سه شعله، یک مشعل؛ ژاپن چگونه بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ را روشن می‌کند؟

برنامه رسمی مشعل بازی‌های آسیایی آیچی-ناگویا از سه شهر مهم ژاپن آغاز خواهد شد. براساس اعلام شورای المپیک آسیا، نخستین مراسم روشن کردن شعله روز سه‌شنبه ۱۸ اوت ۲۰۲۶ برابر با ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ در ورزشگاه ملی توکیو برگزار می‌شود؛ شهری که در سال ۱۹۵۸ میزبان سومین دوره بازی‌های آسیایی بود.

دو روز بعد، یعنی ۲۰ اوت برابر با ۲۹ مرداد، هیروشیما میزبان دومین مراسم خواهد بود. محل برگزاری این برنامه پارک یادبود صلح هیروشیما اعلام شده؛ شهری که در سال ۱۹۹۴ دوازدهمین دوره بازی‌های آسیایی را برگزار کرد. انتخاب توکیو و هیروشیما تصادفی نیست و برگزارکنندگان می‌خواهند گذشته میزبانی ژاپن را به دوره جدید بازی‌ها پیوند بزنند.

مرحله سوم روز شنبه ۲۲ اوت، برابر با ۳۱ مرداد در قلعه ناگویا برگزار می‌شود. در این مراسم یک شعله دیگر در ناگویا روشن خواهد شد و سپس شعله‌های توکیو و هیروشیما به آن می‌پیوندند. برگزارکنندگان از این لحظه به‌عنوان زمان «تولد مشعل» بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ یاد کرده‌اند.

بنابراین برخلاف برخی روایت‌ها که از پیوستن سه شعله به یک «شعله اصلی» سخن گفته‌اند، توضیح دقیق‌تر این است که شعله ناگویا در همان مراسم روشن می‌شود و با دو شعله‌ای که از توکیو و هیروشیما آمده‌اند، یک شعله واحد را تشکیل می‌دهد.

مشعل بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ چه مفهومی دارد؟

طراحی مشعل آیچی-ناگویا تلاش می‌کند یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های منطقه میزبان را نمایش دهد: فرهنگ تولید و صنعت ژاپن. در معرفی این طراحی بر مفهوم «مونو‌زوکوری» یا Monozukuri تأکید شده؛ اصطلاحی ژاپنی که تنها به «ساختن یک محصول» اشاره ندارد و مهارت، دقت، کیفیت و روحیه نوآوری در فرآیند تولید را نیز دربرمی‌گیرد.

این انتخاب با هویت آیچی ارتباط مستقیمی دارد. آیچی یکی از قطب‌های بزرگ صنعتی ژاپن و محل شکل‌گیری و فعالیت مجموعه‌های مهم تولیدی این کشور است؛ منطقه‌ای که نام آن بیش از هر چیز با صنایع پیشرفته و خودروسازی گره خورده است. راهنمای رسمی گردشگری ژاپن نیز آیچی را خانه تویوتا و منطقه‌ای با سابقه برجسته در صنعت و صنایع‌دستی معرفی می‌کند.

در نتیجه، برگزارکنندگان به‌جای پنهان کردن ساختار فنی مشعل پشت یک پوشش تزئینی، تلاش کرده‌اند ظاهر فلزی و ماهیت صنعتی آن بخشی از زبان طراحی باشد؛ پیامی که می‌گوید این مشعل فقط حامل آتش نیست، بلکه نماینده شهری است که هویت مدرن خود را بر پایه «ساختن» بنا کرده است.

طرح نهایی مشعل همراه با مدال‌های بازی‌های آسیایی در مراسم شمارش معکوس ۱۰۰ روزه در ۱۱ ژوئن رونمایی شد. شورای المپیک آسیا این رونمایی را یکی از نقاط مهم ورود آماده‌سازی مسابقات به مرحله نهایی توصیف کرده است.

راز عدد هشت در طراحی مشعل آیچی-ناگویا

یکی از جزئیات جالب مشعل، فرم هشت‌ضلعی دسته آن است. در فرهنگ ژاپنی، شکل کانجی عدد هشت «八» از بالا به پایین بازتر می‌شود و به همین دلیل با مفهوم گسترش، توسعه و شکوفایی در آینده ارتباط پیدا کرده است.

صفحه رسمی برگزارکنندگان نیز در معرفی طرح مشعل به فرم منشور هشت‌ضلعی و مفهوم «八» اشاره کرده و آن را نمادی از توسعه و رونق در آینده دانسته است.

این جزئیات نشان می‌دهد انتخاب فرم مشعل صرفاً بر پایه زیبایی ظاهری انجام نشده است. ژاپنی‌ها تلاش کرده‌اند عناصر فرهنگی سنتی، صنعت مدرن و پیام آینده‌نگرانه بازی‌ها را در یک شیء واحد جمع کنند.

عنوان انتخاب‌شده برای مشعل‌گردانی نیز «A Uniting Flame for All» است؛ مفهومی که می‌توان آن را «یک شعله برای همه؛ پیوند آرزوها و یکی شدن» ترجمه کرد. شورای المپیک آسیا نیز برنامه مشعل‌گردانی را رسماً با همین عنوان معرفی کرده است.

یک اصلاح مهم؛ مشعل در سراسر آسیا حمل نمی‌شود

یکی از نکاتی که در برخی گزارش‌ها درباره برنامه مشعل‌گردانی مطرح شده، حرکت مشعل در «نقاط مختلف آسیا» است؛ اما برنامه رسمی فعلی چنین چیزی را نشان نمی‌دهد.

بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی کمیته برگزاری و شورای المپیک آسیا، مشعل پس از مراسم ۲۲ اوت در ناگویا، مسیر خود را در ۴۰ شهرداری استان آیچی، از جمله تمام ۱۶ منطقه شهر ناگویا طی خواهد کرد. این برنامه در دو مسیر جداگانه اجرا می‌شود و تا ۱۸ سپتامبر، یک روز پیش از مراسم افتتاحیه، ادامه خواهد داشت.

بنابراین در برنامه رسمی اعلام‌شده تا امروز، مشعل‌گردانی اصلی در ژاپن و استان آیچی انجام می‌شود و خبری از تور فیزیکی مشعل در کشورهای مختلف آسیایی نیست.

هزار دونده مشعل را تا افتتاحیه حمل می‌کنند

ابعاد مشعل‌گردانی نیز قابل توجه است. شورای المپیک آسیا اعلام کرده این پروژه در دو مسیر مختلف انجام خواهد شد و در مجموع حدود هزار دونده در آن مشارکت می‌کنند.

اولین حامل مشعل نیز چهره‌ای بسیار شناخته‌شده در ورزش ژاپن خواهد بود. سائوری یوشیدا، قهرمان سابق کشتی زنان و از پرافتخارترین ورزشکاران تاریخ ژاپن، به‌عنوان نخستین دونده مراسم ۲۲ اوت در قلعه ناگویا انتخاب شده است.

برگزارکنندگان علاوه بر مسیر اصلی، مدارس را نیز وارد پروژه کرده‌اند. از ۷ تا ۱۵ سپتامبر یک مشعل‌گردانی ویژه مدارس برگزار می‌شود و ۱۴ مدرسه از میان ۷۰ متقاضی برای حضور در این برنامه انتخاب شده‌اند.

هدف از این برنامه را می‌توان فراتر بردن بازی‌ها از ورزشگاه‌ها دانست؛ یعنی نسل جوان و شهروندانی که شاید بلیت مسابقات را نداشته باشند نیز بخشی از فضای بازی‌های آسیایی شوند.

چرا توکیو، هیروشیما و ناگویا انتخاب شدند؟

سه شهر انتخاب‌شده عملاً سه فصل از تاریخ بازی‌های آسیایی در ژاپن را نمایندگی می‌کنند.

توکیو نخستین میزبان ژاپنی بازی‌ها در سال ۱۹۵۸ بود. هیروشیما در سال ۱۹۹۴ این رویداد را برگزار کرد و حالا آیچی-ناگویا در سال ۲۰۲۶ سومین میزبانی ژاپن از بازی‌های آسیایی را رقم می‌زند. شورای المپیک آسیا نیز تأکید کرده است که ژاپن با برگزاری این دوره برای سومین بار میزبان بازی‌های تابستانی آسیایی خواهد بود.

به همین دلیل، سفر نمادین شعله از توکیو و هیروشیما به ناگویا نوعی انتقال میراث محسوب می‌شود؛ گذشته بازی‌ها به میزبان تازه می‌رسد و سه نسل از میزبانی ژاپن در یک شعله جمع می‌شوند.

بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ چه زمانی شروع می‌شود؟

مراسم افتتاحیه بیستمین دوره بازی‌های آسیایی روز شنبه ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۶ برابر با ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ برگزار خواهد شد و مسابقات رسمی تا ۴ اکتبر برابر با ۱۲ مهر ادامه دارند. این فاصله در تقویم رسمی بازی‌ها ۱۶ روز است.

با این حال، همه رشته‌ها تا روز افتتاحیه منتظر نمی‌مانند. برنامه مسابقات نشان می‌دهد برخی رقابت‌ها از ۱۰ سپتامبر، ۹ روز پیش از مراسم افتتاحیه آغاز خواهند شد. بنابراین اگر شروع نخستین مسابقه تا روز اختتامیه را محاسبه کنیم، فعالیت ورزشی بازی‌ها در مجموع ۲۵ روز ادامه خواهد داشت.

طبق آخرین اطلاعات شورای المپیک آسیا، مسابقات در ۴۳ رشته ورزشی برگزار می‌شود و بیش از ۱۰ هزار ورزشکار از ۴۵ کمیته ملی المپیک آسیایی برای حضور در ژاپن پیش‌بینی شده‌اند.

مشعلی که قرار است چهره ژاپن مدرن را نشان دهد

مشعل بازی‌های آسیایی آیچی-ناگویا فقط مقدمه‌ای برای آغاز مسابقات نیست. ژاپن از این نماد برای روایت تصویری از خود استفاده کرده است؛ کشوری که می‌خواهد تاریخ، صنعت، فناوری و سنت‌هایش را در کنار یکدیگر به نمایش بگذارد.

سه شعله توکیو، هیروشیما و ناگویا نیز همین داستان را کامل می‌کنند: از نخستین میزبانی ژاپن در سال ۱۹۵۸ تا هیروشیما ۱۹۹۴ و سرانجام آیچی-ناگویا ۲۰۲۶.

از ۲۷ مرداد این داستان با روشن شدن نخستین شعله در توکیو آغاز می‌شود، ۲۹ مرداد به هیروشیما می‌رسد و ۳۱ مرداد در قلعه ناگویا سه شعله یکی خواهند شد. پس از آن هزار دونده، در دو مسیر و ۴۰ منطقه استان آیچی، مشعل را تا آستانه افتتاحیه حمل خواهند کرد.

به این ترتیب، پیش از آنکه اولین مدال‌های بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ توزیع شوند، ژاپن با شعله‌ای که از تاریخ و فناوری الهام گرفته، نخستین نمایش بزرگ خود را برای ورزش آسیا آغاز خواهد کرد.