از نیمکت بوندسلیگا تا مکدونالدز؛ تغییر شغل باورنکردنی الکساندر نوری
داستان نوری شاید در نگاه نخست عجیب به نظر برسد.
کمتر پیش میآید مربیای که سابقه هدایت تیم در بوندسلیگا دارد، از دنیای فوتبال خارج شود و وارد صنعت رستورانداری شود. اما وقتی نوری از سالهای آخر مربیگری خود حرف میزند، تصمیمش منطقیتر به نظر میرسد.
آخرین تجربه رسمی مربیگری او در سال ۲۰۲۲ با کاوالا در یونان بود. این همکاری نیز چند ماه بیشتر دوام نداشت. پیش از آن، تجربههای او در اینگولشتات و هرتابرلین نیز کوتاهمدت بودند. آمار ترانسفرمارکت نشان میدهد نوری تنها از ژانویه تا مارس ۲۰۲۲ هدایت کاوالا را برعهده داشت.
بعد از آن پیشنهادهایی دریافت کرد، اما دیگر حاضر نبود برای یک قرارداد غیرقابل پیشبینی، خانوادهاش را بار دیگر جابهجا کند.
برای نوری مشکل اصلی خود فوتبال نبود؛ بیثباتی شغل مربیگری بود.
قراردادی سهساله که شاید شش ماه دوام بیاورد
نوری در توضیح تصمیم خود به یکی از واقعیتهای تلخ فوتبال حرفهای اشاره میکند.
یک مربی ممکن است قرارداد دو یا سهساله امضا کند، اما چند شکست کافی است تا همهچیز در عرض چند هفته پایان یابد.
او پس از تجربه چند پروژه کوتاهمدت به این نتیجه رسید که دیگر نمیخواهد آینده خانواده خود را بر پایه چنین عدم قطعیتی بنا کند.
نوری تأکید کرده مربیگری حرفهای شغلی نیست که بتوان با ۹۸ درصد توان انجام داد؛ یک سرمربی باید تمام انرژی خود را صرف تیم کند. زمانی که احساس کرد دیگر نمیتواند یا نمیخواهد چنین فشاری را بپذیرد، تصمیم گرفت «فصل جدید» زندگی خود را آغاز کند.
آغاز زندگی جدید در مکدونالدز
این فصل تازه از ابتدای سال ۲۰۲۶ رسماً آغاز شد.
مکدونالدز آلمان در اول ژانویه اعلام کرد الکساندر نوری بهعنوان فرانچایزدار، دو رستوران این مجموعه در منطقه نوردراین-وستفالن را تحویل گرفته است. خود نوری نیز همان روز در صفحه لینکدینش این اتفاق را تأیید کرد و آن را فرصتی برای ساختن یک مجموعه در کنار تیمهای جدید توصیف کرد.
در آن زمان، رسانه رسمی بوندسلیگا نیز گزارش داد سرمربی سابق وردربرمن از نیمکت فوتبال به مدیریت دو شعبه مکدونالدز رفته است.
اما فعالیت او همانجا متوقف نماند.
تا ابتدای ژوئیه، روزنامه Aachener Zeitung گزارش کرد نوری اکنون سه شعبه مکدونالدز را اداره میکند. ثبت یک شرکت جدید مرتبط با بهرهبرداری از رستوران مکدونالدز در هاینسبرگ نیز نشان میدهد فعالیت تجاری او در سال جاری گسترش یافته است.
نوری فقط پشت میز مدیریت نمینشیند
تبدیل شدن به فرانچایزدار مکدونالدز نیز به سادگی خرید یک شعبه و استخدام مدیر نیست.
نوری برای ورود به این سیستم دوره آموزشی و فرآیند ارزیابی را پشت سر گذاشت. گزارشهای رسانهای درباره شروع کارش نشان میدهد او حتی در دوره آموزش خود با فعالیتهای روزمره رستوران، از جمله آمادهسازی غذا، آشنا شده بود.
اما اکنون نقش اصلی او مدیریت کلان کسبوکار است.
هر شعبه مدیر اجرایی روزمره خود را دارد و نوری بیشتر روی فرهنگ سازمانی، کیفیت عملکرد، مدیریت نیروی انسانی و توسعه کسبوکار تمرکز میکند.
و دقیقاً همینجاست که تجربه فوتبال دوباره وارد داستان میشود.
از رختکن فوتبال تا مدیریت کارکنان
نوری معتقد است تفاوت میان اداره یک تیم فوتبال و یک مجموعه تجاری آنقدر که در ظاهر به نظر میرسد زیاد نیست.
او میگوید در هر دو محیط، مسئله اصلی «انسان» است.
در فوتبال باید بفهمید چه چیزی یک بازیکن را باانگیزه میکند و او برای رسیدن به بهترین عملکرد به چه شرایطی نیاز دارد. در یک رستوران نیز مدیر با مسئله مشابهی روبهروست؛ کارکنان باید احساس کنند ارزشمند هستند، مورد احترام قرار میگیرند و نقش آنها در موفقیت مجموعه دیده میشود.
نوری هنگام آغاز کار در مکدونالدز نیز گفته بود هدفش این نیست که وارد مجموعه شود و تصور کند تمام جوابها را میداند؛ بلکه آمده است ابتدا یاد بگیرد.
درسهایی که از کلینزمن گرفت
یکی از مهمترین تجربههای حرفهای نوری، کار کردن کنار یورگن کلینزمن بود.
نوری در نوامبر ۲۰۱۹ بهعنوان دستیار کلینزمن به کادر فنی هرتابرلین اضافه شد. پس از جدایی ناگهانی کلینزمن نیز برای چهار مسابقه هدایت موقت هرتا را برعهده گرفت.
او بعدها مدتی کوتاه نیز در سال ۲۰۲۱ به کادر تیم ملی آمریکا اضافه شد و با گرگ برهالتر همکاری کرد.
نوری میگوید از این مربیان مفهوم «ذهنیت رشد» را آموخته است؛ اینکه مدیر نباید تنها به دیدگاه خودش تکیه کند و باید دائماً اجازه دهد افراد و ایدههای بیرونی، روش کار او را به چالش بکشند.
حالا او همین نگاه را در رستورانهایش پیاده میکند.
روزهای باشکوه وردربرمن
با وجود رضایت از زندگی جدید، گذشته فوتبالی نوری چیزی نیست که بتوان به سادگی فراموش کرد.
او در سال ۲۰۱۶ هدایت وردربرمن را در شرایطی برعهده گرفت که تیم وضعیت مناسبی نداشت. در ادامه، وردربرمن با نوری روندی فوقالعاده را تجربه کرد و در مقطعی ۱۱ مسابقه متوالی بدون شکست داشت؛ سریای که شامل ۹ پیروزی بود و تیم را از جنگ بقا به نزدیکی سهمیه اروپا رساند.
وردربرمن در پایان فصل ۲۰۱۷-۲۰۱۶ رتبه هشتم بوندسلیگا را به دست آورد.
برای یک مربی جوان، چنین دورهای میتوانست آغاز یک مسیر بسیار بزرگ باشد.
اما فوتبال روی دیگرش را نیز خیلی زود نشان داد.
از قهرمان تا متهم فقط با چند شکست
چیزی که نوری از فوتبال حرفهای فراموش نکرده، سرعت تغییر نگاههاست.
وقتی تیم ۱۰ یا ۱۱ مسابقه نمیبازد، هر تصمیم سرمربی هوشمندانه به نظر میرسد. رسانهها، هواداران و مدیران از فلسفه و سبک مدیریتی او تعریف میکنند.
اما تنها دو یا سه شکست کافی است تا همان تصمیمها زیر سؤال بروند.
نوری در اکتبر ۲۰۱۷ پس از شروع ضعیف فصل بعد از وردربرمن اخراج شد. سپس تجربه ناموفق و کوتاهی در اینگولشتات داشت و چند سال بعد نیز حضورش در یونان چند ماه بیشتر طول نکشید.
همین فراز و فرودها نگاه او به مفهوم «موفقیت» را تغییر داد.
فوتبال هیجانی دارد که تکرار نمیشود
با این حال، نوری ادعا نمیکند که مکدونالدز میتواند تمام احساسات فوتبال را جایگزین کند.
او هنوز از لحظاتی یاد میکند که تیمش در ورزشگاهی پر از دهها هزار تماشاگر در دقیقه پایانی گل میزد؛ تجربهای که به گفته او احتمالاً هرگز دوباره در زندگی حرفهای جدیدش تکرار نخواهد شد.
اما چیزی که در مقابل به دست آورده، آرامش و کنترل بیشتر روی آینده است.
در فوتبال، حتی یک سرمربی موفق نمیداند شش ماه بعد در همان شهر زندگی خواهد کرد یا نه. اما یک کارآفرین میتواند برای چند سال آینده برنامهریزی کند، تیم بسازد و ثمره تصمیمهای بلندمدت خود را ببیند.
خانواده؛ مهمترین بخش تصمیم نوری
یکی از عوامل اصلی تغییر مسیر نوری، خانواده بود.
سالها زندگی یک مربی حرفهای به معنای جابهجایی میان شهرها و حتی کشورهای مختلف است. پیشنهاد تازه ممکن است ناگهان در آلمان، یونان یا خاورمیانه از راه برسد و همه اعضای خانواده مجبور شوند با آن سازگار شوند.
نوری پس از پایان کار در یونان تصمیم گرفت این بار آینده خود را همراه خانواده طراحی کند.
برای او، کسبوکار جدید امکانی فراهم کرده که خانوادهاش نیز بتوانند بخشی از آن باشند؛ چیزی که در شغل سرمربیگری عملاً امکانپذیر نبود.
آیا اگر بایرن یا یک تیم بزرگ تماس بگیرد برمیگردد؟
این شاید جذابترین سؤال درباره زندگی جدید نوری باشد.
کسی که یک بار رؤیای سرمربیگری در بوندسلیگا را تجربه کرده، آیا واقعاً میتواند در برابر یک پیشنهاد بزرگ مقاومت کند؟
پاسخ نوری کاملاً قاطع نیست.
اما او تأکید میکند که از تصمیم خود پشیمان نیست. هدفش رسیدن به نیمکت بوندسلیگا بود و به آن دست یافت. وردربرمن را هدایت کرد، در بالاترین سطح فوتبال آلمان مسابقه داد و تجربههایی داشت که بسیاری از مربیان هرگز به آن نمیرسند.
حالا دیگر احساس نمیکند چیزی برای اثبات کردن باقی مانده است.
نوری کاملاً از فوتبال جدا نشده
فوتبال هنوز بخشی از زندگی اوست، اما دیگر مرکز زندگی حرفهایاش نیست.
او از ارتباطات فوتبالی خود برای فعالیتهای اجتماعی و مسابقات فوتبال پایه مرتبط با رستورانهایش استفاده کرده و دوستان قدیمی مانند یورگن کلینزمن و چهرههای سابق وردربرمن نیز از پروژههای او حمایت کردهاند.
اما نوری میگوید از «حباب فوتبال» بیرون آمده و در حال حاضر آینده خود را در مسیر کارآفرینی میبیند.
جمعبندی؛ مربیای که ثبات را به شهرت ترجیح داد
تغییر مسیر الکساندر نوری شاید از بیرون عجیب باشد: مردی که روزی مقابل ۶۰ هزار هوادار در بوندسلیگا تیمش را هدایت میکرد، حالا مسئول توسعه سه شعبه مکدونالدز است.
اما برای خود او، این تغییر معنای دیگری دارد.
نوری فوتبال را به دلیل شکست ترک نکرد؛ او رؤیای اصلیاش را محقق کرده بود. سرمربی بوندسلیگا شد، وردربرمن را از بحران بیرون آورد و کنار مربیانی مانند یورگن کلینزمن و گرگ برهالتر تجربه کسب کرد.
چیزی که دیگر حاضر نبود بپذیرد، بیثباتی دائمی فوتبال حرفهای بود.
از ژانویه ۲۰۲۶، دو رستوران را تحویل گرفت و ظرف چند ماه کسبوکار خود را به سه شعبه رساند.
او هنوز همان کاری را انجام میدهد که سالها روی نیمکت فوتبال انجام میداد: ساختن تیم، انگیزه دادن به آدمها و ایجاد یک فرهنگ کاری.
فقط این بار خبری از جدول بوندسلیگا و خطر اخراج بعد از سه شکست نیست.
الکساندر نوری شهرت نیمکت فوتبال را با ثبات کارآفرینی عوض کرده؛ و دستکم فعلاً میگوید از این معامله کاملاً راضی است.