بازگشت کاپیتان ایران به خانه دوم؛ جهانبخش دوباره در روتردام و این بار با پیراهن اکسلسیور
این انتقال فقط یک بازگشت دیگر به اردیویژه نیست. جهانبخش سالهاست در روتردام زندگی میکند، با فضای فوتبال هلند کاملاً آشناست و خودش میگوید این شهر جایگاه ویژهای در قلبش دارد. اکسلسیور نیز با جذب بازیکنی که تجربه لیگ برتر انگلیس، جام جهانی، قهرمانی هلند و آقای گلی اردیویژه را دارد، به دنبال اضافهکردن تجربه به تیمی جوان است.
رسمی؛ جهانبخش بازیکن اکسلسیور شد
اکسلسیور در اطلاعیه رسمی ۱۰ اوت اعلام کرد جهانبخش بهعنوان بازیکن آزاد به این باشگاه پیوسته و برای یک فصل قرارداد امضا کرده است. مدیر فنی باشگاه، مارک رویل، نیز از تجربه، شخصیت و ذهنیت برنده بازیکن ایرانی بهعنوان دلایل اصلی این انتخاب نام برده است.
در متن منتشرشده یک نکته نیازمند دقت است. برخی گزارشها از وجود گزینه تمدید قرارداد برای فصل دوم نوشتهاند، اما باشگاه اکسلسیور در اطلاعیه رسمی خود هیچ اشارهای به بند تمدید یکساله نکرده است. بنابراین در حال حاضر آنچه رسماً قابل تأیید است، قرارداد یکساله برای فصل ۲۰۲۶-۲۷ است.
مذاکرات نیز ظاهراً از قبل از جام جهانی آغاز شده بود. جهانبخش گفته پیش از شروع مسابقات با مارک رویل تماس داشته، اما تصمیم گرفته ابتدا روی جام جهانی تمرکز کند. حدود دو هفته قبل مذاکرات جدیتر شده و در نهایت طرفین به توافق رسیدهاند.
چرا جهانبخش دوباره هلند را انتخاب کرد؟
پاسخ را میتوان در جغرافیا و فوتبال پیدا کرد. جهانبخش در صحبتهای خود پس از امضای قرارداد تأکید کرد روتردام برایش شهری ویژه است؛ او پنج سال است در این شهر زندگی میکند، دوستانش در آنجا هستند و احساس میکند در روتردام خانه دارد. به گفته او، آرامش خارج از زمین میتواند مستقیماً به عملکرد بهترش در فوتبال کمک کند.
این مسئله برای بازیکنی در آستانه ۳۳ سالگی منطقی است. جهانبخش دیگر در مرحلهای نیست که صرفاً با هدف انتقال بزرگ بعدی باشگاه انتخاب کند. استمرار بازی، حضور در لیگ آشنا و قرارگرفتن در محیطی که از نظر فرهنگی و زندگی روزمره با آن سازگار است، میتواند در سالهای پایانی دوران حرفهای اهمیت بیشتری داشته باشد.
از منظر ورزشی نیز اردیویژه بهترین لیگ دوران حرفهای جهانبخش بوده است. بیشترین گلها، بهترین آمار فردی و مهمترین موفقیتهای باشگاهی او در هلند رقم خوردهاند.
پنجمین باشگاه هلندی جهانبخش
اکسلسیور پنجمین تیم هلندی در کارنامه کاپیتان ایران است. جهانبخش در سال ۲۰۱۳ بهعنوان بازیکنی جوان به NEC نایمخن رفت و از همانجا مسیر اروپاییاش را آغاز کرد. سپس برای AZ آلکمار درخشید و بعد از تجربه برایتون در لیگ برتر انگلیس، با فاینورد به هلند برگشت. هیرنفین چهارمین ایستگاه و حالا اکسلسیور پنجمین باشگاه او در این کشور است.
این سابقه باعث میشود جهانبخش تقریباً نیازی به دوره سازگاری با فوتبال هلند نداشته باشد. او ساختار لیگ، نوع فوتبال تیمها، شرایط ورزشگاهها و حتی بخش بزرگی از فرهنگ فوتبال این کشور را میشناسد.
این موضوع دقیقاً همان چیزی است که اکسلسیور از خرید جدیدش انتظار دارد؛ بازیکنی که علاوه بر کیفیت فنی بتواند به نفرات جوانتر در داخل و خارج زمین کمک کند.
جهانبخش در اکسلسیور چه نقشی خواهد داشت؟
جهانبخش در گفتوگوی رسمی خود صراحتاً از نقش یک بازیکن باتجربه صحبت کرده است. او گفته بازیکنان مسنتر باید جوانان را تحت فشار مثبت قرار دهند، با آنها صحبت کنند و تجربههایشان را انتقال دهند. جهانبخش حتی از تجربه کار با بازیکنان جوان فاینورد مثال زده است.
اکسلسیور تیمی با ساختار جوان محسوب میشود و سرمربی آن، روبن دناویل، فصل را با ترکیبی آغاز کرده که باشگاه قصد دارد ضمن حفظ جایگاه خود در اردیویژه، بازیکنان جوان را نیز توسعه دهد. مدیر فنی اکسلسیور تأکید کرده تجربه جهانبخش در بالاترین سطح و شناخت او از سبک فوتبال تیم میتواند هم داخل زمین و هم در رختکن ارزشمند باشد.
از نظر فنی، جهانبخش همچنان میتواند بهعنوان وینگر راست، مهاجم کناری یا هافبک تهاجمی استفاده شود. توانایی ارسال، شوتزنی از پشت محوطه و تجربه بازی بین خطوط، ویژگیهایی هستند که میتوانند به تیمی مانند اکسلسیور کمک کنند.
اکسلسیور فصل را بدون جهانبخش رؤیایی شروع کرده است
جهانبخش به تیمی نپیوسته که فصل را با بحران آغاز کرده باشد. اکسلسیور روز جمعه ۷ اوت در نخستین مسابقه فصل جدید اردیویژه، خارج از خانه ۴ بر صفر کامبور را شکست داد و شروعی بسیار قدرتمند داشت.
این مسئله فشار فوری برای نجات تیم را از دوش خرید جدید برمیدارد. جهانبخش به ترکیبی اضافه میشود که از همان هفته نخست نشان داده توانایی نتیجهگرفتن دارد و اکنون کادر فنی میتواند به جای استفاده اضطراری از او، درباره نقش مناسبش تصمیم بگیرد.
اکسلسیور در فصل ۲۰۲۵-۲۶ نیز با ۳۸ امتیاز از ۳۴ مسابقه در رده سیزدهم اردیویژه قرار گرفت. بنابراین ادعای مطرحشده درباره رتبه فصل گذشته صحیح است. هدف طبیعی باشگاه در فصل جدید میتواند تثبیت جایگاه و دورشدن بیشتر از منطقه خطر باشد.
فصل بلژیک جهانبخش؛ ۲۳ بازی یا ۲۱ بازی؟
درباره آمار جهانبخش در دندر دو نوع عدد منتشر شده است. رسانه هلندی VoetbalPrimeur در گزارش انتقال امروز نوشته جهانبخش در مجموع ۲۳ مسابقه، یک گل و دو پاس گل برای دندر ثبت کرد.
در مقابل، پایگاههایی که فقط مسابقات لیگ بلژیک را محاسبه میکنند، برای او ۲۱ حضور در لیگ، یک گل و یک پاس گل ثبت کردهاند. FBref آمار لیگ را ۲۱ بازی، ۹۰۳ دقیقه، یک گل و یک پاس گل اعلام میکند.
بنابراین تناقض ظاهری احتمالاً از تفاوت میان آمار «تمام رقابتها» و «فقط لیگ» ناشی میشود. برای توصیف کل فصل دندر میتوان همان آمار ۲۳ بازی، یک گل و دو پاس گل را به نقل از رسانه هلندی استفاده کرد، اما بهتر است مشخص شود این عدد مجموع مسابقات است.
در هر صورت، خروجی هجومی جهانبخش در بلژیک فاصله زیادی با بهترین سالهای او در هلند داشت.
از ۲۱ گل برای AZ تا تلاش برای احیای دوباره
اوج دوران باشگاهی جهانبخش همچنان فصل ۲۰۱۷-۱۸ است. او برای AZ آلکمار در ۳۳ مسابقه اردیویژه ۲۱ گل به ثمر رساند و عنوان آقای گل لیگ هلند را کسب کرد. کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز این عنوان را ثبت کرده است.
همین عملکرد باعث شد جهانبخش در تابستان ۲۰۱۸ راهی برایتون شود و وارد لیگ برتر انگلیس شود. دوران انگلیس از نظر گلزنی مطابق انتظار پیش نرفت، اما او بعدها با فاینورد دوباره دوران موفقی را تجربه کرد و همراه این تیم قهرمان اردیویژه و جام حذفی هلند شد. باشگاه اکسلسیور نیز هنگام معرفی او به همین افتخارات اشاره کرده است.
جهانبخش اکنون قرار نیست الزاماً دوباره آقای گل ۲۱ گله سال ۲۰۱۸ باشد. اکسلسیور بیشتر به نسخهای از او نیاز دارد که بتواند تجربه را با چند گل، پاس گل و مدیریت لحظات مهم مسابقه ترکیب کند.
جام جهانی چهارم و بازگشت سریع به فوتبال باشگاهی
انتقال جهانبخش در فاصله کوتاهی پس از جام جهانی ۲۰۲۶ انجام شده است. اکسلسیور در معرفی رسمی خود نوشته او تابستان امسال بهعنوان کاپیتان ایران در جام جهانی حضور داشت و اکنون چهار دوره جام جهانی را در کارنامه دارد.
برای بازیکنی با چنین سابقه ملی، حضور منظم در باشگاه اهمیت زیادی دارد. جهانبخش فصل گذشته نیز مدتی بازیکن آزاد بود و در نوامبر ۲۰۲۵ به دندر پیوست. این بار فاصله بدون باشگاه بسیار کوتاهتر شده و او تقریباً همزمان با شروع فصل جدید تیمش را پیدا کرده است.
همین موضوع میتواند به حفظ شرایط بدنی او کمک کند؛ هرچند مشخص نیست کادر فنی اکسلسیور چه زمانی برای نخستینبار از جهانبخش در ترکیب استفاده خواهد کرد.
چرا این انتقال برای جهانبخش مهم است؟
جهانبخش در ۳۲ سالگی با یک انتخاب واقعبینانه روبهرو بوده است. اکسلسیور باشگاهی در حد فاینورد یا AZ نیست و برای قهرمانی اردیویژه بسته نشده، اما حضور در بالاترین سطح فوتبال هلند همچنان به او فرصت بازی منظم در یک لیگ معتبر اروپایی را میدهد.
همچنین ارتباط عاطفی با روتردام، شناخت کامل از فوتبال هلند و نقش رهبری در یک تیم جوان میتواند شرایطی ایجاد کند که جهانبخش دوباره اعتمادبهنفس بیشتری در بازی هجومی پیدا کند.
خود او در معرفی رسمی وعده سادهای داده است: صددرصد توانش را خواهد گذاشت و امیدوار است هرچه بیشتر گل بزند و پاس گل بدهد.
جمعبندی؛ بازگشت به جایی که جهانبخش خودش را پیدا کرد
علیرضا جهانبخش بار دیگر به اردیویژه برگشته است؛ لیگی که او را از یک استعداد ایرانی به آقای گل فوتبال هلند و سپس بازیکن لیگ برتر انگلیس تبدیل کرد. قرارداد رسمی او با اکسلسیور برای یک فصل است و برخلاف برخی گزارشها، باشگاه در اطلاعیه خود هنوز بند تمدید یکسالهای را تأیید نکرده است.
او به تیمی اضافه میشود که فصل گذشته سیزدهم شد اما فصل جدید را با پیروزی ۴ بر صفر آغاز کرده است. جهانبخش نیز پس از ۲۳ بازی، یک گل و دو پاس گل در مجموع رقابتهای دندر، حالا امیدوار است در محیط آشنای هلند دوباره آمار هجومی بهتری ثبت کند.
برای کاپیتان ایران، اکسلسیور شاید پرزرقوبرقترین انتقال دوران حرفهای نباشد، اما میتواند یکی از منطقیترین آنها باشد: تیمی در شهری که خانه خود میداند، در لیگی که بهترین فوتبالش را در آن ارائه کرده و با نقشی که فقط به گلزدن محدود نیست.