روبرتو مارتینس گزینه غیرمنتظره نیمکت هلند؛ لالههای نارنجی پس از کومان سراغ مربی خارجی میروند؟
نام روبرتو مارتینس در شرایطی به عنوان یکی از گزینههای هدایت تیم ملی هلند مطرح شده که این تیم پس از حذف از جام جهانی ۲۰۲۶ وارد دورهای تازه شده است.
طبق گزارشی که به روزنامه هلندی «تلگراف» نسبت داده شده، فدراسیون فوتبال هلند مذاکراتی محرمانه با مارتینس در مالاگا داشته است. این خبر از آن جهت اهمیت دارد که نام مربی اسپانیایی پیش از این در صدر گمانهزنیها درباره نیمکت هلند قرار نداشت و گزینههایی مانند آرنه اشلوت و اریک تنهاخ بیشتر مورد توجه بودند.
در صورت نهایی شدن مذاکرات، مارتینس میتواند یکی از مهمترین و بحثبرانگیزترین انتخابهای فدراسیون هلند در سالهای اخیر باشد.
چرا هلند به سراغ یک مربی خارجی رفته است؟
فوتبال هلند به شکل سنتی تمایل زیادی به استفاده از مربیان داخلی داشته است. نامهایی مانند لوئیز فنخال، رونالد کومان، دنی بلیند و فرانک دیبوئر طی سالهای مختلف هدایت تیم ملی را برعهده داشتهاند و انتخاب یک مربی خارجی همواره گزینهای غیرمعمول محسوب شده است.
اگر مارتینس سرمربی شود، این تصمیم میتواند پایان یک سنت طولانی باشد.
گزارشهای منتشرشده میگویند تیم ملی هلند از سال ۱۹۷۸ تاکنون سرمربی خارجی نداشته است؛ بنابراین انتخاب مارتینس فقط یک تغییر فنی نخواهد بود، بلکه از منظر مدیریتی نیز تصمیمی تاریخی برای فدراسیون فوتبال این کشور محسوب میشود.
این اتفاق میتواند نشان دهد مدیران فوتبال هلند پس از ناکامی در جام جهانی حاضر شدهاند دایره انتخاب خود را فراتر از مربیان داخلی گسترش دهند.
مارتینس پس از ناکامی پرتغال به دنبال شروعی تازه
روبرتو مارتینس پس از پایان کارش در تیم ملی پرتغال اکنون بدون تیم است و همین شرایط، مذاکره با فدراسیون فوتبال هلند را آسانتر میکند.
مارتینس در ژانویه ۲۰۲۳ هدایت تیم ملی پرتغال را برعهده گرفت؛ بنابراین اشاره به سال ۲۰۱۳ در برخی روایتها نادرست است. او پس از فرناندو سانتوس سرمربی پرتغال شد و خیلی زود نتایج درخشانی در مرحله مقدماتی یورو ۲۰۲۴ به دست آورد. UEFA نیز در معرفی او تأکید کرده بود که مارتینس کار خود در پرتغال را با یک دوره مقدماتی کاملاً موفق آغاز کرد.
مهمترین موفقیت او با پرتغال به لیگ ملتهای اروپا در سال ۲۰۲۵ بازمیگردد؛ جایی که پرتغال در فینال اسپانیا را پس از تساوی ۲ بر ۲، در ضربات پنالتی شکست داد و برای دومین بار قهرمان این رقابتها شد.
این قهرمانی جایگاه مارتینس را تقویت کرد، اما ناکامی بعدی در جام جهانی ۲۰۲۶ باعث شد مسیر همکاری او با پرتغال به پایان برسد.
سابقه بلژیک؛ تجربهای که برای هلند مهم است
روبرتو مارتینس پیش از پرتغال، سالها هدایت تیم ملی بلژیک را برعهده داشت و یکی از موفقترین دورانهای تاریخ این تیم را رقم زد.
او در جام جهانی ۲۰۱۸ بلژیک را به مقام سوم رساند؛ بهترین نتیجه تاریخ این کشور در جام جهانی. نسل طلایی بلژیک با بازیکنانی مانند کوین دیبروینه، ادن هازارد، تیبو کورتوا و روملو لوکاکو در دوران مارتینس یکی از مدعیان اصلی فوتبال جهان بود.
با این حال، دوران او در بلژیک بدون انتقاد هم نبود. منتقدان معتقد بودند با وجود در اختیار داشتن یکی از بهترین نسلهای فوتبال این کشور، مارتینس نتوانست یک جام بزرگ به دست بیاورد.
همین دوگانگی درباره او همچنان وجود دارد؛ مربیای که در مدیریت تیمهای پرستاره تجربه بالایی دارد اما در لحظات حساس تورنمنتها همیشه نتوانسته انتظارات را برآورده کند.
هلند چه چیزی در مارتینس میبیند؟
از نگاه فنی، مارتینس ویژگیهایی دارد که میتواند برای تیم ملی هلند جذاب باشد.
او به فوتبال مالکانه، استفاده از ساختارهای انعطافپذیر و تغییر میان دفاع سهنفره و چهارنفره علاقه دارد. UEFA در تحلیل فنی پرتغال نیز اشاره کرده بود که مارتینس امکان جابهجایی میان ساختار سه و چهار مدافع را به تیم اضافه کرده و اغلب از آرایش ۴-۳-۳ استفاده میکند.
این سبک از نظر فلسفه کلی میتواند با سنت فوتبال هلند همخوانی داشته باشد؛ کشوری که همواره بر بازی با توپ، ساخت بازی از عقب و استفاده از بازیکنان تکنیکی تأکید داشته است.
از سوی دیگر، مارتینس تجربه کار با ستارههای بزرگ را دارد و میتواند با بازیکنان مطرح هلندی حاضر در لیگهای بزرگ اروپا ارتباط برقرار کند.
آرنه اشلوت و تنهاخ چرا گزینه نشدند؟
پیش از مطرح شدن نام مارتینس، دو مربی هلندی بیش از دیگران به نیمکت تیم ملی لینک شده بودند؛ آرنه اشلوت و اریک تنهاخ.
با این حال، طبق گزارشهای منتشرشده هر دو گزینه تمایل چندانی به پذیرش پیشنهاد فدراسیون در مقطع فعلی نشان ندادهاند.
این مسئله احتمالاً فدراسیون را مجبور کرده دایره گزینهها را گسترش دهد. نامهایی مانند پیتر بُس، مایکل رایزیگر و حتی لوئیز فنخال نیز در رسانهها مطرح شدهاند، اما هنوز هیچ انتخابی نهایی نشده است.
مارتینس در این میان یک گزینه متفاوت محسوب میشود؛ مربیای خارجی، باتجربه در فوتبال ملی و آشنا با مدیریت نسلهای پرستاره.
بازگشت دوباره فنخال هم مطرح است؟
در میان گزینههای مطرحشده، نام لوئیز فنخال همچنان برای هواداران فوتبال هلند آشنا و البته عجیب است.
فنخال در چند مقطع هدایت تیم ملی کشورش را برعهده داشته و آخرین بار نیز در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر روی نیمکت لالههای نارنجی نشست. بازگشت دوباره او بیشتر به عنوان یک گزینه اضطراری یا کوتاهمدت مطرح میشود تا پروژهای بلندمدت.
در مقابل، انتخاب مارتینس میتواند نشاندهنده تلاش فدراسیون برای شروع یک پروژه چندساله تازه باشد.
چالش بزرگ مارتینس؛ بازسازی هلند پس از جام جهانی
اگر مذاکرات به نتیجه برسد، مارتینس با چالش سادهای روبهرو نخواهد بود.
هلند تیمی با استعداد فراوان اما انتظارات بسیار بالا دارد. هواداران این کشور صرف حضور در مراحل حذفی تورنمنتها را کافی نمیدانند و همواره بازگشت به جمع مدعیان اصلی اروپا و جهان را مطالبه میکنند.
سرمربی جدید باید علاوه بر مدیریت ستارهها، نسل تازه بازیکنان هلندی را نیز وارد ساختار تیم کند و تیمی بسازد که در رقابتهای بعدی فقط به دنبال حضور آبرومندانه نباشد.
این همان چالشی است که مارتینس پیش از این در بلژیک و پرتغال نیز تجربه کرده است.
سابقه قهرمانی با پرتغال؛ امتیاز مهم در رزومه مارتینس
یکی از نقاط قوت مهم مارتینس در مذاکرات احتمالی با هلند، قهرمانی در لیگ ملتهای اروپا ۲۰۲۵ است.
پرتغال در مسیر قهرمانی ابتدا آلمان را در نیمهنهایی ۲ بر یک شکست داد و سپس در فینال برابر اسپانیا پس از تساوی ۲ بر ۲، در ضربات پنالتی ۵ بر ۳ پیروز شد.
این جام برای مارتینس اهمیت زیادی داشت، زیرا نخستین قهرمانی مهم او در فوتبال ملی محسوب میشد و بخشی از انتقادهای قدیمی درباره ناتوانی او در بردن تورنمنتها را کاهش داد.
هلند نیز دقیقاً به مربیای نیاز دارد که علاوه بر ارائه فوتبال جذاب، توانایی عبور از مراحل حساس مسابقات حذفی را داشته باشد.
یک انتخاب پرریسک اما جذاب برای هلند
استخدام روبرتو مارتینس بدون تردید موافقان و مخالفان زیادی خواهد داشت.
موافقان میتوانند به تجربه او در دو تیم ملی بزرگ، حضور طولانی در سطح اول فوتبال اروپا و قهرمانی لیگ ملتها با پرتغال اشاره کنند. منتقدان اما احتمالاً ناکامیهای بلژیک با نسل طلایی و حذفهای پرتغال در تورنمنتهای بزرگ را یادآوری خواهند کرد.
از سوی دیگر، شکستن سنت چنددهساله استفاده از مربیان هلندی نیز به خودی خود بحثبرانگیز خواهد بود.
اما اگر گزینههای داخلی مطرحشده حاضر به پذیرش مسئولیت نباشند، مارتینس شاید یکی از باتجربهترین گزینههای در دسترس باشد.
جمعبندی؛ مارتینس در آستانه یک مأموریت بزرگ دیگر؟
نام روبرتو مارتینس حالا به شکلی جدیتر در اطراف نیمکت تیم ملی هلند شنیده میشود و گزارش مذاکرات محرمانه در مالاگا، گمانهزنیها را افزایش داده است.
مارتینس پس از تجربه طولانی با بلژیک و پرتغال، قهرمانی در لیگ ملتهای اروپا و حضور در چند تورنمنت بزرگ، از معدود مربیان آزاد بازار است که تجربه هدایت تیمهای ملی پرستاره را دارد. پرتغال تحت هدایت او در سال ۲۰۲۵ قهرمان لیگ ملتهای اروپا شد و اسپانیا را در فینال شکست داد.
اگر مذاکرات با فدراسیون فوتبال هلند نهایی شود، لالههای نارنجی وارد دورهای کاملاً متفاوت خواهند شد؛ دورهای با یک سرمربی خارجی و فلسفهای که باید میان سنت فوتبال هلند و ایدههای شخصی مارتینس تعادل ایجاد کند.
هنوز هیچ توافق رسمی اعلام نشده، اما همین که نام مارتینس به میز مذاکرات رسیده، نشان میدهد فدراسیون هلند پس از ناکامی جام جهانی آماده تصمیمی بزرگ و شاید تاریخی است.