کوچ اجباری گلگهر به تاجیکستان؛ چرا سیرجانیها برای میزبانی آسیایی به دوشنبه نزدیک شدند؟
مسئله اصلی از تصمیم کنفدراسیون فوتبال آسیا آغاز میشود. AFC برای فصل جدید اعلام کرده نمایندگان ایران باید دیدارهای خانگی خود در مسابقات آسیایی را در کشور ثالث برگزار کنند. این موضوع علاوه بر استقلال و تراکتور در لیگ نخبگان آسیا، شامل نماینده ایران در لیگ قهرمانان آسیا ۲ نیز میشود.
در نتیجه، گلگهر حتی اگر از نظر ورزشگاه و امکانات داخلی آمادگی کامل داشته باشد، در شرایط فعلی امکان استفاده از امتیاز میزبانی در سیرجان را ندارد.
همین مسئله باعث شد باشگاه طی هفتههای گذشته مذاکراتی را برای یافتن کشوری جایگزین آغاز کند. سه گزینه نخست عراق، عمان و ازبکستان بودند، اما هیچکدام در نهایت به نتیجه نرسیدند. اکنون تاجیکستان چهارمین گزینهای است که رسماً به AFC معرفی شده است.
چرا عراق به گلگهر پاسخ منفی داد؟
در نگاه اول، عراق یکی از منطقیترین انتخابها برای تیمهای ایرانی به نظر میرسید؛ فاصله جغرافیایی نسبتاً مناسب، روابط فوتبالی گسترده و وجود ورزشگاههایی با تجربه میزبانی مسابقات آسیایی.
اما تقاضا برای استفاده از امکانات عراق زیاد شده است.
براساس گزارش تسنیم، استقلال و تراکتور نیز خواهان برگزاری مسابقات آسیایی خود در عراق شدهاند و باشگاه نیروی هوایی عراق هم در رقابتهای قارهای حضور دارد. همین تراکم درخواستها باعث شد عراق با میزبانی گلگهر موافقت نکند.
مسئله درباره ورزشگاه بصره حتی پیچیدهتر است. AFC در پاسخ به درخواست استقلال و تراکتور اعلام کرده بود با توجه به حضور نیروی هوایی عراق در مسابقات آسیایی، امکان میزبانی سه تیم در یک ورزشگاه وجود ندارد. استقلال همچنان امیدوار است در صورت تغییر محل میزبانی تراکتور، بار دیگر گزینه بصره را پیگیری کند.
بنابراین بسته شدن مسیر عراق برای گلگهر بیش از آنکه ناشی از مشکل سیاسی باشد، به محدودیت ظرفیت میزبانی و تعدد تیمهای متقاضی مربوط است.
عمان و ازبکستان هم کنار رفتند
دو گزینه دیگر گلگهر عمان و ازبکستان بودند.
طبق اطلاعات منتشرشده، هر دو کشور اعلام کردند در شرایط فعلی امکان پذیرش میزبانی مسابقات گلگهر را ندارند. جزئیات بیشتری درباره دلیل این پاسخ منفی منتشر نشده است و بنابراین نمیتوان آن را به مسئله مشخصی مانند کیفیت ورزشگاه یا هزینهها نسبت داد.
با خارج شدن این سه گزینه، مدیران باشگاه ناچار شدند دایره انتخاب خود را گستردهتر کنند و در نهایت به تاجیکستان برسند.
نکته مهم این است که معرفی تاجیکستان به معنای تأیید نهایی نیست. AFC باید کشور، ورزشگاه پیشنهادی، امکانات تمرینی، هتل، حملونقل و سایر الزامات برگزاری مسابقات را بررسی و تأیید کند.
تا زمان اعلام رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا، باید از عبارت «گزینه میزبانی گلگهر» استفاده کرد، نه «میزبان قطعی».
چرا تاجیکستان میتواند گزینه مناسبی باشد؟
از نظر سابقه فوتبالی، تاجیکستان انتخاب ناشناختهای برای رقابتهای AFC نیست.
استقلال تاجیکستان طی سالهای گذشته بارها در مسابقات باشگاهی آسیا حضور داشته و شهر دوشنبه میزبان تیمهای مختلف منطقه بوده است. برای نمونه، سپاهان در لیگ قهرمانان آسیا ۲ فصل ۲۵-۲۰۲۴ مقابل استقلال تاجیکستان در ورزشگاه پامیر دوشنبه به میدان رفت.
این سابقه برای گلگهر اهمیت دارد؛ زیرا باشگاه در صورت تأیید تاجیکستان قرار نیست از صفر زیرساخت میزبانی آسیایی ایجاد کند.
ورزشگاههای مورد استفاده باشگاههای تاجیکستان قبلاً با الزامات برگزاری مسابقات AFC آشنا بودهاند و مجموعه اجرایی فوتبال این کشور نیز تجربه پذیرایی از تیمهای خارجی را دارد.
البته هنوز اعلام نشده گلگهر دقیقاً کدام ورزشگاه را به AFC پیشنهاد داده است. بنابراین نسبت دادن قطعی ورزشگاه پامیر به نماینده ایران در این مرحله درست نیست.
گلگهر در آسیا چگونه نماینده ایران شد؟
اصل حضور گلگهر در لیگ قهرمانان آسیا ۲ نیز طی هفتههای گذشته داستان پرحاشیهای داشت.
پس از نیمهتمام ماندن فصل گذشته و ابهام در تعیین سهمیه، فدراسیون فوتبال تصمیم گرفت تکلیف نماینده ایران میان گلگهر، چادرملو و پرسپولیس مشخص شود. ابتدا پرونده حقوقی دیدار گلگهر و چادرملو مطرح بود و سپس برگزاری یک تورنمنت برای تعیین نماینده در دستور کار قرار گرفت.
اما ماجرا با یک اتفاق عجیب همراه شد. طبق گزارش تسنیم، دبیرکل فدراسیون پیش از تعیین تکلیف کامل مسابقات داخلی، نام گلگهر را به AFC معرفی کرده بود. چادرملو در ادامه رقابت داخلی مربوط به سهمیه نتیجه بهتری گرفت، اما درخواست فدراسیون برای جایگزینی این تیم با گلگهر از سوی AFC پذیرفته نشد.
در نتیجه گلگهر در فهرست نمایندگان ایران باقی ماند و حالا باشگاه باید به جای مناقشه بر سر اصل سهمیه، برای حضور واقعی در مسابقات آماده شود.
گلگهر در سید دوم قرار میگیرد
براساس سیدبندی منتشرشده در اواخر تیرماه، گلگهر در منطقه غرب آسیا در سید دوم لیگ قهرمانان آسیا ۲ قرار گرفته است. در همان سید نام الریان قطر، نسف قارشی ازبکستان و الشرطه عراق نیز دیده میشد.
این موضوع میتواند در قرعه اهمیت زیادی داشته باشد، زیرا نماینده ایران با تیمهای همسید خود همگروه نمیشود و حریفان اصلی آن از سایر گلدانها خواهند آمد.
طبق مقررات رسمی AFC، مرحله گروهی لیگ قهرمانان آسیا ۲ با ۳۲ باشگاه برگزار میشود و در پایان، تیمهای اول و دوم هر گروه به مرحله یکهشتم نهایی صعود خواهند کرد. مراحل حذفی تا نیمهنهایی رفتوبرگشت است و فینال به صورت تکبازی برگزار میشود.
در چنین ساختاری، مسابقات خانگی اهمیت بالایی دارند و گلگهر عملاً باید امتیاز میزبانی خود را در کشوری دیگر بازسازی کند.
بزرگترین ضرر؛ از دست رفتن «خانه واقعی»
حتی بهترین انتخاب ممکن در کشور ثالث نمیتواند کاملاً جای ورزشگاه خانگی را بگیرد.
گلگهر در سیرجان از شرایط تمرینی، آبوهوا، زمین مسابقه و محیط شهر شناخت کامل دارد. علاوه بر آن، هواداران محلی میتوانستند در مسابقات آسیایی مزیت روانی مهمی برای تیم ایجاد کنند.
انتقال بازیها به تاجیکستان این مزیت را تا حد زیادی از بین میبرد.
تیم باید برای هر مسابقهای که رسماً میزبان محسوب میشود سفر خارجی انجام دهد، بازیکنان را در هتل مستقر کند و هزینههای مربوط به حملونقل و عملیات مسابقه را بپردازد. از سوی دیگر، بخش بزرگی از تماشاگران سیرجانی نیز امکان همراهی تیم را نخواهند داشت.
در واقع گلگهر روی کاغذ میزبان خواهد بود، اما بسیاری از ویژگیهای واقعی یک بازی خانگی را در اختیار ندارد.
آیا تاجیکستان میتواند از نظر هواداری به گلگهر کمک کند؟
یک مزیت احتمالی تاجیکستان، نزدیکی فرهنگی و زبانی دو کشور است.
این مسئله ممکن است شرایط ارتباطی کاروان ایرانی و فضای عمومی میزبانی را نسبت به برخی گزینههای دیگر سادهتر کند. همچنین فوتبال ایران در تاجیکستان کاملاً ناشناخته نیست و باشگاههای ایرانی پیش از این بارها در دوشنبه مسابقه دادهاند.
اما نباید درباره حمایت گسترده تماشاگران تاجیک از گلگهر از حالا نتیجهگیری کرد.
برای تبدیل زمین بیطرف به یک میزبان واقعی، باشگاه باید روی جامعه ایرانیان، روابط فرهنگی و حتی تبلیغات محلی برنامهریزی کند. حضور چند هزار تماشاگر همراه میتواند تفاوت قابل توجهی با مسابقه در ورزشگاهی تقریباً خالی ایجاد کند.
انتخاب سریع میزبان چرا اهمیت دارد؟
گلگهر اکنون به پاسخ سریع AFC نیاز دارد.
باشگاه باید پس از تأیید محل، قرارداد ورزشگاه، زمین تمرین، اقامت، سفر و امکانات اجرایی را قطعی کند. تأخیر در انتخاب کشور میزبان میتواند برنامهریزی تیم برای نخستین حضور آسیایی را تحت تأثیر قرار دهد.
این موضوع برای باشگاهی که تجربه تیمهایی مانند استقلال، پرسپولیس و سپاهان در سفرهای متعدد آسیایی را ندارد، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
از همین رو، تاجیکستان اگر استانداردهای مورد نظر کنفدراسیون را تأمین کند، احتمالاً گزینهای است که گلگهر تمایل دارد هرچه سریعتر قطعی شود.
جمعبندی؛ مقصد تاجیکستان است، اما هنوز مهر AFC باقی مانده
آخرین وضعیت پرونده میزبانی گلگهر روشن است: عراق، عمان و ازبکستان از فهرست گزینهها خارج شدهاند و تاجیکستان بهعنوان کشور پیشنهادی جدید به کنفدراسیون فوتبال آسیا معرفی شده است. گلگهر اکنون منتظر پاسخ AFC است.
بنابراین هنوز نباید نوشت که مسابقات آسیایی گلگهر «قطعاً» در تاجیکستان برگزار خواهد شد.
در صورت موافقت AFC، انتخاب بعدی مربوط به ورزشگاه و جزئیات اجرایی خواهد بود. تاجیکستان از یک مزیت مهم برخوردار است: تجربه میزبانی مسابقات لیگ قهرمانان آسیا ۲ و حضور منظم استقلال دوشنبه در رقابتهای قارهای.
اما برای گلگهر اصل مشکل همچنان پابرجاست؛ نماینده سیرجان باید نخستین حضور جدی خود در فوتبال باشگاهی آسیا را بدون استفاده از خانه واقعیاش آغاز کند.
حالا توپ در زمین AFC است؛ اگر کنفدراسیون با پیشنهاد تازه موافقت کند، گلگهر از سیرجان راهی آسیای میانه خواهد شد و تاجیکستان به خانه موقت این تیم در لیگ قهرمانان آسیا ۲ تبدیل میشود.