاردهم کشور را با کسری بودجهای در حدود ۱۵۰۰ همت تحویل گرفته است.
کسری بودجه به خودی خود الزاماً به افزایش نرخ ارز منجر نمیشود، اما نحوه تأمین آن اهمیت زیادی دارد.
اگر دولت بتواند کسری را از مسیرهایی مانند فروش اوراق، اصلاح هزینهها یا افزایش درآمدهای پایدار جبران کند، اثر پولی آن محدودتر خواهد بود.
اما اگر بخشی از کسری در نهایت از مسیر افزایش پایه پولی یا رشد نقدینگی تأمین شود، فشار تورمی بیشتری ایجاد میکند.
به همین دلیل معاملهگران ارز معمولاً وضعیت بودجه را به عنوان یکی از شاخصهای مهم برای پیشبینی ارزش پول ملی دنبال میکنند.
یورو هم چهار هزار تومان گران شد
افزایش قیمت امروز تنها به دلار محدود نبود.
یورو نیز نسبت به معاملات پنجشنبه حدود چهار هزار تومان افزایش پیدا کرد و به محدوده ۲۱۶ هزار تومان رسید.
بازار یورو در ایران علاوه بر وضعیت داخلی ارز، تحت تأثیر رابطه برابری یورو و دلار در بازار جهانی نیز قرار دارد. بنابراین نوسان یورو میتواند حتی در روزهایی که دلار داخلی تغییر محدودی دارد، بیشتر یا کمتر از اسکناس آمریکایی باشد.
با این حال، رشد همزمان دلار و یورو در معاملات امروز نشان میدهد تقاضا تنها روی یک ارز خاص متمرکز نبوده و فضای کلی بازار به سمت افزایش قیمت متمایل شده است.
دلار توافقی به ۱۵۴ هزار و ۴۵۱ تومان رسید
در بازار رسمی نیز قیمت دلار توافقی افزایشی بود.
نرخ فروش دلار توافقی امروز با رشد ۲۳۱ تومانی به ۱۵۴ هزار و ۴۵۱ تومان رسید و نرخ خرید آن نیز در محدوده ۱۵۳ هزار و ۶۰ تومان قرار گرفت.
اختلاف میان قیمت دلار آزاد و نرخ توافقی همچنان قابل توجه است.
با فرض دلار آزاد ۱۸۷ هزار تومانی، فاصله میان دو بازار بیش از ۳۲ هزار تومان برای هر دلار است.
این شکاف یکی از متغیرهای مهم بازار محسوب میشود؛ زیرا هرچه فاصله نرخ رسمی و آزاد افزایش پیدا کند، انگیزههای متفاوتی در بخش واردات، صادرات و تقاضای ارزی ایجاد میشود.
کاهش پایدار فاصله دو نرخ معمولاً نیازمند افزایش عرضه و کاهش انتظارات تورمی در بازار آزاد است.
آیا رشد امروز به معنای پایان ریزش دلار است؟
هنوز برای چنین نتیجهگیری زود است.
بازگشت دو هزار تومانی قیمت پس از افت ۸۵۰۰ تومانی هفته گذشته میتواند صرفاً یک اصلاح کوتاهمدت باشد.
در بازارهای مالی، بعد از ریزش سریع معمولاً بخشی از معاملهگران برای خرید وارد میشوند و قیمت برای مدتی افزایش پیدا میکند. این اتفاق الزاماً به معنای آغاز یک روند صعودی قدرتمند نیست.
برای تأیید حرکت صعودی، دلار باید بتواند از محدودههای مقاومتی بالاتر عبور کند و در آنها تثبیت شود.
از سوی دیگر، اگر تقاضای امروز فروکش کند و عرضه ارز افزایش یابد، احتمال بازگشت قیمت به محدوده ۱۸۵ هزار تومان همچنان وجود دارد.
محدوده ۱۸۵ تا ۱۸۹ هزار تومان؛ میدان اصلی هفته سوم مرداد
در کوتاهمدت، بازار احتمالاً محدوده ۱۸۵ تا ۱۸۹ هزار تومان را بهعنوان منطقه اصلی نوسان دنبال خواهد کرد.
کف این بازه، یعنی ۱۸۵ هزار تومان، در پایان هفته گذشته نقش حمایت را ایفا کرد.
اگر دلار دوباره به این محدوده برسد و خریداران وارد شوند، اعتبار آن به عنوان حمایت کوتاهمدت افزایش پیدا خواهد کرد.
در سمت مقابل، محدوده ۱۸۸ تا ۱۸۹ هزار تومان میتواند نخستین مانع جدی خریداران باشد.
عبور و تثبیت بالای این سطح میتواند نگاه معاملهگران را دوباره متوجه کانال ۱۹۰ هزار تومان کند.
اما شکست ۱۸۵ هزار تومان، سناریوی نزولی را زنده نگه میدارد و میتواند بازار را بار دیگر به سمت محدوده ۱۸۲ تا ۱۸۳ هزار تومان سوق دهد.
سیاست میتواند تمام پیشبینیها را تغییر دهد
هر تحلیل قیمتی در بازار ارز ایران یک ریسک بزرگ دارد: اخبار سیاسی.
تحولات مربوط به مذاکرات ایران و آمریکا در هفتههای اخیر تأثیر مستقیمی بر قیمت دلار داشته است. کاهش احتمال درگیری، تقاضای احتیاطی را کم میکند؛ در حالی که شکست مذاکرات یا افزایش تنش میتواند در مدت بسیار کوتاهی تقاضا را افزایش دهد.
بنابراین حتی اگر عوامل اقتصادی بنیادی به نفع رشد بلندمدت دلار باشند، اخبار سیاسی میتوانند در کوتاهمدت روند را معکوس کنند.
همین ویژگی باعث شده معاملهگران این روزها علاوه بر نمودار قیمت، اخبار سیاسی را تقریباً لحظهبهلحظه دنبال کنند.
پیشبینی قیمت دلار؛ صعود یا اصلاح دوباره؟
با دادههای فعلی، محتملترین سناریو در کوتاهمدت ادامه نوسان است.
دلار پس از یک کاهش قابل توجه اکنون بخشی از افت خود را جبران کرده، اما هنوز فاصله زیادی با سطح آغاز هفته گذشته دارد.
اگر خبر سیاسی مهمی منتشر نشود، عوامل داخلی مانند میزان عرضه بازارساز، تقاضای تجاری و رفتار معاملهگران تعیینکننده خواهند بود.
در سناریوی صعودی، تثبیت بالای ۱۸۷ هزار تومان میتواند دلار را به سمت ۱۸۹ تا ۱۹۰ هزار تومان هدایت کند.
در سناریوی نزولی، کاهش تقاضا و افزایش عرضه میتواند دوباره سطح ۱۸۵ هزار تومان را در دسترس قرار دهد و شکست آن، مسیر حرکت به سمت ۱۸۲ تا ۱۸۳ هزار تومان را باز کند.
جمعبندی؛ دلار ارزان شد، اما خریداران هنوز تسلیم نشدهاند
معاملات امروز نشان داد ریزش هفته گذشته هنوز به معنای پایان تقاضا در بازار ارز نیست.
دلار پس از بسته شدن در محدوده ۱۸۵ هزار تومان در روز پنجشنبه، امروز حدود دو هزار تومان افزایش یافت و به ۱۸۷ هزار تومان بازگشت. یورو نیز به حدود ۲۱۶ هزار تومان رسید و دلار توافقی با رشد محدود در سطح ۱۵۴ هزار و ۴۵۱ تومان قرار گرفت.
بازار اکنون میان دو روایت قرار گرفته است: کاهش تنش سیاسی که به نفع افت دلار است و تورم و ناترازیهای اقتصادی که از قیمتهای بالاتر حمایت میکنند.
تورم نقطهبهنقطه ۸۷.۹ درصدی تیرماه نشان میدهد نگرانی معاملهگران درباره کاهش قدرت خرید پول ملی هنوز از بین نرفته است.
به همین دلیل، بازگشت امروز دلار را نمیتوان نه آغاز قطعی یک جهش تازه دانست و نه یک نوسان بیاهمیت. نبرد واقعی هفته سوم مرداد احتمالاً در محدوده ۱۸۵ تا ۱۸۹ هزار تومان شکل خواهد گرفت؛ محدودهای که شکست هر سمت آن میتواند جهت حرکت بعدی بازار ارز را روشنتر کند.