تصمیم عجیب FIVB درباره روسیه؛ انصراف از جام جهانی ۲۰۲۷ بدون جریمه / روسها به لیگ ملتها برمیگردند
ماجرا از چهارم اوت آغاز شد؛ زمانی که استانیسلاو شوچنکو اعلام کرد فدراسیون والیبال روسیه تصمیم گرفته تیم ملی مردان را به جام جهانی ۲۰۲۷ لهستان اعزام نکند.
او علت رسمی این تصمیم را نگرانیهای امنیتی عنوان کرد و در عین حال گفت فدراسیون روسیه انتظار دارد در این تورنمنت مسائل سیاسی سهم زیادی داشته باشند و فضای مسابقات صرفاً ورزشی نباشد.
این تصمیم در شرایطی گرفته شد که تنها چند هفته قبل مسیر بازگشت روسیه به رقابتهای رسمی جهانی باز شده بود.
بنابراین روسیه از نظر مقررات FIVB حق حضور در مسابقات را داشت، اما خودش تصمیم گرفت از رقابت مردان در لهستان کنار بکشد.
FIVB: روسیه هیچ جریمهای نمیشود
پس از اعلام انصراف، سؤال اصلی این بود که آیا فدراسیون روسیه به دلیل کنار کشیدن از تورنمنتی که امکان حضور در آن را داشت، جریمه خواهد شد؟
پاسخ FIVB منفی بود.
فدراسیون جهانی در پاسخ رسمی به خبرگزاری تاس اعلام کرد فدراسیون روسیه به صورت داوطلبانه تصمیم گرفته در جام جهانی مردان ۲۰۲۷ شرکت نکند و با توجه به شرایط خاص پرونده، هیچ مجازات انضباطی اعمال نخواهد شد.
FIVB در همین توضیح به یک پرونده مشابه اشاره کرد: چند فدراسیون ملی نیز از حضور در مسابقات قهرمانی زیر ۱۷ سال پسران در قطر کنار کشیدهاند و فدراسیون جهانی درباره آنها نیز تصمیم گرفته مجازات انضباطی اعمال نکند. مسابقات U17 پسران از ۱۹ تا ۲۹ اوت ۲۰۲۶ در دوحه با حضور ۲۴ تیم برنامهریزی شده است.
در نتیجه موضع FIVB این است که این انصرافها را باید پروندههایی استثنایی دانست، نه تخلف عادی از تعهدات مسابقاتی.
چرا تصمیم FIVB مهم است؟
در مسابقات بزرگ بینالمللی، انصراف یک تیم پس از ورود به فرآیند شرکت یا کسب سهمیه میتواند برای برگزارکننده مشکل ایجاد کند.
جدول مسابقات، قراردادهای پخش، بلیتفروشی، برنامه سالنها و حتی فرمت رقابت بر اساس تعداد تیمهای حاضر طراحی میشود. به همین دلیل مقررات بینالمللی معمولاً برای برخی انواع انصراف امکان برخورد انضباطی را در نظر میگیرند.
اما FIVB در پرونده روسیه عملاً پذیرفته است که شرایط عادی نیست.
روابط روسیه و لهستان طی سالهای اخیر بهشدت پرتنش بوده و رئیس فدراسیون روسیه نیز تصمیم خود را مستقیماً با امنیت تیم و فضای سیاسی میزبان مرتبط کرده است.
این تصمیم به معنای تأیید ارزیابی سیاسی روسیه از سوی FIVB نیست؛ فدراسیون جهانی فقط اعلام کرده با توجه به ماهیت استثنایی پرونده، مجازات ورزشی اعمال نمیکند.
روسیه تازه مجوز بازگشت گرفته بود
اهمیت خبر زمانی بیشتر میشود که سابقه روسیه را مرور کنیم.
FIVB در اول مارس ۲۰۲۲ پس از آغاز جنگ اوکراین، تیمهای ملی، باشگاهها، بازیکنان و مقامات روسیه و بلاروس را از حضور در رقابتهای بینالمللی و قارهای محروم کرد. این تصمیم برای بیش از چهار سال پابرجا ماند.
اما هشتم ژوئیه ۲۰۲۶، فدراسیون جهانی مسیر خود را تغییر داد.
FIVB با استناد به توصیههای جدید کمیته بینالمللی المپیک اعلام کرد ورزشکاران و مسئولان فنی روسیه دوباره اجازه حضور در رقابتهای FIVB، جهانی و رسمی را خواهند داشت. همچنین امتیازات رنکینگ روسیه که هنگام تعلیق منجمد شده بود، به این کشور بازگردانده شد.
بنابراین انصراف از لهستان دقیقاً در زمانی اتفاق افتاد که روسیه پس از سالها غیبت، آماده بازگشت کامل به والیبال جهان میشد.
خبر مهمتر؛ روسیه در لیگ ملتهای ۲۰۲۷ بازی میکند
انصراف از جام جهانی به این معنا نیست که تیم ملی روسیه دوباره از مسابقات بینالمللی کنار گذاشته شده است.
FIVB در چهارم اوت رسماً اعلام کرد تیمهای ملی مردان و زنان روسیه در لیگ ملتهای والیبال ۲۰۲۷ شرکت خواهند کرد.
روسها به عنوان بالاترین تیمهای رنکینگ که هنوز سهمیه VNL نگرفته بودند، وارد مسابقات میشوند. برای ایجاد فضای لازم نیز لیگ ملتهای ۲۰۲۷ به طور موقت از ۱۸ به ۱۹ تیم در هر بخش مردان و زنان افزایش پیدا خواهد کرد.
این نکته، تفاوت بزرگی در برداشت از خبر ایجاد میکند.
روسیه نگفته «نمیخواهیم به والیبال جهان برگردیم»؛ بلکه گفته «در لهستان بازی نمیکنیم».
این کشور در VNL حضور خواهد داشت و عملاً بازگشت رسمی آن به سطح اول والیبال ملی قطعی شده است.
جام جهانی ۲۰۲۷ کجا برگزار میشود؟
لهستان میزبان رقابت مردان در سپتامبر ۲۰۲۷ خواهد بود.
FIVB در برنامه قبلی خود پنج شهر گدانسک، کاتوویتسه، ووچ، اولشتین و کراکوف را به عنوان میزبان معرفی کرده و کراکوف را برای مرحله نیمهنهایی و مسابقات مدال در نظر گرفته بود. رقابت با حضور ۳۲ تیم برگزار میشود.
طبق گزارش تاس، مسابقات مردان برای روزهای ۱۰ تا ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۷ برنامهریزی شده است.
نکته جالب درباره نام این تورنمنت این است که FIVB در ماه مارس آن را «Men’s World Championship» معرفی کرده بود، اما در اطلاعیههای رسمی تازه خود در اوت ۲۰۲۶ از عنوان Men’s World Cup 2027 استفاده میکند.
بنابراین در گزارشهای جدید بهتر است همان نام تازه رسمی FIVB یعنی «جام جهانی والیبال ۲۰۲۷» استفاده شود.
چه تیمهایی به جام جهانی ۲۰۲۷ میرسند؟
سیستم انتخاب تیمها نیز از اهمیت زیادی برخوردار است.
FIVB روز هشتم اوت اعلام کرد مسابقات قهرمانی قارهای ۲۰۲۶ بخشی از مسیر صعود به جام جهانی ۲۰۲۷ هستند. سه تیم برتر واجد شرایط از هر قاره سهمیه خواهند گرفت و از این طریق ۱۵ سهمیه از ۳۲ جای مسابقات مشخص میشود.
سایر سهمیهها با سازوکارهای تعیینشده و رنکینگ جهانی تکمیل خواهند شد.
این یعنی انصراف روسیه میتواند در نهایت روی ترکیب ۳۲ تیم اثر بگذارد و FIVB باید جای خالی احتمالی را بر اساس مقررات صلاحیت مسابقات پر کند.
هنوز جزئیات رسمی اینکه دقیقاً چه تیمی جای روسیه را خواهد گرفت اعلام نشده است.
تیم زنان روسیه چه میشود؟
پرونده زنان متفاوت است.
FIVB اعلام کرده درباره حضور تیم ملی زنان روسیه در جام جهانی زنان ۲۰۲۷ همچنان با کمیته برگزارکننده، فدراسیونهای آمریکا و کانادا و سایر طرفها در حال مذاکره است.
رئیس فدراسیون روسیه نیز گفته کشورش علاقهمند است تیم زنان در تورنمنتی که به میزبانی آمریکا و کانادا برگزار میشود حضور داشته باشد.
بنابراین تصمیم مردان برای کنار کشیدن از مسابقات لهستان به تیم زنان تعمیم پیدا نکرده است.
بازگشت روسیه میتواند معادلات والیبال جهان را تغییر دهد؟
از نظر فنی، پاسخ مثبت است.
روسیه پیش از تعلیق یکی از قدرتهای سنتی والیبال جهان بود و در نخستین دورههای لیگ ملتها نیز نقش مهمی داشت. بازگرداندن امتیازات منجمدشده به رنکینگ و ورود مستقیم به VNL 2027 به این معناست که تیمهای بزرگ جهان دوباره با یک رقیب جدی مواجه خواهند شد.
اما مهمترین سؤال این است که روسیه پس از چند سال دوری از مسابقات رسمی سطح اول چه کیفیتی خواهد داشت.
نسل بازیکنان تغییر کرده، بسیاری از ملیپوشان سالهای قبل مسنتر شدهاند و تیم برای هماهنگی با سرعت والیبال بینالمللی پس از چند فصل غیبت به زمان نیاز دارد.
لیگ ملتهای ۲۰۲۷ نخستین محک واقعی برای پاسخ دادن به همین سؤال خواهد بود.
جمعبندی؛ روسیه جریمه نشد، اما از والیبال جهان هم کنار نرفت
خبر اصلی روشن است: فدراسیون جهانی والیبال روسیه را بابت انصراف داوطلبانه از جام جهانی مردان ۲۰۲۷ لهستان جریمه یا محروم نخواهد کرد. FIVB شرایط پرونده را استثنایی تشخیص داده و تصمیم گرفته برخورد انضباطی انجام ندهد.
روسیه دلیل خروج خود را مسائل امنیتی اعلام کرده و رئیس فدراسیون این کشور از نگرانی درباره سیاسی شدن فضای مسابقات در لهستان سخن گفته است.
اما مهمترین نکته اینجاست که این تصمیم به معنای عقبنشینی روسیه از بازگشت به والیبال بینالمللی نیست. FIVB رسماً تأیید کرده روسیه در لیگ ملتهای ۲۰۲۷ حضور خواهد داشت و برای همین دوره حتی تعداد تیمهای VNL به ۱۹ تیم افزایش مییابد.
بنابراین پرونده روسیه یک وضعیت کمسابقه ساخته است: تیمی که پس از چهار سال محرومیت اجازه بازگشت گرفته، در یکی از بزرگترین مسابقات جهان به انتخاب خودش حاضر نمیشود، اما فدراسیون جهانی هم بابت این تصمیم آن را مجازات نمیکند.
حالا اولین رویاروییهای روسیه در VNL 2027 میتواند بسیار بیشتر از یک مسابقه معمولی والیبال مورد توجه قرار گیرد؛ چون بازگشت یکی از قدرتهای قدیمی جهان پس از سالها غیبت، از همان ابتدا با سیاست، امنیت و ورزش درهم تنیده شده است.