قرارداد عجیب موسی جنپو؛ استقلال برای یک فصل تا ۷ برابر دستمزد احتمالی او در یونان هزینه کرد؟
ماجرای موسی جنپو برای استقلال فقط داستان یک خرید خارجی ناموفق نیست؛ این پرونده حالا میتواند به نمونهای برای بررسی نحوه قرارداد بستن باشگاههای ایرانی با بازیکنان خارجی تبدیل شود.
وینگر ۲۸ ساله اهل مالی پس از جدایی از استقلال راهی پانهتولیکوس شده تا دوران حرفهای خود را در سوپرلیگ یونان ادامه دهد. باشگاه یونانی از تیمهای ثروتمند فوتبال این کشور محسوب نمیشود و رسانههای محلی نیز انتقال جنپو را بیشتر بهعنوان فرصتی برای «شروع دوباره» این بازیکن توصیف کردهاند.
Sportal یونان پیش از نهاییشدن انتقال نوشت جنپو در مقطع فعلی بیش از آنکه به دنبال قراردادی مشابه گذشته باشد، به محیطی نیاز دارد که بتواند در آن دوباره روی فوتبال تمرکز کند. این رسانه رقم مشخصی برای دستمزدش اعلام نکرد و فقط از پیشنهاد مالی مناسب با استانداردهای پانهتولیکوس سخن گفت.
همین نکته باعث میشود اعدادی نظیر ۲۰۰ یا ۳۰۰ هزار یورو را فعلاً برآورد بدانیم، نه مبلغ رسمی ثبتشده در قرارداد.
جنپو در استقلال دقیقاً چقدر قرارداد داشت؟
جزئیات منتشرشده از قرارداد جنپو، تصویر قابلتوجهی ارائه میکند.
قرارداد او با استقلال ساختار «یک سال بهعلاوه دو سال» داشت. رقم سال نخست یک میلیون و ۱۰۰ هزار دلار بود و علاوه بر آن، ۴۰۰ هزار دلار پاداش امضای قرارداد نیز برای بازیکن تعریف شده بود. استقلال همچنین ۴۰۰ هزار دلار پیشپرداخت در نظر گرفته بود که این پیشپرداخت بخشی از همان قرارداد ۱.۱ میلیون دلاری محسوب میشد، نه مبلغی جدا از آن.
۷۰۰ هزار دلار باقیمانده سال اول نیز قرار بود طی پنج قسط پرداخت شود.
سال دوم قرارداد جنپو ۱.۲ میلیون دلار بود و سال سوم ۱.۳ میلیون دلار؛ اما سال سوم تنها در صورت توافق و رضایت طرفین فعال میشد.
بنابراین عبارت «قرارداد سهساله ۳.۶ میلیون دلاری» از نظر جمع ریاضی درست است، اما میتواند مخاطب را به اشتباه بیندازد؛ زیرا تمام ۳.۶ میلیون دلار از روز اول قطعی و تضمینشده نبود.
ساختار دقیقتر چنین بود:
| بخش قرارداد | مبلغ |
|---|---|
| دستمزد سال اول | ۱.۱ میلیون دلار |
| حق امضای جداگانه | ۴۰۰ هزار دلار |
| دستمزد سال دوم | ۱.۲ میلیون دلار |
| سال سوم مشروط | ۱.۳ میلیون دلار |
| مجموع دستمزد سه سال در صورت فعالشدن سال سوم | ۳.۶ میلیون دلار |
| مجموع بالقوه همراه حق امضا | ۴ میلیون دلار |
به بیان دیگر، حتی بدون فعالشدن سال سوم، تعهد قراردادی استقلال برای دو فصل بهاضافه حق امضا میتوانست به ۲.۷ میلیون دلار برسد.
آیا جنپو واقعاً ماهی ۱۴۰ هزار یورو از استقلال میگرفت؟
این تعبیر نیز نیاز به اصلاح دارد.
اگر فقط قرارداد ۱.۱ میلیون دلاری سال نخست را بر ۱۲ ماه تقسیم کنیم، متوسط حسابداری آن حدود ۹۱ هزار و ۷۰۰ دلار در ماه میشود.
اگر حق امضای ۴۰۰ هزار دلاری را هم به هزینه سال نخست اضافه کنیم، کل هزینه ۱.۵ میلیون دلار خواهد بود؛ یعنی متوسطی معادل ۱۲۵ هزار دلار در ماه.
البته قرارداد در عمل ماهانه و مساوی پرداخت نمیشد. طبق جزئیات منتشرشده، استقلال ۴۰۰ هزار دلار را پیشپرداخت میکرد و ۷۰۰ هزار دلار دیگر طی پنج قسط ماهانه پرداخت میشد. حق امضای ۴۰۰ هزار دلاری نیز جدا از این مبالغ بود.
بنابراین عبارت «۱۴۰ هزار یورو حقوق در ماه» تصویر دقیقی از ساختار قرارداد نمیدهد.
اما اصل مسئله تغییر نمیکند: هزینهای که استقلال برای یک فصل جنپو پذیرفته بود، با سطح قراردادی که امروز برای او در یونان تخمین زده میشود اختلاف بزرگی دارد.
جنپو در یونان چقدر میگیرد؟
اینجا باید با احتیاط بیشتری صحبت کرد.
پانهتولیکوس رقم رسمی قرارداد جنپو را عمومی نکرده و منابع معتبر یونانی که انتقال را پوشش دادهاند نیز عدد مشخصی منتشر نکردهاند.
Sportal نوشته بود باشگاه یونانی میتواند یک قرارداد «خوب، با توجه به شرایط باشگاه» در اختیار جنپو قرار دهد و دلیل اصلی تمایل بازیکن به این انتقال را فرصت بازسازی دوران حرفهای خود عنوان کرده بود.
یک گزارش تازه ایرانی با توجه به سطح پرداختهای پانهتولیکوس، قرارداد سالانه او را حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار دلار برآورد کرده است، اما صراحتاً تأکید میکند این رقم رسمی اعلام نشده است.
اگر همین بازه را مبنا قرار دهیم، درآمد ماهانه جنپو در یونان تقریباً بین ۱۶ هزار و ۷۰۰ تا ۲۵ هزار دلار خواهد بود.
یعنی عدد حدود ۲۰ هزار در ماه، تخمین معقولی از وسط این بازه است؛ ولی نباید بهعنوان رقم رسمی قرارداد منتشر شود.
استقلال چند برابر بیشتر پول داده بود؟
حالا مقایسه جالب میشود.
اگر هزینه سال اول استقلال را فقط همان ۱.۱ میلیون دلار دستمزد بدانیم، این مبلغ نسبت به قرارداد فرضی ۲۰۰ هزار دلاری در یونان ۵.۵ برابر و نسبت به قرارداد ۳۰۰ هزار دلاری حدود ۳.۷ برابر است.
اگر ۴۰۰ هزار دلار حق امضا را هم به هزینه سال اول اضافه کنیم، استقلال برای نخستین فصل عملاً تا ۱.۵ میلیون دلار تعهد داشته است.
در این صورت:
در مقایسه با ۲۰۰ هزار دلار، هزینه استقلال ۷.۵ برابر میشود.
در مقایسه با ۳۰۰ هزار دلار، هزینه استقلال پنج برابر است.
بنابراین ادعای «هفت برابر» فقط در یکی از سناریوهای پایینِ تخمین قرارداد یونان قابل دفاع است؛ نه بهعنوان یک نسبت قطعی.
اما حتی محافظهکارانهترین محاسبه نیز اختلاف بزرگی را نشان میدهد.
۴۰۰ هزار دلار حق امضا برای بازیکن آزاد
شاید عجیبترین بخش قرارداد همین بند باشد.
جنپو هنگام انتقال به استقلال بازیکن آزاد بود و باشگاه برای خرید او پول رضایتنامهای به باشگاه دیگری پرداخت نمیکرد. با این حال، براساس اسناد گزارششده، ۴۰۰ هزار دلار Signing Fee یا حق امضا برای او در نظر گرفته شده بود.
همزمان ۴۰۰ هزار دلار نیز بهعنوان پیشپرداخت قرارداد سال اول تعیین شده بود.
یعنی در ساختار اولیه قرارداد، جنپو میتوانست در ابتدای همکاری مجموعاً تا ۸۰۰ هزار دلار از محل حق امضا و پیشپرداخت دریافت کند.
برای مقایسه، همین حق امضای ۴۰۰ هزار دلاری به تنهایی بیشتر از کل دستمزد سالانهای است که امروز در برخی گزارشها برای حضور او در پانهتولیکوس تخمین زده میشود.
این دقیقاً همان بخشی است که پرسش درباره ارزیابی فنی و مالی خرید را جدیتر میکند.
خروجی جنپو برای استقلال؛ صفر گل و صفر پاس گل
اگر جنپو در زمین به یکی از ستارههای لیگ تبدیل میشد، قرارداد گران او شاید از منظر مدیران قابل دفاع بود.
اما چنین اتفاقی نیفتاد.
تسنیم در زمان فسخ قرارداد این بازیکن گزارش کرد جنپو فصل خود را بدون گل و بدون پاس گل به پایان رساند. آمارهای مستقل نیز نشان میدهند او در ۹ مسابقه لیگ به میدان رفت و در مجموع تنها ۱۴۲ دقیقه بازی کرد؛ بدون ثبت گل یا پاس گل.
مجموع حضور او در همه رقابتها بیشتر بود و منابع یونانی از ۱۳ بازی برای استقلال یاد کردهاند، اما خروجی هجومی همچنان صفر باقی ماند.
برای بازیکنی که عمدتاً در پست وینگر چپ بازی میکند و برای ایجاد موقعیت و گلزنی جذب شده بود، این آمار بسیار پایین است.
به همین دلیل پرونده جنپو را نمیتوان فقط با استناد به سابقه حضور او در ساوتهمپتون یا فوتبال اروپا ارزیابی کرد.
ارزش بازار جنپو هم سقوط کرد
ترانسفرمارکت در آخرین بهروزرسانی، ارزش تقریبی جنپو را حدود ۹۰۰ هزار یورو ثبت کرده است. او زمانی در لیگ برتر انگلیس برای ساوتهمپتون بازی میکرد و دوران حرفهایاش ارزش اقتصادی بسیار بالاتری داشت.
حضور کماثر در استقلال و نیاز امروز او به یک «ریاستارت» در تیمی متوسط در یونان نشان میدهد جایگاه حرفهای بازیکن نسبت به سالهای اوجش پایینتر آمده است.
همین موضوع یک سؤال کلیدی درباره تصمیم استقلال ایجاد میکند: آیا مبلغ قرارداد بر مبنای ارزش و رزومه گذشته بازیکن تعیین شده بود یا سطح واقعی او در زمان انتقال؟
باشگاههای ایرانی بارها برای بازیکنانی که سابقه حضور در لیگهای معتبر داشتهاند، مبلغی نزدیک به دوران اوج آنها پرداختهاند؛ در حالی که بازار اروپا همان بازیکن را با قیمت بسیار پایینتری ارزشگذاری میکند.
قرارداد یونانی چه اثری روی شکایت جنپو دارد؟
این انتقال از نظر حقوقی نیز برای استقلال مهم است.
جنپو پس از دریافتنکردن مطالبات، قرارداد خود را یکطرفه فسخ کرد و پرونده مطالبات او میتواند در فیفا بررسی شود. تسنیم گزارش داده او علاوه بر مطالبات فصل نخست، قرارداد فصل دوم ۱.۲ میلیون دلاری را نیز مطالبه کرده است.
اما اگر فسخ از سوی مراجع حقوقی موجه شناخته شود، درآمد بازیکن از باشگاه جدید میتواند در محاسبه خسارت اهمیت داشته باشد.
به بیان ساده، اگر جنپو برای دورهای که قرار بود از استقلال ۱.۲ میلیون دلار بگیرد، مثلاً ۲۵۰ هزار دلار از پانهتولیکوس دریافت کند، استقلال میتواند استدلال کند این درآمد جدید باید در تعیین میزان خسارت لحاظ شود. گزارشهای اخیر نیز دقیقاً به همین نکته اشاره کردهاند.
البته رقم نهایی تنها پس از بررسی قراردادها و رأی مرجع حقوقی مشخص خواهد شد.
پرونده جنپو؛ مسئله بزرگتر از یک خرید بد
جنپو شاید در نهایت در یونان دوباره به فرم سابق برگردد. او سابقه بازی در لیگ برتر انگلیس، بلژیک و ترکیه را دارد و هنوز ۲۸ سال بیشتر ندارد.
مسئله استقلال اما متفاوت است.
باشگاه برای بازیکنی آزاد، قراردادی ۱.۱ میلیون دلاری در فصل نخست، ۴۰۰ هزار دلار حق امضا و قرارداد ۱.۲ میلیون دلاری برای فصل بعد تنظیم کرد؛ بازیکنی که فصلش را بدون گل و پاس گل به پایان رساند و بعد از یک سال جدا شد.
حالا همان بازیکن برای ادامه فوتبال خود به باشگاهی رفته که قرارداد احتمالیاش براساس برآوردهای موجود تنها کسری از مبلغ استقلال است.
پس تیتر دقیق ماجرا شاید این نباشد که «جنپو در یونان هفت برابر کمتر میگیرد»؛ چون رقم یونان هنوز رسمی نیست.
واقعیت دقیقتر و شاید مهمتر این است: استقلال برای سال نخست جنپو با احتساب حق امضا تا ۱.۵ میلیون دلار تعهد ایجاد کرده بود؛ در حالی که ارزش فعلی او در بازار حدود ۹۰۰ هزار یورو است و دستمزد سالانهاش در یونان تنها ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار برآورد میشود.
اگر این تخمین یونانی به رقم واقعی نزدیک باشد، پرونده موسی جنپو یکی از روشنترین نمونهها برای این پرسش خواهد بود که چرا بعضی بازیکنان خارجی در فوتبال ایران چند برابر قیمتی قرارداد میبندند که بازار اروپا حاضر است برای آنها بپردازد.