قلعهنویی در تیم ملی میماند اما نیمکت ایران عوض میشود؛ سعید الهویی هم در آستانه جدایی
بحث تغییر سرمربی تیم ملی پس از جام جهانی ۲۰۲۶ هنوز تمام نشده، اما هرچه از پایان مسابقات فاصله میگیریم، نشانهها بیشتر به سمت یک سناریوی مشخص میروند: قلعهنویی میماند، ولی تیم فنی اطراف او تغییر میکند.
ایران جام جهانی را بدون شکست اما بدون صعود به پایان رساند. تیم ملی برابر نیوزیلند، بلژیک و مصر سه تساوی گرفت و با سه امتیاز از مرحله گروهی کنار رفت؛ حذف ایران در نهایت با نتایج سایر گروهها قطعی شد.
همین نتیجه دو روایت متفاوت در فدراسیون ایجاد کرده است. گروهی شرایط دشوار اعزام، مشکلات تدارکاتی و سه بازی بدون شکست را دلایلی برای ادامه همکاری میدانند؛ در مقابل، برخی اعضای هیئترئیسه تأکید دارند هدف صعود به مرحله حذفی محقق نشده و تمدید قرارداد نمیتواند صرفاً با نظر رئیس فدراسیون انجام شود.
تاج تکلیف خودش را روشن کرده؛ قلعهنویی باید بماند
موضع مهدی تاج درباره آینده سرمربی تیم ملی ابهام زیادی ندارد.
رئیس فدراسیون فوتبال ۲۶ تیر صراحتاً اعلام کرد همکاری با قلعهنویی ادامه پیدا میکند و او در جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ هدایت ایران را بر عهده خواهد داشت. تاج عملکرد تیم ملی را با توجه به شرایط خاص پیش از جام جهانی قابل قبول ارزیابی کرد و گفت هیئترئیسه نیز «مشکل خاصی» با این موضوع ندارد.
از این زاویه، تصمیم مدیریتی در بالاترین سطح فدراسیون گرفته شده است.
اما مسئله اینجاست که هیئترئیسه روایت کمی متفاوت دارد.
هیئترئیسه هنوز مهر نهایی را نزده است
فرزین دبیری، عضو هیئترئیسه فدراسیون، پیشتر گفته بود ادامه همکاری با قلعهنویی باید به تصویب هیئترئیسه برسد. در جلسه دیگری نیز مقرر شد سرمربی تیم ملی گزارش جام جهانی و برنامه خود برای جام ملتهای آسیا را ارائه کند.
محمدرحمان سالاری، دیگر عضو هیئترئیسه، روز ۶ مرداد نیز تأکید کرد هنوز تصمیمی برای تمدید بلندمدت گرفته نشده و قلعهنویی باید برنامه خود را ارائه کند. او در عین حال سرمربی فعلی را «اصلیترین گزینه» فدراسیون معرفی کرد و گفت خواسته هیئترئیسه حداقل رسیدن تیم ملی به فینال جام ملتهای آسیاست.
سخنگوی فدراسیون هم اخیراً اعلام کرده قلعهنویی در جلسه آینده هیئترئیسه حاضر خواهد شد تا برنامههای مربوط به جام ملتها را ارائه کند.
پس وضعیت را باید اینطور توصیف کرد: حمایت سیاسی و مدیریتی تاج از قلعهنویی قطعی است و منابع نزدیک به فدراسیون نیز ماندن او را بسیار محتمل میدانند، اما فرآیند رسمی بررسی برنامه و تصویب ادامه همکاری هنوز به پایان نرسیده است.
چرا احتمال تغییر سرمربی پایین آمده است؟
یکی از مهمترین دلایل، زمان است.
جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ از ۷ ژانویه تا ۵ فوریه در عربستان سعودی برگزار میشود؛ یعنی تیم ملی تنها حدود پنج ماه برای آمادهسازی فرصت دارد. مسابقات در ریاض، جده و الخبر برگزار خواهند شد.
آوردن یک سرمربی جدید در چنین فاصله کوتاهی، به معنای تغییر فلسفه فنی، شناخت دوباره بازیکنان و طراحی برنامه تدارکاتی تازه خواهد بود.
از سوی دیگر، گزارشهای اخیر نشان میدهند نامهایی که در فضای رسانهای برای جانشینی قلعهنویی مطرح شدهاند، اساساً در جلسات هیئترئیسه مورد بحث قرار نگرفتهاند. محمدرحمان سالاری گفته گزینههایی مانند یحیی گلمحمدی، جواد نکونام و فرهاد مجیدی حتی بهعنوان موضوع رسمی جلسه نیز مطرح نشدهاند.
در نتیجه فعلاً نشانهای از فرآیند واقعی انتخاب جانشین وجود ندارد.
تغییر بزرگ احتمالاً کنار دست قلعهنویی رخ میدهد
اگر سرمربی تغییر نکند، نیمکت ایران احتمالاً تغییر قابل توجهی خواهد داشت.
فدراسیون پس از جام جهانی صراحتاً از ضرورت «تقویت کادر فنی» سخن گفته است. سالاری نیز تأکید کرده ساختار تیم ملی نیاز به اصلاح دارد، هرچند گفته هیئترئیسه قصد ندارد مستقیماً برای سرمربی تعیین کند چه کسی در کادر بماند یا جدا شود.
اولین تغییر قبلاً اتفاق افتاده است.
علیاصغر قربانعلیپور که در جام جهانی بهعنوان مربی بدنساز همراه تیم ملی بود، از کادر قلعهنویی جدا شد و به کادر فنی تراکتور پیوست. حضور او در تراکتور بهصورت رسمی و رسانهای تأیید شده است.
همزمان از رحمان رضایی و آندرانیک تیموریان بهعنوان دو نفری نام برده شده که احتمال ادامه همکاریشان کاهش یافته است؛ با این حال تا امروز جدایی این دو به شکل رسمی از سوی فدراسیون اعلام نشده و باید همچنان از تعبیر «احتمال جدایی» استفاده کرد.
شوک اصلی؛ سعید الهویی هم میرود؟
مهمترین خبر تازه اما به سعید الهویی مربوط میشود.
الهویی در تمام سالهای اخیر یکی از نزدیکترین افراد فنی به قلعهنویی بوده و همکاری آنها فقط به تیم ملی محدود نیست. او در ساختار فنی کادر سرمربی ایران نقش پررنگی داشته و از معدود افرادی بود که تصور میشد حتی در صورت ایجاد تغییرات گسترده، جایگاهش حفظ شود.
اما خبرگزاری آنا امروز گزارش داده الهویی به دلایل شخصی و بهدلیل تصمیم برای زندگی در خارج از ایران قصد دارد از کادر فنی تیم ملی جدا شود. همین منبع وضعیت جدایی او را نزدیک به قطعی توصیف کرده است.
با این حال باید یک مرز خبری روشن حفظ شود: فدراسیون فوتبال یا خود الهویی هنوز جدایی را بهصورت رسمی اعلام نکردهاند.
بنابراین فعلاً با یک گزارش قوی رسانهای روبهرو هستیم، نه اطلاعیه نهایی.
جدایی الهویی برای قلعهنویی چرا مهمتر است؟
قربانعلیپور یک عضو تخصصی کادر بدنسازی بود و رحمان رضایی و آندرانیک تیموریان نیز هرکدام وظایف مشخصی داشتند، اما الهویی در سالهای گذشته به یکی از افراد محوری تیم فنی قلعهنویی تبدیل شده است.
او در تمرینات، تحلیل فنی و فرآیند آمادهسازی مسابقات حضور مستمر داشته و رابطه کاری طولانیمدتی با سرمربی تیم ملی دارد. حتی در جریان جام جهانی و مشکلات رفتوآمد ایران میان آمریکا و مکزیک، نام الهویی در کنار مهدی طارمی در ماجرای محدودیتهای پروازی مطرح شد.
از دست دادن چنین دستیاری فقط جای خالی یک مربی روی نیمکت نیست؛ قلعهنویی باید بخشی از ساختار تصمیمگیری نزدیک به خودش را نیز بازسازی کند.
به همین دلیل، اگر خبر جدایی نهایی شود، انتخاب جانشین الهویی یکی از مهمترین تصمیمهای فنی تیم ملی پیش از جام ملتها خواهد بود.
فدراسیون از قلعهنویی چه میخواهد؟
هدف اعلامشده دیگر صرفاً «عملکرد خوب» نیست.
عضو هیئترئیسه فدراسیون گفته مطالبه برای جام ملتهای ۲۰۲۷ حداقل حضور در فینال است. ایران در دوره قبلی جام ملتها تا نیمهنهایی پیش رفت و حالا مدیران فدراسیون انتظار یک مرحله بیشتر دارند.
این مطالبه فشار زیادی روی قلعهنویی ایجاد میکند.
سرمربی تیم ملی بعد از جام جهانی دیگر نمیتواند پروژه را صرفاً با همان ترکیب و همان سازوکار قبلی ادامه دهد. اگر هیئترئیسه ادامه همکاری را تصویب کند، احتمالاً جوانگرایی، تغییر کادر، برنامه تدارکاتی و اصلاح نقاط ضعف جام جهانی چهار محور اصلی برنامه او خواهند بود.
ایران در جام جهانی شکست نخورد، اما سه تساوی برای عبور از مرحله گروهی کافی نبود. بنابراین مهمترین سؤال فنی این است که تیمی که توانست مقابل بلژیک شکست نخورد، چرا نتوانست مقابل نیوزیلند و مصر پیروزی لازم را به دست بیاورد؟
پاسخ به همین سؤال احتمالاً بخش مهمی از جلسه قلعهنویی با هیئترئیسه خواهد بود.
قلعهنویی میماند؛ اما احتمالاً با یک تیم فنی متفاوت
در شرایط فعلی، تغییر امیر قلعهنویی دیگر سناریوی اول فدراسیون فوتبال نیست.
مهدی تاج آشکارا پشت سرمربی ایستاده، هیچ جانشین رسمی در هیئترئیسه مطرح نشده و برنامه فدراسیون نیز بر دریافت نقشه راه قلعهنویی برای جام ملتهای آسیا متمرکز شده است.
اما این به معنای ادامه بدون تغییر نیست.
قربانعلیپور رفته، آینده رحمان رضایی و آندرانیک تیموریان مبهم است و حالا حتی سعید الهویی نیز ممکن است کادر را ترک کند.
بنابراین شاید مهمترین سؤال تیم ملی دیگر این نباشد که «قلعهنویی میماند یا نه؟»؛ سؤال تازه این است که قلعهنویی با چه کسانی به عربستان خواهد رفت؟
جام ملتهای آسیا از ۷ ژانویه آغاز میشود و فرصت آزمون و خطا چندان زیاد نیست. اگر ماندن سرمربی در جلسه هیئترئیسه نهایی شود، فدراسیون و قلعهنویی باید خیلی سریع تکلیف کادر تازه، اردوها، بازیهای تدارکاتی و برنامه جوانسازی تیم را روشن کنند.
در این صورت پروژه تیم ملی وارد مرحلهای متفاوت خواهد شد: سرمربی همان است، اما نیمکتی که در عربستان کنار او دیده میشود ممکن است شباهت زیادی به نیمکت ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ نداشته باشد.