پشت‌پرده انتقال علیرضا جهانبخش به اکسلسیور؛ فروش ۲ میلیون یورویی یک ستاره راه را برای کاپیتان ایران باز کرد

باشگاه اکسلسیور روتردام روز ۱۰ اوت ۲۰۲۶ رسماً اعلام کرد علیرضا جهانبخش را به خدمت گرفته است. این وینگر ایرانی به‌صورت بازیکن آزاد به تیم روبن دن اویل پیوسته و در اطلاعیه رسمی باشگاه، قرارداد او «برای یک فصل» اعلام شده است.

اینجا یک تفاوت میان روایت رسمی باشگاه و گزارش رسانه‌ای وجود دارد. «Goal» نوشته قرارداد جهانبخش علاوه بر فصل نخست، گزینه تمدید برای یک سال دیگر دارد؛ اما اکسلسیور در خبر رسمی خود چنین بندی را ذکر نکرده است. بنابراین در گزارش دقیق‌تر بهتر است گفته شود: قرارداد قطعی جهانبخش یک‌ساله است و بنا بر گزارش Goal، امکان تمدید برای فصل دوم نیز وجود دارد.

جهانبخش هنگام امضای قرارداد ۳۲ ساله بود. او متولد ۱۱ اوت ۱۹۹۳ است و امروز، ۱۱ اوت ۲۰۲۶، ۳۳ ساله می‌شود.

آیا جهانبخش جانشین خیان دِ رِگت شده است؟

این بخش از ماجرا می‌تواند دلیل اصلی زمان‌بندی انتقال را توضیح دهد.

Goal گزارش کرده ورود جهانبخش به اکسلسیور با جدایی قریب‌الوقوع خیان دِ رِگت ارتباط دارد. دِ رِگت ۲۲ ساله در آستانه پیوستن به هولشتاین کیل در بوندس‌لیگای دوی آلمان قرار گرفته و مبلغ انتقال او حدود ۲ میلیون یورو گزارش شده است.

این انتقال فقط یک شایعه مبهم نیست. خود دِ رِگت بعد از پیروزی ۴ بر صفر اکسلسیور مقابل کامبور تأیید کرده که دو باشگاه به توافق رسیده‌اند و گفته است بر اساس اطلاعاتی که در اختیار دارد، مبلغ معامله حوالی دو میلیون یورو خواهد بود. در آن مقطع تنها امضاهای نهایی و مراحل پایانی انتقال باقی مانده بود.

برای اکسلسیور این فروش از نظر اقتصادی نیز اتفاق بزرگی است. باشگاه تابستان گذشته دِ رِگت را به‌صورت آزاد از ویتسه جذب کرده بود و اکنون می‌تواند تنها یک سال بعد حدود دو میلیون یورو از فروش او درآمد کسب کند؛ رقمی که این انتقال را در میان فروش‌های قابل توجه تاریخ باشگاه قرار می‌دهد.

اما یک نکته تاکتیکی مهم وجود دارد: دِ رِگت عمدتاً وینگر چپ است، در حالی که اکسلسیور جهانبخش را به‌عنوان وینگر راست معرفی کرده است. پس بهتر است خرید بازیکن ایرانی را جانشینی کاملاً یک‌به‌یک ندانیم. آنچه اتفاق افتاده، بیشتر بازسازی عمق خط حمله پس از خروج یک بازیکن کناری است.

اکسلسیور چرا سراغ جهانبخش رفت؟

مارک رویل، مدیر فنی اکسلسیور، هنگام معرفی جهانبخش بر سه ویژگی اصلی او تأکید کرده است: سابقه بازی در بالاترین سطح، شناخت کامل از اردیویسه و تجربه و شخصیت بالا برای یک ترکیب جوان. باشگاه همچنین به حضور اخیر جهانبخش در جام جهانی به‌عنوان کاپیتان ایران اشاره کرده است.

این توضیحات نشان می‌دهد هدف اکسلسیور فقط جایگزین‌کردن تعداد بازیکنان نیست. باشگاه در حال اضافه‌کردن یک رهبر باتجربه به مجموعه‌ای جوان است.

جهانبخش نیز در گفت‌وگوی رسمی خود توضیح داده مذاکراتش با اکسلسیور حتی پیش از جام جهانی آغاز شده بود. او و مدیر فنی باشگاه توافق کردند تصمیم نهایی را به بعد از تورنمنت موکول کنند و حدود دو هفته پیش از رسمی‌شدن انتقال، مذاکرات وارد مرحله جدی شد.

بنابراین جدایی دِ رِگت احتمالاً سرعت یا ضرورت این انتقال را بیشتر کرده، اما علاقه اکسلسیور به جهانبخش پیش از قطعی‌شدن فروش وینگر جوان وجود داشته است.

روتردام؛ دلیل شخصی مهم در تصمیم جهانبخش

جهانبخش در معرفی رسمی خود بیش از هر چیز درباره شهر روتردام صحبت کرده است. او گفته سال‌های زیادی در این شهر زندگی کرده، دوستان نزدیکش آنجا هستند و احساس می‌کند به محیطی آشنا برگشته است. از نگاه او آرامش خارج از زمین می‌تواند مستقیماً روی عملکرد فوتبالی‌اش اثر بگذارد.

این مسئله برای بازیکنی در ۳۳ سالگی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. جهانبخش دیگر بازیکن ۲۴ ساله‌ای نیست که برای افزایش ارزش بازار و رسیدن به لیگ برتر انگلیس باید ریسک‌های بزرگ حرفه‌ای انجام دهد. انتخاب تیمی که محیط، لیگ، زبان و سبک فوتبال آن را به‌خوبی می‌شناسد، می‌تواند احتمال بازی منظم و بازگشت به بهترین سطح بدنی را افزایش دهد.

از همین منظر، اکسلسیور شاید از نظر نام و قدرت با فاینورد یا آلکمار قابل مقایسه نباشد، اما می‌تواند از نظر نقش فوتبالی انتخاب مناسبی برای این مرحله از دوران حرفه‌ای جهانبخش باشد.

آقای گل اردیویسه دوباره در هلند

باشگاه اکسلسیور در معرفی جهانبخش به مهم‌ترین فصل دوران حرفه‌ای او اشاره کرده است. ملی‌پوش ایرانی در فصل ۱۸-۲۰۱۷ با پیراهن آلکمار ۲۱ گل در اردیویسه به ثمر رساند و عنوان آقای گل لیگ هلند را کسب کرد.

همان عملکرد باعث شد برایتون در تابستان ۲۰۱۸ برای جذب او رکورد نقل‌وانتقالاتی وقت خود را بشکند.

درباره رقم این انتقال اعداد متفاوتی در منابع دیده می‌شود. متن اولیه مبلغ حدود ۱۸ میلیون یورو را ذکر کرده و Goal رقم نزدیک به ۲۵ میلیون یورو نوشته است؛ اما گزارش رویترز در زمان انتقال می‌گوید رقم رسمی افشا نشد و رسانه‌های بریتانیایی مبلغ ۱۷ میلیون پوند را گزارش کرده بودند. بنابراین «۱۷ میلیون پوند» مستندترین رقم رسانه‌ای آن زمان است و تبدیل آن به یورو بسته به نرخ ارز همان مقطع عدد متفاوتی می‌دهد.

جهانبخش در برایتون هرگز نتوانست ثبات دوران آلکمار را تکرار کند و در سال ۲۰۲۱ دوباره به هلند برگشت. او با فاینورد قهرمان اردیویسه و جام حذفی هلند شد؛ افتخاراتی که خود اکسلسیور نیز هنگام معرفی او یادآوری کرده است.

آمار جهانبخش در هیرنفین؛ سه پاس گل یا دو پاس گل؟

در این بخش نیز میان منابع آماری تفاوت جزئی وجود دارد.

Goal نوشته جهانبخش پس از پیوستن به هیرنفین در نوامبر ۲۰۲۴، در ۲۰ بازی سه گل و سه پاس گل ثبت کرد.

اما Opta Analyst آمار لیگ او را ۱۹ بازی، سه گل و دو پاس گل ثبت کرده است. اختلاف احتمالاً ناشی از تفاوت میان شمارش تمام رقابت‌ها و فقط مسابقات لیگ است.

بنابراین اگر آمار کلی فصل مدنظر باشد، عدد Goal قابل استفاده است؛ اگر فقط اردیویسه محاسبه شود، باید آمار لیگ را جداگانه نوشت.

قرارداد جهانبخش با هیرنفین در پایان فصل تمدید نشد و او چند ماه بدون باشگاه بود تا در نوامبر ۲۰۲۵ راهی دندر بلژیک شود.

فصل بلژیک؛ ۲۱ بازی و فقط یک گل

آمار ذکرشده درباره دندر با گزارش Goal همخوانی دارد: جهانبخش فصل گذشته برای این تیم ۲۱ بازی انجام داد و یک گل زد. Goal در گزارش تازه انتقال او همین آمار را ذکر کرده است.

داده‌های Opta نیز یک گل و یک پاس گل برای جهانبخش در لیگ بلژیک ثبت کرده‌اند.

این آمار طبیعتاً با استانداردهای دوران اوج جهانبخش در آلکمار فاصله زیادی دارد. همین مسئله باعث می‌شود فصل جدید برای او فقط یک بازگشت نوستالژیک به هلند نباشد؛ این فصل فرصتی است تا نشان دهد هنوز می‌تواند در سطح اردیویسه اثرگذاری مستمر داشته باشد.

جهانبخش به صدرنشین فعلی اردیویسه پیوسته است

اکسلسیور فصل گذشته با ۳۸ امتیاز در جایگاه سیزدهم جدول ۱۸ تیمی اردیویسه قرار گرفت.

اما شروع فصل جدید کاملاً متفاوت بوده است. تیم روتردامی در هفته نخست کامبور را در خانه حریف ۴ بر صفر شکست داد و فعلاً به دلیل همین نتیجه در بالای جدول دیده می‌شود.

البته صدرنشینی پس از تنها یک هفته ارزش تحلیلی زیادی برای پیش‌بینی فصل ندارد، اما نتیجه چهارگله نشان می‌دهد جهانبخش وارد تیمی شده که از همان ابتدا توان هجومی خود را نشان داده است.

اکسلسیور در تابستان علاوه بر جهانبخش، بازیکنان هجومی دیگری مانند آیمن اسلیتی به صورت قرضی از فاینورد و ماریو دومینگز از والنسیا مستایا را نیز به تیم اضافه کرده است. دومینگز فصل گذشته ۱۹ گل زده و برای تقویت پست مهاجم مرکزی جذب شده است.

این خریدها نشان می‌دهد تیم فقط در حال یافتن جانشین دِ رِگت نیست؛ خط حمله اکسلسیور عملاً در حال بازسازی است.

جهانبخش چه نقشی در اکسلسیور خواهد داشت؟

مهم‌ترین مزیت جهانبخش برای این تیم تنوع فنی اوست. اکسلسیور او را وینگر راست معرفی کرده، اما بازیکن ایرانی در طول دوران حرفه‌ای خود تجربه بازی در هر دو جناح و نقش‌های متمایل به مرکز را نیز داشته است.

با توجه به سن و تجربه او، احتمالاً از جهانبخش انتظار نمی‌رود صرفاً بازیکنی متکی بر سرعت و دوئل‌های مداوم در کناره باشد. توانایی ارسال، شوت از پشت محوطه، بازی ترکیبی و تصمیم‌گیری در یک‌سوم نهایی می‌تواند بخش مهم‌تری از نقش او باشد.

همچنین باشگاه آشکارا انتظار دارد جهانبخش بیرون زمین نیز نقش رهبری داشته باشد. او در صحبت‌هایش گفته تجربه خود را در اختیار جوانان خواهد گذاشت؛ همان نقشی که به گفته خودش در فاینورد نیز برای بازیکنان کم‌سن‌تر ایفا می‌کرد.

یک انتقال کم‌ریسک برای اکسلسیور و یک فرصت بزرگ برای جهانبخش

از منظر اقتصادی، این معامله برای اکسلسیور جذاب است. باشگاه در آستانه دریافت حدود دو میلیون یورو از فروش دِ رِگت قرار گرفته، در حالی که جهانبخش را بدون پرداخت مبلغ انتقال جذب کرده است.

در نتیجه اکسلسیور می‌تواند بخشی از کیفیت و تجربه از دست‌رفته خط حمله را با هزینه اولیه بسیار پایین‌تری جایگزین کند و هم‌زمان منابع حاصل از فروش دِ رِگت را برای بخش‌های دیگر تیم حفظ کند.

برای جهانبخش نیز این انتقال شاید آخرین فرصت بزرگ برای ساختن یک دوره موفق دیگر در لیگی باشد که همیشه بهترین نسخه فوتبالی او را دیده است.

در نتیجه، بازگشت جهانبخش به روتردام آن‌قدر که در نگاه نخست «غافلگیرکننده» به نظر می‌رسد، اتفاقی نیست. مذاکرات پیش از جام جهانی آغاز شده بود، اکسلسیور در آستانه فروش یک وینگر به قیمت حدود دو میلیون یورو قرار داشت و باشگاه به دنبال تجربه برای یک ترکیب جوان بود. حالا کاپیتان ایران دوباره به همان فوتبالی برگشته که روزی در آن با ۲۱ گل آقای گل شد؛ این بار نه به‌عنوان استعداد جوان، بلکه به‌عنوان یکی از باتجربه‌ترین چهره‌های تیم.