جنجال MVP والیبال جهان در چین؛ فورنال نینگبو را «محله فقیرنشین» خواند / پاسخ تند رسانههای چینی
لهستان دوم اوت در فینال لیگ ملتهای والیبال مردان در نینگبو آمریکا را در یک مسابقه پنجسته شکست داد و قهرمان شد. نزدیک به شش هزار تماشاگر این دیدار را از نزدیک تماشا کردند و توماش فورنال نیز پس از پایان مسابقات بهعنوان MVP لیگ ملتهای ۲۰۲۶ انتخاب شد.
اما چند روز بعد، فضای جشن برای فورنال کاملاً تغییر کرد.
فورنال در نینگبو چه گفت؟
ولاگ منتشرشده در کانال شخصی فورنال بخشهایی از سفر تیم ملی لهستان به چین را نشان میداد؛ از ورود بازیکنان و حضور در نینگبو گرفته تا فعالیتهای خارج از سالن مسابقه.
بخش جنجالی زمانی آغاز شد که فورنال هنگام قدمزدن در یکی از مناطق نینگبو، محیط اطراف خود را با تعبیری شبیه «محلههای فقیرنشین چین» توصیف کرد و درباره احساس ناامنی در ساعات پایانی شب حرف زد. او همچنین گفت این سومین سفرش به نینگبو است و از برخی رفتارهای عمومی مانند تفکردن در خیابان ناراضی است. فورنال در ادامه ژاپن را تجربه مطلوبتری برای خود توصیف کرد و گفت طرفدار چین نیست.
لحن صحبتها صریح و در بخشهایی همراه با عباراتی غیررسمی و تند بود؛ موضوعی که انتشار گسترده قطعات کوتاه ویدئو در شبکههای اجتماعی، حساسیت نسبت به آن را افزایش داد.
صحبتهای او خیلی زود از مرز لهستان خارج شد و به رسانههای چینی رسید.
پاسخ چینیها؛ «این محله فقیرنشین نیست»
یکی از مهمترین پاسخها در پلتفرم خبری QQ منتشر شد.
این رسانه چینی ضمن انتقاد شدید از فورنال، مدعی شد منطقهای که او از آن فیلم گرفته، یک «محله فقیرنشین» نیست؛ بلکه بخشی از یک محدوده تجاری تعطیلشده در منطقه بیلون نینگبو است که در حال بازسازی قرار دارد. بنابراین از نگاه این رسانه، انتخاب آن تصاویر نمیتواند نماینده وضعیت کل شهر باشد.
این تمایز اهمیت زیادی دارد.
یک ورزشکار یا گردشگر طبیعتاً حق دارد تجربه شخصی خود را از یک شهر مثبت یا منفی ارزیابی کند، اما وقتی توصیفی مانند «محله فقیرنشین» درباره یک مکان مشخص به کار میرود، آن عبارت از سطح سلیقه شخصی فراتر میرود و قابلیت راستیآزمایی پیدا میکند.
در اطلاعات منتشرشده فعلی، توضیح رسانههای چینی این است که محل مورد نظر منطقهای تجاری و در حال بازسازی بوده است. منبع مستقلی که ماهیت دقیق همان نقطه فیلمبرداریشده را بهطور جداگانه تأیید کند، در دسترس نیست؛ بنابراین بهتر است این بخش بهعنوان پاسخ رسانههای چینی به ادعای فورنال مطرح شود، نه یک واقعیت قطعی و نهایی.
از شعار «MVP» تا خشم در شبکههای اجتماعی
بخش دیگری از واکنشها به رفتار هواداران چینی در جریان مسابقات مربوط میشود.
رسانههای لهستانی و چینی نوشتهاند زمانی که فورنال بهعنوان ارزشمندترین بازیکن لیگ ملتها معرفی شد، تماشاگران حاضر در سالن با تشویق او و شعارهای MVP از ستاره لهستان استقبال کردند. همین موضوع بعداً به یکی از محورهای اصلی انتقاد تبدیل شد؛ منتقدان میگفتند بازیکنی که با استقبال گرم در کشور میزبان روبهرو شده، پس از مسابقات تصویری بسیار منفی از همان کشور ارائه کرده است.
البته تشویق یک ورزشکار در سالن، الزام اخلاقی برای تعریفکردن او از کشور میزبان ایجاد نمیکند.
اما از منظر روابط عمومی، تضاد میان تصویر فورنال بهعنوان محبوبترین بازیکن تورنمنت و صحبتهای تند او پس از مسابقات، دقیقاً همان عاملی بود که خبر را بزرگتر کرد.
مشکل Alipay؛ انتقاد فورنال چقدر واقعی است؟
بخش دیگری از صحبتهای فورنال به نظام پرداخت چین مربوط میشد.
او با نارضایتی گفت در چین بسیاری از کارها به اپلیکیشنهای داخلی وابسته است و حتی برای یک خرید ساده نیز بدون Alipay با مشکل روبهرو شده است. فورنال همچنین از مسدودبودن برخی سرویسها و دشواری استفاده از اپلیکیشنهای معمول خود گلایه کرد.
این تجربه کاملاً بیسابقه نیست.
دولت چین خود پیشتر اذعان کرده بود وابستگی گسترده به پرداخت موبایلی میتواند برای گردشگران خارجی دردسر ایجاد کند؛ بهخصوص در فروشگاهها و کسبوکارهای کوچک که استفاده از QR Code رایجتر از کارتهای بانکی بینالمللی یا پول نقد است. به همین دلیل چین طی سالهای اخیر تلاش کرده پرداخت برای خارجیها را آسانتر کند و اکنون کاربران خارجی میتوانند کارتهای Visa و Mastercard را به Alipay یا WeChat Pay متصل کنند.
بنابراین تجربه فورنال درباره دشواری پرداخت برای یک خارجی قابل تصور است، اما جمله «بدون Alipay حتی نمیتوان چیزی خرید» را نباید بهعنوان یک قانون عمومی در سراسر چین تفسیر کرد؛ دولت چین علاوه بر پرداخت موبایلی، استفاده از کارت و پول نقد را نیز بهعنوان روشهای قابل استفاده برای مسافران خارجی معرفی میکند.
ماجرا فقط درباره چین نیست؛ فورنال چهرهای بیپرده دارد
شهرت فورنال به بیان صریح دیدگاههایش محدود به این ماجرا نیست.
حتی رسانههای چینی در پوشش این جنجال یادآوری کردهاند که او پیشتر درباره تجربه بازی در ترکیه نیز صحبتهایی مطرح کرده بود که واکنش بخشی از هواداران و بازیکنان آن کشور را در پی داشت.
همین سابقه باعث شده برخی ماجرای نینگبو را ادامه سبک شخصیتی فورنال بدانند؛ بازیکنی که مقابل دوربین معمولاً تلاش زیادی برای استفاده از ادبیات دیپلماتیک نمیکند.
اما تفاوت بزرگ اینجاست که ستاره ملی یک کشور وقتی در یک تورنمنت جهانی حضور دارد، فقط بهعنوان یک گردشگر معمولی دیده نمیشود.
او یک چهره عمومی با میلیونها مخاطب بالقوه است و جملهای که ممکن است در جمع دوستان یک نظر شخصی تلقی شود، در شبکه اجتماعی میتواند به موضوعی ملی و حتی سیاسی تبدیل شود.
آیا فورنال به چین «توهین» کرد یا فقط تجربهاش را گفت؟
پاسخ به این سؤال به مرز میان انتقاد و تعمیم بستگی دارد.
انتقاد از محدودیت اینترنت، تجربه دشوار پرداخت یا حتی گفتن اینکه فردی از سفر به یک کشور لذت نبرده، در اصل بیان تجربه شخصی است.
اما استفاده از عباراتی مانند «محله فقیرنشین» برای یک منطقه یا تعمیم رفتار برخی افراد در خیابان به یک شهر یا کشور، زمینه بسیار بیشتری برای اعتراض ایجاد میکند.
رسانه Sport.pl نیز در پوشش واکنشها نوشت که رسانه چینی صحبتهای فورنال را آمیخته با پیشداوری دانسته و معتقد است او با انتخاب بخش محدودی از شهر تصویری کلی ساخته است.
از طرف دیگر، واکنشهای توهینآمیز برخی کاربران چینی علیه خود فورنال یا لهستان نیز طبعاً پاسخ سازندهای به این بحث محسوب نمیشود.
در شبکههای اجتماعی، چنین مناقشاتی معمولاً خیلی سریع از نقد یک جمله به حمله متقابل ملی تبدیل میشوند.
چین چرا برای والیبال جهان مهم شده است؟
اهمیت این جنجال زمانی بیشتر میشود که نقش چین در برنامه آینده والیبال جهان را ببینیم.
نینگبو دو سال پیاپی میزبان مرحله نهایی لیگ ملتهای مردان بوده و فدراسیون جهانی والیبال نیز به دنبال گسترش همکاری با چین است. فابیو آزودو، رئیس FIVB، در روزهای اخیر از توانایی چین برای میزبانی مسابقات بزرگ تمجید کرده و گفته مذاکرات درباره میزبانی رقابتهای بزرگ سال ۲۰۳۱ در مرحله پیشرفته قرار دارد.
به همین دلیل چین فقط یکی از توقفهای موقت تقویم والیبال نیست.
این کشور میخواهد سهم بزرگتری از میزبانی مسابقات جهانی داشته باشد و بازار تجاری و جمعیت گسترده آن نیز برای فدراسیون جهانی اهمیت زیادی دارد.
در چنین فضایی، جنجال میان MVP یکی از مهمترین تورنمنتهای FIVB و رسانههای کشور میزبان قطعاً بیش از یک بحث کوتاه در یوتیوب دیده خواهد شد.
قهرمانی زیر سایه یک ولاگ
از نگاه ورزشی، سفر نینگبو برای فورنال باید یکی از بهترین خاطرات دوران حرفهایاش میبود.
لهستان در فینالی جذاب آمریکا را ۳ بر ۲ شکست داد، قهرمان لیگ ملتها شد و فورنال نیز مهمترین جایزه فردی تورنمنت را گرفت.
اما کمتر از یک هفته بعد، تصاویر داخل شهر بخش زیادی از توجه رسانهای به آن قهرمانی را تحتالشعاع قرار داد.
ماجرا هنوز میتواند ادامه پیدا کند؛ بهخصوص اگر فورنال، فدراسیون والیبال لهستان یا برگزارکنندگان چینی واکنش رسمی تازهای منتشر کنند.
فعلاً سه واقعیت روشن است: فورنال واقعاً این صحبتها را در ولاگ خود مطرح کرده، رسانهها و کاربران چینی واکنش شدیدی نشان دادهاند و ادعای او درباره ماهیت منطقه فیلمبرداریشده از سوی رسانههای محلی رد شده است.
در نهایت شاید بزرگترین درس این جنجال برای ورزشکاران عصر شبکههای اجتماعی همین باشد: دوربین شخصی تلفن همراه دیگر واقعاً «شخصی» نیست.
وقتی یک MVP جهانی صحبت میکند، چند جمله درباره یک خیابان میتواند ظرف چند ساعت از یک ولاگ ساده به بحرانی رسانهای میان دو کشور تبدیل شود.