سیمان آماده جهش قیمت است؟ نرخ‌ها ثابت ماند اما زنگ خطر برق به صدا درآمد

بازار سیمان در ۱۹ مرداد برخلاف نگرانی‌هایی که درباره افزایش هزینه تولید وجود دارد، وارد موج تازه‌ای از افزایش قیمت نشده است. تجارت‌نیوز در گزارش روز بازار اعلام کرده هر پاکت سیمان تهران تیپ ۲ در معاملات عمده ۲۵۳ هزار تومان، صوفیان ۲۸۹ هزار تومان، ساوه ۲۵۷ هزار تومان و آبیک ۲۵۵ هزار تومان معامله می‌شود. همه این ارقام نسبت به روز گذشته ثابت مانده‌اند.

این ثبات فقط یک اتفاق یک‌روزه نیست. بررسی نرخ‌های ۱۰ مرداد نشان می‌دهد دقیقاً همین چهار قیمت در آن روز نیز اعلام شده بودند؛ یعنی در این نمونه از بازار، طی ۹ روز تغییر قیمتی مشاهده نمی‌شود.

گران‌ترین و ارزان‌ترین سیمان بازار چقدر فاصله دارند؟

در بین چهار محصول بررسی‌شده، سیمان تهران با ۲۵۳ هزار تومان ارزان‌ترین و سیمان صوفیان با ۲۸۹ هزار تومان گران‌ترین گزینه است. اختلاف دو محصول به ۳۶ هزار تومان برای هر پاکت می‌رسد؛ یعنی صوفیان حدود ۱۴.۲ درصد گران‌تر از تهران عرضه می‌شود. این محاسبه مستقیماً از نرخ‌های عمده اعلام‌شده امروز به دست می‌آید.

اگر پاکت استاندارد ۵۰ کیلوگرمی مبنا قرار گیرد، قیمت معادل یک تن سیمان تهران حدود پنج میلیون و ۶۰ هزار تومان و سیمان صوفیان حدود پنج میلیون و ۷۸۰ هزار تومان خواهد بود. در نتیجه برای یک خرید ۱۰ تنی، اختلاف این دو نرخ می‌تواند به حدود ۷.۲ میلیون تومان برسد؛ پیش از آنکه هزینه حمل، تخلیه و سایر مخارج پروژه اضافه شود.

برای خریدار عمده، همین نکته اهمیت زیادی دارد. ارزان‌ترین نرخ کارخانه لزوماً ارزان‌ترین انتخاب نهایی نیست؛ زیرا فاصله محل پروژه تا کارخانه و کرایه حمل می‌تواند اختلاف چندده‌هزار تومانی قیمت پاکت را خنثی کند.

چرا با وجود بحران برق، سیمان هنوز گران نشده است؟

ثبات قیمت امروز نباید با کاهش هزینه تولید اشتباه گرفته شود.

دبیر انجمن صنفی صنعت سیمان پیش‌تر هشدار داده بود برای تیر و مرداد محدودیت ۸۵ درصدی مصرف برق به این صنعت ابلاغ شده است. در برخی واحدها محدودیت‌ها حتی تا سطحی پیش رفته بود که امکان فعالیت عادی خطوط تولید را تهدید می‌کرد.

بعدتر بخشی از این محدودیت تعدیل شد و حدود ۴۰۰ مگاوات برق به صنعت سیمان اختصاص یافت، اما مشکل تازه‌ای ایجاد شد: کارخانه‌هایی که برای جبران کمبود برق به بورس انرژی مراجعه می‌کنند، با قیمت‌هایی تقریباً سه برابر قبل مواجه شده‌اند. انجمن سیمان این افزایش قیمت برق را مستقیماً یکی از عوامل رشد هزینه تولید معرفی کرده است.

دیماند قراردادی صنعت سیمان در شبکه برق حدود هزار و ۵۸۰ مگاوات اعلام شده، در حالی که تخصیص حدود ۴۰۰ مگاوات همچنان فاصله بزرگی با نیاز کامل این صنعت دارد. این شکاف کارخانه‌ها را به سمت خرید برق گران‌تر از بورس انرژی سوق داده است.

پس بازار در یک وضعیت دوگانه قرار دارد: قیمت محصول ثابت مانده، اما بخشی از هزینه تولید بالا رفته است.

آیا جهش قیمت سیمان حتمی است؟

خیر. افزایش هزینه تولید به‌تنهایی تضمین نمی‌کند قیمت بازار فوراً بالا برود.

قیمت نهایی سیمان به میزان عرضه، موجودی کلینکر کارخانه‌ها، تقاضای ساخت‌وساز، شرایط بورس کالا و توان تولید واحدها نیز بستگی دارد. اگر عرضه به اندازه کافی ادامه داشته باشد و تقاضا جهش نکند، کارخانه‌ها ممکن است برای مدتی بخشی از فشار هزینه را جذب کنند یا بازار اجازه افزایش سنگین قیمت را ندهد.

اما تجربه محدودیت شدید برق نشان داده کاهش ناگهانی تولید می‌تواند تعادل بازار را برهم بزند. انجمن سیمان هشدار داده بود اعمال محدودیت ۸۵ درصدی در تیر و مرداد ظرفیت تولید را به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد و در صورت استمرار می‌تواند زمینه کاهش عرضه و افزایش قیمت را فراهم کند.

به همین دلیل، مهم‌ترین متغیر برای پیش‌بینی قیمت روزهای آینده نه قیمت امروز سیمان، بلکه برق فردای کارخانه‌ها است.

۹ روز ثبات قیمت چه پیامی دارد؟

ثابت‌ماندن چهار نرخ منتخب از ۱۰ تا ۱۹ مرداد نشان می‌دهد بازار هنوز دچار کمبود گسترده‌ای نشده که فروشندگان را به افزایش سریع قیمت مجبور کند.

این وضعیت برای مصرف‌کنندگان و پروژه‌های ساختمانی خبر مثبتی است؛ زیرا امکان برنامه‌ریزی خرید را نسبت به دوره‌هایی که قیمت‌ها روزانه تغییر می‌کردند افزایش می‌دهد.

اما از زاویه تولیدکننده، ماجرا متفاوت است. زمانی که قیمت فروش ثابت باشد اما هزینه برق، سوخت، حمل‌ونقل یا بسته‌بندی بالا برود، حاشیه سود کارخانه تحت فشار قرار می‌گیرد. اگر این فشار طولانی شود، معمولاً یکی از سه اتفاق رخ می‌دهد: تولید کاهش پیدا می‌کند، قیمت فروش تعدیل می‌شود یا کارخانه برای کاهش هزینه به تغییر ترکیب تولید و عرضه روی می‌آورد.

این بخش یک تحلیل اقتصادی از شرایط موجود است و نه پیش‌بینی قطعی افزایش قیمت.

سیمان تهران، آبیک و ساوه تقریباً هم‌قیمت شدند

یکی دیگر از نکات جالب جدول امروز فاصله بسیار کم سه محصول تهران، آبیک و ساوه است. سیمان تهران ۲۵۳ هزار تومان، آبیک ۲۵۵ هزار تومان و ساوه ۲۵۷ هزار تومان قیمت دارد؛ یعنی کل فاصله این سه برند فقط چهار هزار تومان است.

برای یک خریدار پروژه‌ای، اختلاف چهار هزار تومان در هر پاکت ممکن است در حجم بالا قابل‌توجه شود، اما هزینه حمل می‌تواند بسیار تعیین‌کننده‌تر باشد. به همین دلیل، نزدیک‌ترین کارخانه یا انبار به محل پروژه ممکن است حتی با نرخ اسمی کمی بالاتر، انتخاب اقتصادی‌تری باشد.

صوفیان اما با ۲۸۹ هزار تومان فاصله محسوسی با سه محصول دیگر دارد.

سه سناریو برای قیمت سیمان در ادامه مرداد

سناریوی نخست، ادامه ثبات است. اگر تخصیص برق در محدوده فعلی حفظ شود، کارخانه‌ها بتوانند کمبود خود را از بورس انرژی جبران کنند و عرضه بازار کاهش جدی نداشته باشد، احتمال ادامه نوسان محدود بیشتر است. تعدیل بخشی از محدودیت برق نسبت به برنامه اولیه از این سناریو حمایت می‌کند.

سناریوی دوم، افزایش تدریجی قیمت است. سه‌برابرشدن قیمت برق بورس انرژی در صورت استمرار می‌تواند هزینه تمام‌شده را بالا ببرد و کارخانه‌ها یا بازار را به سمت تعدیل نرخ هدایت کند. چنین افزایشی لزوماً جهشی نیست و ممکن است ابتدا به صورت تغییرات محدود در نرخ عرضه ظاهر شود.

سناریوی سوم، جهش ناشی از شوک عرضه است. این سناریو زمانی جدی می‌شود که محدودیت برق دوباره تشدید شود و تولید کاهش محسوسی پیدا کند. هشدارهای انجمن سیمان درباره آثار محدودیت ۸۵ درصدی دقیقاً به همین ریسک مربوط است.

آیا خریداران باید منتظر کاهش قیمت باشند؟

داده‌های امروز علامت قدرتمندی از شروع روند نزولی نشان نمی‌دهند. قیمت‌ها ثابت مانده‌اند، نه اینکه وارد مسیر کاهش شوند. همچنین ثابت‌بودن نرخ تهران، صوفیان، ساوه و آبیک از ۱۰ مرداد تاکنون نشان می‌دهد بازار بیشتر در یک محدوده تعادلی حرکت می‌کند.

از طرف دیگر، وجود فشار هزینه‌ای ناشی از برق، احتمال کاهش گسترده قیمت را نیز محدود می‌کند. بنابراین برای پروژه‌ای که مصرف قطعی و فوری سیمان دارد، انتظار برای ریزش بزرگ قیمت بر اساس داده‌های فعلی پشتوانه محکمی ندارد.

البته خرید انبوه صرفاً با انگیزه پیش‌بینی گرانی نیز بدون ریسک نیست؛ زیرا ضعف تقاضای ساختمانی یا بهبود تأمین برق می‌تواند مانع شکل‌گیری موج افزایشی شود.

جمع‌بندی؛ آرامش بازار سیمان زیر سایه یک تهدید

قیمت سیمان عمده امروز ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ بدون تغییر است. تهران ۲۵۳ هزار تومان، آبیک ۲۵۵ هزار تومان، ساوه ۲۵۷ هزار تومان و صوفیان ۲۸۹ هزار تومان معامله می‌شوند. همین ارقام در ۱۰ مرداد نیز ثبت شده بود و این موضوع از ثبات قابل‌توجه بازار طی بیش از یک هفته حکایت دارد.

اما زیر این ثبات، شرایط تولید آرام نیست. محدودیت برق صنعت سیمان در تابستان ادامه دارد و اگرچه بخشی از محدودیت ۸۵ درصدی تعدیل شده، کارخانه‌ها برای جبران کمبود به برق بورس انرژی وابسته‌تر شده‌اند؛ بازاری که طبق اعلام انجمن سیمان، قیمت برق در آن حدود سه برابر شده است.

بنابراین فعلاً خبری از «موج جدید گرانی» نیست، اما ریسک آن نیز از بین نرفته است. تعیین‌کننده‌ترین عامل در هفته‌های باقی‌مانده مرداد، میزان برق قابل‌دسترس کارخانه‌ها و توان آنها برای حفظ عرضه خواهد بود.

بازار امروز آرام است؛ پرسش اصلی این است که آیا شبکه برق اجازه می‌دهد این آرامش ادامه پیدا کند یا هزینه تولید سرانجام خودش را روی برچسب قیمت سیمان نشان خواهد داد.