عجیب‌ترین جام فوتبال اسپانیا؛ چرا لگانس به قهرمان «خیار طلایی» می‌دهد؟

جامی که در تصاویر شبکه‌های اجتماعی شبیه یک خیار طلایی بزرگ دیده می‌شود، جایزه قهرمان Trofeo Villa de Leganés است؛ تورنمنت دوستانه سنتی باشگاه لگانس که معمولاً در دوره آماده‌سازی پیش‌فصل برگزار می‌شود.

بنابراین نام رسمی مسابقه «جام خیار طلایی» نیست. مسابقات با عنوان «تروفئو ویلا د لگانس» برگزار می‌شوند و خیار طلایی یا Pepino d'Or جایزه‌ای است که به تیم برنده تعلق می‌گیرد.

باشگاه لگانس اعلام کرده که این تورنمنت از سال ۱۹۸۰ برگزار می‌شود و تنها دوره‌ای که در این سال‌ها برگزار نشد، سال ۲۰۲۰ و دوران همه‌گیری کووید بود. دوره سال ۲۰۲۶ نیز چهل‌وششمین دوره این رقابت محسوب شد.

این تورنمنت در ابتدا همیشه به شکل یک بازی تک‌مسابقه‌ای نبود. اسناد خود باشگاه نشان می‌دهد نخستین دوره در سال ۱۹۸۰ با حضور چهار تیم لگانس، رایو وایکانو، ختافه و تورخون برگزار شد و رایو وایکانو پس از شکست میزبان در ضربات پنالتی قهرمان شد. بعدها قالب مسابقه تغییر کرد و در بیش از دو دهه اخیر بیشتر به شکل تقابل لگانس با یک تیم مهمان برگزار شده است.

چرا خیار؟ داستان لقب عجیب لگانس

پاسخ را باید نه در فوتبال، بلکه در تاریخ کشاورزی شهر جست‌وجو کرد.

باشگاه لگانس در صفحه رسمی تاریخ خود توضیح می‌دهد که لقب Pepineros برای مردم لگانس از باغ‌ها و مزارع خیار این منطقه گرفته شده است. محصول خیار این شهر زمانی چنان شهرتی داشت که طبق روایت رسمی باشگاه، حتی به دربار سلطنتی اسپانیا نیز فرستاده می‌شد.

همین سابقه باعث شد واژه «پپینرو» به بخشی از هویت شهر تبدیل شود.

وقتی در میانه دهه ۱۹۴۰ لگانس رنگ پیراهن خود را به سبز و سفید تغییر داد، باشگاه نیز این ارتباط با لقب محلی را پررنگ‌تر کرد. البته لگانس در سال ۱۹۵۴ به رنگ‌های سفید و آبی امروزی بازگشت، اما لقب خیارکاران هرگز از بین نرفت.

امروز نیز هواداران، بازیکنان و حتی خود تیم در رسانه‌های اسپانیایی با عنوان «Pepineros» شناخته می‌شوند؛ لقبی که برای هوادار خارجی عجیب است، اما برای مردم لگانس بخشی از هویت محلی محسوب می‌شود.

خیار طلایی از چه زمانی وارد ماجرا شد؟

خود تورنمنت ویلا د لگانس قدمتی بیش از چهار دهه دارد، اما شکل امروزی جایزه خیار طلایی بسیار جدیدتر است.

روزنامه اسپانیایی AS گزارش کرده که لگانس در سال ۲۰۱۸ تصمیم گرفت جایزه‌ای طراحی کند که هم فوراً قابل شناسایی باشد و هم با روحیه شوخ‌طبع و هویت محلی باشگاه هماهنگ باشد. نتیجه، ساخت یک خیار طلایی برای قهرمان و نسخه نقره‌ای برای تیم دوم بود.

طراحی متفاوت این جام از همان ابتدا واکنش‌های زیادی در شبکه‌های اجتماعی ایجاد کرد و باشگاه نیز برخلاف بسیاری از تیم‌های حرفه‌ای که روی تصویر رسمی و جدی خود تأکید دارند، از شوخی‌ها استقبال کرد.

این رفتار کاملاً با شخصیت رسانه‌ای لگانس هماهنگ است. باشگاهی که سال‌هاست تلاش می‌کند از لقب عجیب خود به‌عنوان یک سرمایه برندینگ استفاده کند، نه چیزی که باید پنهان شود.

در نتیجه، «خیار طلایی» به‌تدریج از یک شوخی بازاریابی به یکی از قابل‌شناسایی‌ترین جام‌های دوستانه فوتبال اسپانیا تبدیل شد.

امسال چه تیمی خیار طلایی را برد؟

دوره ۲۰۲۶ این رقابت شنبه ۸ اوت برگزار شد و حریف لگانس، تِنریف بود؛ باشگاهی که برای نخستین بار در تورنمنت ویلا د لگانس شرکت می‌کرد.

دو تیم پس از ۹۰ دقیقه به تساوی بدون گل رسیدند و تعیین قهرمان به ضربات پنالتی کشیده شد. تنریف در نهایت پنالتی‌ها را ۴ بر ۳ برد و خیار طلایی امسال را تصاحب کرد.

این نتیجه برای لگانس یک نکته جالب هم داشت. میزبان پیش از این سه دوره متوالی قهرمان شده بود و در صورت پیروزی می‌توانست چهارمین عنوان پیاپی خود را به دست آورد.

طبق آمار رسمی باشگاه پیش از بازی امسال، لگانس با ۲۵ قهرمانی پرافتخارترین تیم تاریخ تورنمنت بود. رایو وایکانو و ختافه هرکدام سه قهرمانی داشتند و اتلتیکومادرید و رئال وایادولید نیز دو بار فاتح مسابقات شده بودند.

حتی محل برگزاری امسال هم داستان داشت

قرار بود مسابقه امسال در ورزشگاه اصلی لگانس برگزار شود، اما شرایط چمن برنامه را تغییر داد.

AS گزارش کرد که به دلیل وضعیت نامناسب چمن ورزشگاه اصلی بوتارکه، مسابقه به مجموعه تمرینی باشگاه منتقل شد. برای افزایش ظرفیت نیز سکوی موقت اضافه شد تا حدود ۱۹۰۰ تماشاگر بتوانند بازی را از نزدیک ببینند.

این تصمیم باعث شد یکی از مهم‌ترین بازی‌های پیش‌فصل لگانس در فضایی کوچک‌تر از معمول برگزار شود.

هوای بسیار گرم مادرید نیز کار را سخت‌تر کرد؛ گزارش مسابقه از دمایی نزدیک به ۳۸ درجه خبر می‌داد. از نظر ورزشی نیز مهم‌ترین اتفاق بازی نه نتیجه، بلکه مصدومیت دوباره انریک فرانکسا، مدافع و کاپیتان لگانس، بود که از همان زانویی احساس درد کرد که پیش‌تر شدیداً آسیب دیده بود.

این جام فقط یک شوخی نیست

ظاهر خیار طلایی ممکن است باعث شود تورنمنت ویلا د لگانس صرفاً یک شوخی فوتبالی به نظر برسد، اما اهمیت مسابقه برای باشگاه فراتر از شکل جام است.

در دهه‌های گذشته، این تورنمنت معمولاً آخرین فرصت هواداران برای دیدن تیم جدید پیش از شروع فصل بود. اسناد تاریخی لگانس نشان می‌دهد بازی‌ها در دوره‌هایی حتی از منابع قابل توجه درآمد باشگاه محسوب می‌شدند و مردم شهر برای دیدن بازیکنان جدید و تیم‌های مهمان به ورزشگاه می‌آمدند.

امسال نیز بازی مقابل تنریف آخرین آزمون جدی لگانس پیش از آغاز رقابت‌های لالیگا هایپرموشن بود. باشگاه فصل جدید را از ۱۶ اوت مقابل خیرونا آغاز می‌کند.

به همین دلیل خیار طلایی همزمان سه نقش دارد: جام یک مسابقه دوستانه، نماد هویت شهر و مراسم معرفی تیم برای فصل جدید.

وقتی فوتبال از هویت شهر تغذیه می‌کند

موفقیت ایده «Pepino d'Or» یک نمونه جالب از بازاریابی فوتبالی است.

باشگاه‌ها برای متفاوت شدن همیشه نیازمند لوگوی تازه یا تبلیغات چندمیلیون‌دلاری نیستند. گاهی یک عنصر محلی که هیچ ارتباط مستقیمی با فوتبال ندارد، می‌تواند به نمادی جهانی تبدیل شود.

لگانس به جای فاصله گرفتن از لقب «خیارکاران»، آن را پذیرفت و بزرگ کرد. لقب روی ادبیات رسمی باشگاه آمده، هواداران خود را پپینرو می‌نامند و حالا حتی مهم‌ترین جام دوستانه باشگاه نیز یک خیار طلایی است.

این همان چیزی است که باعث می‌شود تصویری از این جام بدون نیاز به توضیح طولانی در شبکه‌های اجتماعی دیده شود و هزاران کاربر درباره آن صحبت کنند.

جمع‌بندی؛ عجیب، بامزه و کاملاً تاریخی

«خیار طلایی» یکی از عجیب‌ترین جام‌هایی است که می‌توان در فوتبال حرفه‌ای اروپا دید، اما برخلاف ظاهر طنزآمیزش، پشت آن یک داستان تاریخی واقعی قرار دارد.

شهر لگانس زمانی به باغ‌های خیارش مشهور بود و محصول آن طبق تاریخ رسمی باشگاه حتی به دربار سلطنتی اسپانیا می‌رسید. همین پیشینه لقب «پپینروس» را برای مردم شهر و سپس تیم فوتبال آن به وجود آورد.

تورنمنت ویلا د لگانس از سال ۱۹۸۰ برگزار می‌شود و از سال ۲۰۱۸، باشگاه تصمیم گرفته قهرمان آن را با Pepino d'Or یا خیار طلایی بدرقه کند.

در تازه‌ترین دوره نیز تنریف پس از تساوی بدون گل و پیروزی ۴ بر ۳ در ضربات پنالتی، صاحب این جام متفاوت شد.

بنابراین وقتی تصویری از یک بازیکن حرفه‌ای فوتبال اسپانیا را می‌بینید که با افتخار یک خیار بزرگ طلایی بالای سر برده، اشتباهی رخ نداده است؛ این دقیقاً همان جامی است که لگانس می‌خواست: جایزه‌ای که هیچ‌کس آن را با جام باشگاه دیگری اشتباه نمی‌گیرد.