زلزله روی نیمکتهای لیگ برتر پیش از شروع فصل؛ ۴ تغییر عجیب و افتتاحیهای با دو سرمربی تازهوارد
فصل جدید لیگ برتر ایران روز جمعه ۲۳ مرداد ۱۴۰۵ با مسابقه تراکتور و پیکان آغاز میشود. بر اساس برنامه اعلامشده، این دیدار در ورزشگاه یادگار امام تبریز برگزار خواهد شد و نخستین مسابقه فصل بیستوششم محسوب میشود.
اما چیزی که این افتتاحیه را متفاوت میکند، نه فقط حساسیت مسابقه بلکه وضعیت نیمکت دو تیم است.
تراکتور بخش مهمی از دوران آمادهسازی برای فصل جدید را با محمد ربیعی پشت سر گذاشت؛ مربیای که پیش از این نیز بهطور رسمی هدایت سرخپوشان تبریزی را برعهده گرفته بود. با این حال، در فاصلهای بسیار کوتاه تا آغاز رقابتها، جواد نکونام جانشین او شد. گزارشهای منتشرشده در روزهای اخیر، این تغییر را جدیدترین جابهجایی سرمربیان لیگ پیش از شروع فصل معرفی کردهاند.
در آن سوی میدان نیز وضعیت مشابهی وجود دارد. پیکان آمادهسازی فصل را با سعید دقیقی آغاز کرد، اما اختلافات میان او و مدیران باشگاه از هفتهها قبل علنی شده بود. تسنیم در ۱۷ تیر گزارش داده بود که دقیقی با وجود اختلاف با مدیریت، به دلیل قراردادش در تمرین تیم حضور پیدا کرده و تعیین تکلیف همکاری دو طرف به توافق برای فسخ وابسته بوده است.
سرانجام این همکاری پایان یافت و ساکت الهامی روز ۷ مرداد بهعنوان جانشین دقیقی معرفی شد.
حالا دو مربی جدید باید در افتتاحیه لیگ مقابل یکدیگر قرار بگیرند؛ بدون آنکه خودشان تمام فرایند آمادهسازی و شکلگیری تیم را مدیریت کرده باشند.
مسئله اصلی؛ تیمی که مربی دیگری ساخته است
تغییر سرمربی پیش از آغاز لیگ فقط تعویض یک نام روی نیمکت نیست. مربی معمولاً در دوران پیشفصل درباره جذب بازیکن، خروج نفرات مازاد، تمرینات بدنی، سیستم بازی و حتی انتخاب بازیکنان خارجی نقش تعیینکننده دارد.
وقتی سرمربی درست پیش از شروع مسابقات تغییر میکند، مربی جانشین با تیمی روبهرو میشود که لزوماً مطابق نگاه تاکتیکی او بسته نشده است.
این مسئله در مورد تراکتور و پیکان اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا هر دو تیم باید بلافاصله وارد مسابقات رسمی شوند و فرصت چندانی برای تغییر ساختار ندارند.
در چنین وضعیتی حتی اگر انتخاب مربی جدید از نظر مدیریتی درست تلقی شود، هزینه زمانی تصمیم قبلی از بین نمیرود. هفتهها تمرین و برنامهریزی انجام شده و حالا کادر جدید باید در کوتاهترین زمان ممکن شناخت خود از بازیکنان را تکمیل کند.
ذوبآهن؛ پورموسوی رفت، ویسی آمد
تراکتور و پیکان تنها تیمهایی نیستند که پیش از شروع فصل تغییر سرمربی دادهاند. ذوبآهن یکی از عجیبترین پروندههای تابستان را پشت سر گذاشت.
باشگاه اصفهانی ابتدا سیروس پورموسوی را برای هدایت تیم انتخاب کرد و او فعالیت خود را برای فصل جدید آغاز کرد، اما همکاری طرفین خیلی زود به پایان رسید و عبدالله ویسی جای او را گرفت. باشگاه ذوبآهن روز ۲ مرداد رسماً انتخاب ویسی را اعلام کرد.
جواد محمدی، مدیرعامل ذوبآهن، یک روز بعد توضیح داد که پورموسوی به باشگاه اطلاع داده شرایط ادامه همکاری برایش فراهم نیست و تلاش مدیران برای ادامه کار نیز نتیجه نداده است. پس از آن، هیئتمدیره ذوبآهن روی انتخاب عبدالله ویسی به جمعبندی رسید.
این توضیح نشان میدهد پرونده ذوبآهن الزاماً یک «اخراج» ساده نبوده و دستکم روایت رسمی باشگاه از عدم امکان ادامه همکاری حکایت دارد؛ اما نتیجه در عمل تفاوتی ندارد: تیمی که پیشفصل را با یک مربی آغاز کرد، لیگ را با مربی دیگری شروع میکند.
تغییر روی نیمکت صنعت نفت؛ محمد نوری برای نخستین تجربه لیگ برتری
صنعت نفت آبادان نیز با تغییر در ساختار فنی خود به لیگ برتر وارد میشود. طبق گزارش فارس که در رسانههای دیگر نیز بازتاب یافته، این تیم در مسیر بازگشت به لیگ برتر ابتدا از سیروس پورموسوی جدا شد و غلامرضا خلیفه پایان رقابتهای لیگ یک را روی نیمکت پشت سر گذاشت.
در ادامه، خلیفه به سمت مدیر فنی رفت و محمد نوری برای هدایت صنعت نفت انتخاب شد؛ مربیای که حالا نخستین تجربه سرمربیگری خود در سطح لیگ برتر را آغاز خواهد کرد.
بنابراین لیگ بیستوششم با چند تیمی شروع میشود که حتی پیش از هفته نخست ساختار فنی آنها دستخوش تغییر شده است.
چهار تغییر قبل از هفته اول؛ رکوردی نگرانکننده؟
فارس در گزارش خود تأکید کرده که وقوع چهار تغییر در جایگاه سرمربی پیش از آغاز مسابقات، اتفاقی کمسابقه در تاریخ لیگ برتر است و از آن بهعنوان نشانهای از لرزان بودن نیمکتها در فصل جدید یاد کرده است. این ادعا امروز در چند رسانه نیز بازتاب پیدا کرده است.
حتی بدون در نظر گرفتن بحث رکورد تاریخی، عدد چهار برای دورهای که هنوز یک هفته از مسابقات برگزار نشده قابل توجه است.
معمولاً تغییرات گسترده مربیان پس از چند شکست یا در نیمفصل اتفاق میافتد، اما این بار برخی باشگاهها حتی پیش از نخستین بازی رسمی به این نتیجه رسیدهاند که گزینه انتخابشده برای پروژه فصل مناسب نیست یا امکان ادامه همکاری وجود ندارد.
همین مسئله پرسش مهمتری ایجاد میکند: اگر مربی پس از هفتهها مذاکره، نقلوانتقالات و تمرین پیشفصل پیش از شروع لیگ تغییر میکند، فرآیند انتخاب اولیه تا چه اندازه بر اساس برنامه بلندمدت بوده است؟
هزینه تغییرات فقط روی نیمکت دیده نمیشود
بیثباتی کادر فنی میتواند هزینههای مستقیم و غیرمستقیم متعددی برای باشگاهها داشته باشد.
سرمربی جدید ممکن است بازیکنانی را که مربی قبلی جذب کرده مناسب سیستم خود نداند. برنامه بدنسازی ممکن است تغییر کند، نفرات اصلی جابهجا شوند و حتی بازیکنی که با نظر سرمربی قبلی قرارداد بسته، از ترکیب کنار برود.
از سوی دیگر، مربی تازهوارد نیز معمولاً برای اعمال تفکرات خود زمان میخواهد؛ فرصتی که در لیگ ایران و بهخصوص باشگاههایی با انتظارات بالا همیشه در اختیار مربیان قرار نمیگیرد.
بنابراین تغییرات پیش از فصل میتواند زمینه را برای یک چرخه تکراری فراهم کند: مربی جدید بدون پیشفصل وارد مسابقات میشود، نتایج ابتدایی مطلوب نیست و همان مدیریتی که پیش از آغاز لیگ دست به تغییر زده، دوباره تحت فشار برای تغییر مربی قرار میگیرد.
نکونام و الهامی؛ اولین آزمون فقط چند روز بعد از تغییر
در حال حاضر بیشترین توجه به تراکتور و پیکان معطوف است؛ زیرا این دو تیم باید در نخستین مسابقه فصل مقابل یکدیگر قرار بگیرند.
ساکت الهامی تنها چند هفته پیش جانشین سعید دقیقی شد و جواد نکونام نیز در فاصلهای کمتر تا شروع مسابقات هدایت تراکتور را تحویل گرفته است.
برنامه هفته اول نشان میدهد مسابقه تراکتور و پیکان روز جمعه در تبریز برگزار خواهد شد.
بنابراین هر دو مربی از همان ابتدا زیر ذرهبین خواهند بود؛ بهویژه نکونام که هدایت تیمی با انتظارات بالای هواداران را برعهده گرفته است.
نتیجه نخستین مسابقه شاید از نظر جدول فقط سه امتیاز داشته باشد، اما از نظر روانی میتواند بر فضای اطراف هر دو نیمکت تأثیر زیادی بگذارد.
لیگ بیستوششم با نیمکتهای لرزان شروع میشود
آنچه پیش از آغاز لیگ بیستوششم رخ داده، زنگ خطری درباره شیوه مدیریت فنی برخی باشگاههای ایرانی است. تراکتور، پیکان و ذوبآهن پیش از نخستین هفته با تغییر سرمربی مواجه شدهاند و صنعت نفت نیز با ساختاری متفاوت نسبت به مقطع پایانی فصل گذشته وارد لیگ برتر میشود.
مهمترین پرسش این است که آیا این تغییرات زودهنگام به ثبات منجر خواهد شد یا فقط مقدمه فصل دیگری از رفتوآمد سریع مربیان است.
مسابقه افتتاحیه تراکتور و پیکان شاید نماد مناسبی برای شروع این فصل باشد؛ دو تیمی که برنامه آمادهسازیشان را با مربیانی دیگر آغاز کردند و حالا با دو سرمربی جدید مقابل هم میایستند.
لیگ هنوز شروع نشده، اما نیمکتها از همین حالا تکان خوردهاند؛ و اگر روند هفتههای پیشفصل معیاری برای ادامه مسابقات باشد، بیستوششمین دوره لیگ برتر میتواند یکی از بیثباتترین فصلها برای سرمربیان فوتبال ایران باشد.