اولین وعده جنجالی نکونام به هواداران تراکتور؛ آخر فصل جشن می‌گیریم؟

سایت رسمی تراکتور امروز نام جواد نکونام را به‌عنوان سرمربی تیم بزرگسالان ثبت و قطع همکاری با محمد ربیعی را رسماً اعلام کرد. حجت کریمی، مدیرعامل تراکتور نیز در نشست خبری معارفه گفت مدت قرارداد نکونام یک فصل است.

این انتصاب در فاصله بسیار کوتاهی انجام شد. ربیعی تا همین روزهای اخیر هدایت تمرینات و مسابقات تدارکاتی را بر عهده داشت و حتی تراکتور شنبه مقابل شمس‌آذر دیدار دوستانه برگزار کرد. پس از همان بازی جلسه‌ای میان مدیرعامل و سرمربی برگزار شد و طرفین به این نتیجه رسیدند که همکاری ادامه پیدا نکند. کریمی می‌گوید تصمیم جدایی «یکباره» گرفته نشده و مجموعه اتفاقات روزها و هفته‌های اخیر مدیران را به سمت تغییر سوق داده است.

بنابراین نکونام تیمی را تحویل گرفته که اردوی پیش‌فصل، بدنسازی، مسابقات دوستانه و بخش اصلی نقل‌وانتقالات آن زیر نظر مربی دیگری انجام شده است.

نکونام: نمی‌گویم این تیم را من نبسته‌ام

شاید مهم‌ترین جمله نخستین نشست خبری نکونام همین بخش باشد.

در فوتبال ایران جمله «تیم را من نبسته‌ام» معمولاً یکی از نخستین سپرهای دفاعی مربی‌ای است که پس از آغاز آماده‌سازی به یک باشگاه می‌رسد؛ اما نکونام از همان ابتدا این مسیر را بست. او گفت چنین جمله‌ای از زبانش شنیده نخواهد شد، چون تراکتور بازیکنان باکیفیتی دارد و خودش نیز با آگاهی از ترکیب موجود پیشنهاد را پذیرفته است.

این موضع از دو جهت اهمیت دارد. نخست اینکه سطح انتظار هواداران را پایین نمی‌آورد و دوم اینکه از همین ابتدا مسئولیت فنی تیم را می‌پذیرد.

نکونام حتی تأکید کرد تغییرات احتمالی در فهرست بسیار محدود خواهد بود و در بهترین حالت ممکن است یک یا دو بازیکن جابه‌جا یا اضافه شوند. او همچنین شایعات مربوط به آرش رضاوند و علی کریمی را رد کرد و گفت با این دو بازیکن گفت‌وگویی انجام نشده است.

مشکل اصلی نکونام؛ زمان تقریباً وجود ندارد

تراکتور جمعه ۲۳ مرداد ساعت ۱۸ در ورزشگاه یادگار امام میزبان پیکان است و تنها چهار روز کامل میان نشست معارفه نکونام و مسابقه نخست باقی می‌ماند. بازی دوم نیز سه‌شنبه ۲۷ مرداد در اصفهان مقابل سپاهان برگزار خواهد شد. برنامه رسمی باشگاه همین دو مسابقه را به فاصله چهار روز از یکدیگر ثبت کرده است.

خود نکونام نیز این مشکل را پنهان نکرد.

او گفت فرصت انجام یک دوره بدنسازی تازه یا ایجاد تغییرات سریع تاکتیکی وجود ندارد و بخش بزرگی از فرآیند انتقال ایده‌هایش باید همزمان با برگزاری مسابقات انجام شود. به بیان دیگر، تراکتور قرار نیست ابتدا چند هفته تمرین کند و سپس وارد رقابت شود؛ نکونام باید در حالی تیم را تغییر دهد که امتیازات لیگ از همان روز اول محاسبه می‌شوند.

این شاید دشوارترین بخش پروژه جدید او باشد.

میراث اسکوچیچ؛ نکونام با یک مقایسه سخت روبه‌رو است

نکونام در نشست خبری خود مشخصاً از دراگان اسکوچیچ تمجید کرد و گفت مربی کروات برای تراکتور زحمت زیادی کشیده، قهرمان شدن کار آسانی نبوده و تیم اسکوچیچ فوتبال خوبی ارائه می‌کرد.

این تمجید در عین حال نشان‌دهنده فشار بزرگی است که روی سرمربی جدید وجود خواهد داشت.

اسکوچیچ تراکتور را به نخستین قهرمانی تاریخش در لیگ برتر رساند و همین اتفاق معیار انتظارات هواداران را تغییر داد. تراکتور دیگر تیمی نیست که صرفاً حضور در کورس قهرمانی برایش موفقیت تلقی شود؛ مدیرعامل باشگاه نیز در نشست امروز صراحتاً گفت هواداران از تراکتور «قهرمانی» می‌خواهند و باشگاه و محمدرضا زنوزی برای تکرار روزهای خوب تمام تلاش خود را خواهند کرد.

نکونام در چنین فضایی باید جانشین مستقیم ربیعی باشد، اما در افکار عمومی احتمالاً بیشتر با فوتبال موفق دوران اسکوچیچ مقایسه خواهد شد.

«جشن آخر فصل»؛ وعده‌ای که فشار را از همین امروز بالا برد

نکونام در اولین صحبت‌هایش گفت تمام تمرکز و تلاش خود را برای موفقیت تراکتور خواهد گذاشت و ابراز امیدواری کرد که تیم بتواند در پایان فصل جشن بگیرد. او همچنین حضور در تبریز را یک «چالش شیرین و جذاب» توصیف کرد و بازیکنان باکیفیت و جامعه بزرگ هواداری را دو دلیل مهم پذیرش این پیشنهاد دانست.

او هوشمندانه نگفت «قهرمان می‌شویم»، اما در باشگاهی مثل تراکتور معنای «جشن آخر فصل» برای هواداران تقریباً روشن است.

حجت کریمی نیز فشار را کم نکرد. مدیرعامل تراکتور گفت مجموعه باشگاه برای قهرمانی تمام توان خود را می‌گذارد و یادآوری کرد جشن قهرمانی قبلی چه موج بزرگی در آذربایجان ایجاد کرده بود.

در نتیجه اهداف پروژه جدید از همان روز نخست محافظه‌کارانه تعریف نشده‌اند.

ربیعی چرا ناگهان رفت؟

تغییر سرمربی در فاصله چند روز مانده تا شروع لیگ، طبیعتاً پرسش‌های زیادی ایجاد کرده است.

کریمی در پاسخ به همین انتقاد گفت پس از دیدار تدارکاتی با شمس‌آذر جلسه‌ای با محمد ربیعی برگزار شد و برخی مسائل باعث شد طرفین احساس کنند ادامه همکاری احتمالاً به نتیجه مورد انتظار منجر نخواهد شد. مدیرعامل تراکتور تأکید کرد جدایی محترمانه بوده و «مورد خاص دیگری» وجود نداشته است.

وقتی یکی از خبرنگاران پرسید چگونه یک باشگاه حرفه‌ای چند روز پیش از مسابقه اول سرمربی خود را عوض می‌کند، کریمی توضیح داد تغییر نظر در نتیجه اتفاقاتی بوده که طی حدود ۱۰ تا ۱۵ روز شکل گرفته و جلسه نهایی تا بامداد ادامه داشته است.

در مقابل، نکونام در نخستین صحبت‌های خود تلاش کرد سهم ربیعی در آماده‌سازی تیم را نادیده نگیرد و از او بابت تمرینات پیش‌فصل و بازی‌های دوستانه تشکر کرد.

این رفتار احتمالاً برای مدیریت رختکنی که چند هفته با مربی قبلی کار کرده، اهمیت زیادی خواهد داشت.

نکونام چه تغییری در فوتبال تراکتور می‌دهد؟

برای پاسخ قطعی هنوز زود است.

خود نکونام هم می‌گوید سیستم بازی باید بر اساس کیفیت و ویژگی بازیکنان طراحی شود و فرصت ندارد فوراً همه چیز را تغییر دهد. این یعنی در هفته‌های ابتدایی احتمالاً باید بیش از آنکه شاهد «تراکتور کاملاً نکونامی» باشیم، نسخه‌ای ترکیبی از ساختار موجود و جزئیات مورد نظر سرمربی تازه را ببینیم.

نکونام در دوره‌های قبلی مربیگری معمولاً روی سازمان دفاعی، فاصله خطوط، پرس هدفمند و کنترل فضا حساس بوده است؛ اما این بار چالش او این است که یک تیم پرمهره و هجومی را بدون از بین بردن نقاط قوت موجود، به ساختار مورد نظرش نزدیک کند.

خود او این مأموریت را «هنر مربی» دانست: اینکه با همان بازیکنان، شکل تیم را طراحی کند.

جوان‌ها هم فرصت می‌گیرند؛ اما فقط بهترین‌ها

تراکتور در فصل جدید علاوه بر لیگ داخلی، برنامه فشرده‌ای دارد و نکونام نیز بارها به بازی‌های سه یا چهار روز یک‌بار اشاره کرد.

او گفت قصد دارد چند بازیکن جوان نیز به مجموعه اضافه شوند تا تیم بتواند در تقویم متراکم از تمام ظرفیت فهرست استفاده کند، اما یک اصل برای انتخاب ترکیب خواهد داشت: جوان یا باتجربه بودن به‌تنهایی امتیاز محسوب نمی‌شود و کسی بازی می‌کند که عملکرد بهتری داشته باشد.

این مسئله با شرایط فصل تراکتور ارتباط مستقیم دارد. سایت رسمی باشگاه حضور این تیم در لیگ نخبگان آسیا را نیز ثبت کرده و تراکتور باید همزمان چند جبهه را مدیریت کند.

در چنین فصلی داشتن ۱۱ بازیکن خوب کافی نیست؛ کیفیت نیمکت می‌تواند تفاوت میان یک مدعی و یک قهرمان را رقم بزند.

هواداران دوباره به تمرین تراکتور برمی‌گردند؟

یکی دیگر از موضوعات مورد توجه نکونام حضور هواداران در تمرین است.

سرمربی جدید گفت خودش علاقه‌مند است تماشاگران در برخی جلسات حاضر شوند، چون حضور آنها می‌تواند انگیزه بازیکنان را چند برابر کند. البته به دلیل تقویم فشرده امکان باز کردن دائمی تمرین‌ها وجود ندارد، زیرا فاصله کم بازی‌ها باعث می‌شود بسیاری از جلسات ماهیت کاملاً تاکتیکی داشته باشند.

مدیرعامل باشگاه نیز تأیید کرده تصمیم گرفته شده در برخی تمرینات، هواداران و اصحاب رسانه امکان حضور داشته باشند. همزمان تراکتور در تلاش است مسابقه نخست مقابل پیکان نیز با حضور تماشاگر برگزار شود.

در تبریز این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد؛ هوادار فقط یک عنصر بیرونی نیست و بخشی از قدرت میزبانی تراکتور محسوب می‌شود.

جمع‌بندی؛ نکونام زمان ندارد، اما بهانه هم نمی‌خواهد

جواد نکونام با قراردادی یک‌ساله هدایت تراکتور را بر عهده گرفته و نخستین مسابقه‌اش خیلی زود از راه می‌رسد؛ جمعه ۲۳ مرداد برابر پیکان در یادگار امام و تنها چهار روز بعد، سفر دشوار به اصفهان برای بازی با سپاهان.

او تیم را نبسته، پیش‌فصل را برگزار نکرده و فرصت ایجاد تغییرات بزرگ هم ندارد؛ با این حال در نخستین نشست خود عملاً همه این بهانه‌های احتمالی را کنار گذاشت. گفت تراکتور را «با چشم باز» انتخاب کرده، از کیفیت بازیکنان راضی است و تنها یک یا دو تغییر احتمالی را در فهرست لازم می‌داند.

همین موضع باعث می‌شود قضاوت درباره دوران جدید خیلی زود آغاز شود.

تراکتور تیمی با هوادار فراوان، مهره‌های بزرگ و توقع قهرمانی است؛ نکونام نیز بعد از دوره طولانی دوری از نیمکت به تیمی بازگشته که فرصت آرام ساختن پروژه را به او نمی‌دهد.

اولین آزمون جمعه مقابل پیکان است؛ اما آزمون واقعی جواد نکونام این خواهد بود که آیا می‌تواند تیمی آماده‌شده با تفکرات مربی قبلی را در حین مسابقات به تراکتور خودش تبدیل کند و همان «جشن آخر فصل» را که در اولین روز از آن حرف زد، واقعاً به تبریز برگرداند یا نه.