قیمت دام زنده امروز ۱۹ مرداد ۱۴۰۵؛ گوسفند در تهران به ۶۶۷ هزار تومان رسید

طبق گزارش امروز، گوسفند و گوساله زنده در استان‌های مورد بررسی نوسان تازه‌ای نداشته‌اند. تهران همچنان بالاترین نرخ گوسفند را در میان قیمت‌های اعلام‌شده دارد و چهارمحال‌وبختیاری پایین‌ترین نرخ این گروه را ثبت کرده است. در بازار گوساله نیز تهران و مرکزی در بالاترین سطح و خراسان رضوی در پایین‌ترین سطح قرار دارند.

فاصله بالاترین و پایین‌ترین نرخ گوسفند در این جدول تنها ۱۷ هزار و ۷۵۰ تومان در هر کیلوگرم، معادل حدود ۲.۷ درصد است. اختلاف قیمت گوساله میان تهران و مرکزی با خراسان رضوی نیز حدود ۹ هزار تومان، یعنی نزدیک ۱.۷ درصد محاسبه می‌شود. این فاصله محدود نشان می‌دهد بازار دام زنده در استان‌های مورد بررسی فعلاً با شکاف شدید قیمتی مواجه نیست.

قیمت دام زنده چند روز است تغییر نکرده؟

نکته قابل توجه بازار امروز این است که اعداد فعلی تقریباً همان نرخ‌هایی هستند که در گزارش‌های روزهای قبل نیز دیده می‌شدند. برای نمونه، در ۱۰ مرداد نیز قیمت شاخص گوسفند تهران ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان، گوسفند چهارمحال‌وبختیاری ۶۵۰ هزار تومان، گوساله تهران و مرکزی ۵۳۵ هزار تومان و گوساله خراسان رضوی حدود ۵۲۶ هزار تومان اعلام شده بود.

بنابراین می‌توان گفت دست‌کم در نرخ‌های شاخص منتشرشده، بازار طی بیش از یک هفته تغییر معناداری تجربه نکرده است.

البته ثبات نرخ اعلامی الزاماً به این معنا نیست که تمام دامداران و خریداران در کشور دقیقاً با همین اعداد معامله می‌کنند. وزن دام، نژاد، کیفیت، میزان گوشت‌دهی، سن، شرایط منطقه، هزینه حمل و حجم معامله می‌تواند نرخ واقعی هر خریدوفروش را تغییر دهد. اعداد منتشرشده بیشتر تصویری از سطح عمومی و شاخص بازار ارائه می‌کنند.

چرا تهران گران‌ترین گوسفند را دارد؟

تهران یک استان بزرگ مصرف‌کننده است و بخش قابل توجهی از دام مورد نیاز آن باید از مناطق تولیدکننده به بازار پایتخت منتقل شود. هزینه حمل دام، نگهداری، واسطه‌گری، هزینه‌های مراکز عرضه و سطح بالاتر تقاضا می‌تواند باعث شود قیمت دام سبک در تهران کمی بالاتر از برخی استان‌های تولیدکننده قرار گیرد.

در مقابل، استان‌هایی که تولید دام سهم بیشتری در اقتصاد محلی آنها دارد، ممکن است به دلیل فاصله کوتاه‌تر میان دامدار و خریدار و هزینه حمل کمتر، نرخ پایین‌تری داشته باشند.

با این حال اختلاف ۲.۷ درصدی میان قیمت گوسفند تهران و چهارمحال‌وبختیاری چندان بزرگ نیست و بیش از آنکه نشان‌دهنده دو بازار کاملاً متفاوت باشد، از ثبات نسبی دام سبک در سطح کشور حکایت دارد.

چرا ثبات دام زنده باعث ارزانی گوشت نشده است؟

یکی از پرسش‌های مهم مصرف‌کنندگان این است که اگر قیمت دام زنده افزایش پیدا نکرده، چرا قیمت گوشت در مغازه‌ها همچنان بالاست؟

آخرین قیمت‌های منتشرشده در بازار خرده‌فروشی در ۱۸ مرداد نشان می‌دهد هر کیلو گوشت خورشتی گوسفندی حدود ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان، گوشت خورشتی گوساله یک میلیون و ۹۵۵ هزار تومان، سردست گوسفندی یک میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و ماهیچه گوساله حدود ۲ میلیون و ۱۲۰ هزار تومان عرضه می‌شود. این نرخ‌ها نیز نسبت به روزهای قبل تغییر زیادی نداشته‌اند.

علت فاصله زیاد قیمت دام زنده و گوشت آماده مصرف این است که هر کیلو دام زنده معادل یک کیلو گوشت قابل فروش نیست. بخشی از وزن دام شامل پوست، استخوان، احشا و سایر بخش‌هایی است که وارد وزن گوشت خالص نمی‌شوند.

پس از خرید دام نیز هزینه کشتارگاه، حمل‌ونقل، سردخانه، قطعه‌بندی، بسته‌بندی و حاشیه شبکه توزیع به قیمت نهایی اضافه می‌شود. نوع قطعه گوشت نیز بسیار مهم است؛ ماهیچه، ران، سردست یا گوشت خورشتی قیمت یکسانی ندارند.

بنابراین حتی ثابت ماندن قیمت دام زنده ممکن است فقط از افزایش بیشتر قیمت گوشت جلوگیری کند و الزاماً باعث کاهش فوری نرخ خرده‌فروشی نشود.

قیمت گوشت در تیرماه کاهش پیدا کرد؛ اما هنوز گران است

گزارش‌های منتشرشده از داده‌های تورمی تیر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد شاخص قیمت گروه انواع گوشت قرمز و سفید و فرآورده‌های آنها در این ماه نسبت به خرداد حدود ۴.۷ درصد کاهش پیدا کرده است. این افت قیمتی باعث شد این گروه برخلاف بسیاری از مواد غذایی دیگر، نقش کاهنده در تورم ماهانه داشته باشد.

اما کاهش ماهانه قیمت را نباید با ارزان‌شدن گوشت در مقایسه با سال‌های گذشته اشتباه گرفت. قیمت اسمی گوشت همچنان در سطح بسیار بالایی قرار دارد و حتی با یک عقب‌نشینی چنددرصدی، خرید یک کیلو گوشت گوسفندی می‌تواند چند میلیون تومان هزینه داشته باشد.

به همین دلیل رکود تقاضا نیز می‌تواند یکی از عواملی باشد که از افزایش دوباره قیمت جلوگیری می‌کند. زمانی که قدرت خرید خانوار محدود می‌شود، مصرف‌کننده مقدار خرید خود را کاهش می‌دهد یا به سمت مرغ، تخم‌مرغ، حبوبات و قطعات ارزان‌تر گوشت حرکت می‌کند. در چنین شرایطی فروشندگان نیز امکان انتقال هر افزایش هزینه‌ای به مصرف‌کننده را ندارند.

تولید داخلی و واردات چه نقشی در ثبات بازار دارند؟

وزارت جهاد کشاورزی در ماه‌های اخیر تأکید کرده که وضعیت تولید داخلی نسبتاً مناسب است و همین موضوع امکان کاهش واردات گوشت قرمز را فراهم کرده است.

رئیس سازمان دامپزشکی کشور در خرداد اعلام کرده بود واردات روزانه گوشت از آسیای میانه و پاکستان ادامه دارد و با توجه به تولید مناسب سال ۱۴۰۴ و وضعیت مراتع، پیش‌بینی می‌شود واردات سال ۱۴۰۵ از سطوح حدود ۲۰۰ هزار تنی سال‌های قبل به حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار تن کاهش پیدا کند. به گفته او، دام‌ها نیز در صورت مساعد بودن شرایط مرتع می‌توانند با وزن مناسب‌تری وارد کشتارگاه شوند و عرضه داخلی را تقویت کنند.

در اوایل مرداد نیز رئیس انجمن صنفی واردکنندگان فرآورده‌های خام دامی از ورود حدود ۱۲ هزار تن گوشت قرمز به کشور خبر داده بود. واردات در کنار تولید داخلی یکی از ابزارهای دولت برای جلوگیری از شکل‌گیری کمبود و شوک قیمتی در بازار است.

کاهش وابستگی به واردات البته زمانی پایدار خواهد بود که تولیدکننده داخلی بتواند نهاده مورد نیاز خود را با قیمت قابل مدیریت تهیه کند.

نهاده دامی همچنان مهم‌ترین ریسک قیمت گوشت است

خوراک دام یکی از اصلی‌ترین اجزای هزینه دامداری است و نوسان قیمت ذرت، جو، کنجاله سویا و سایر نهاده‌ها مستقیماً بر هزینه تمام‌شده دام اثر می‌گذارد.

گزارش‌های منتشرشده به نقل از مسئولان وزارت جهاد کشاورزی سهم علوفه و خوراک را بخش عمده هزینه تولید محصولات پروتئینی عنوان کرده‌اند. به همین دلیل وزارت جهاد برنامه افزایش تولید علوفه در اراضی دیم و کاهش وابستگی به خوراک وارداتی را دنبال می‌کند.

اگر نهاده‌ها دوباره گران شوند، دامدار ممکن است برای جبران هزینه‌ها قیمت فروش دام را افزایش دهد. از سوی دیگر بالا رفتن نرخ ارز نیز می‌تواند هزینه نهاده وارداتی، دارو، تجهیزات و حمل را افزایش دهد.

در مقابل، تأمین منظم خوراک، بهبود وضعیت مراتع و عرضه کافی دام می‌تواند بازار را برای مدت بیشتری در وضعیت فعلی نگه دارد.

آیا قیمت دام زنده در روزهای آینده افزایش می‌یابد؟

در کوتاه‌مدت، داده‌های فعلی نشانه‌ای از آغاز موج تازه افزایش قیمت نشان نمی‌دهند. نرخ‌های امروز نه‌تنها نسبت به روز گذشته، بلکه در مقایسه با گزارش‌های چند روز قبل نیز تقریباً ثابت هستند.

تداوم واردات گوشت و برآورد مثبت مسئولان از وضعیت تولید داخلی نیز از عوامل حمایتی عرضه محسوب می‌شود.

با این حال بازار همچنان به سه متغیر حساس است: قیمت نهاده‌های دامی، نرخ ارز و وضعیت عرضه دام به کشتارگاه‌ها. هرگونه اختلال در این سه بخش می‌تواند تعادل فعلی را تغییر دهد.

در مجموع، قیمت دام زنده امروز ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ در وضعیت ثبات قرار دارد؛ گوسفند در تهران تا کیلویی ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان و گوساله در تهران و مرکزی تا ۵۳۵ هزار تومان قیمت خورده است. اما برای مصرف‌کننده، خبر مهم‌تر این است که ثبات دام هنوز به افت محسوس قیمت گوشت در مغازه‌ها منجر نشده و گوشت خورشتی گوسفندی همچنان در محدوده ۲ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم قرار دارد.

اگر ثبات نهاده، تولید و واردات ادامه پیدا کند، محتمل‌ترین سناریوی کوتاه‌مدت ادامه آرامش قیمت دام است؛ اما تبدیل این آرامش به کاهش واقعی قیمت گوشت نیازمند پایین آمدن هزینه‌های زنجیره تولید و توزیع و افزایش قدرت رقابت در بازار خواهد بود.