بمب روی نیمکت هلند؛ ژاوی برای جانشینی رونالد کومان وارد مذاکره شد

براساس گزارشی که امروز چهارشنبه ۱۲ اوت در رسانه‌های هلندی منتشر شده، فدراسیون فوتبال هلند با ژاوی هرناندس درباره احتمال هدایت تیم ملی این کشور گفت‌وگو کرده است. منبع اصلی خبر روزنامه هلندی «دی تلگراف» است و رسانه‌هایی مانند VoetbalNieuws، FCUpdate و Sportnieuws نیز جزئیات آن را بازتاب داده‌اند. هنوز فدراسیون هلند یا خود ژاوی توافقی را رسماً اعلام نکرده‌اند، بنابراین در مقطع فعلی باید از مذاکره و نامزدی ژاوی سخن گفت، نه انتخاب قطعی او.

گزارش‌ها حاکی از آن است که KNVB می‌خواهد در مدت کوتاهی تکلیف نیمکت تیم ملی را مشخص کند. هلند روز ۲۴ سپتامبر در لیگ ملت‌های اروپا مقابل آلمان بازی دارد و طولانی‌شدن فرآیند انتخاب سرمربی، زمان آماده‌سازی کادر جدید را کاهش خواهد داد.

یک اتفاق عجیب؛ ژاوی دوباره جانشین کومان می‌شود؟

اگر ژاوی سرمربی هلند شود، یک اتفاق جالب برای دومین بار در دوران مربیگری او تکرار خواهد شد. ژاوی در نوامبر ۲۰۲۱ نیز زمانی هدایت بارسلونا را برعهده گرفت که رونالد کومان از سمت سرمربیگری این تیم کنار گذاشته شده بود. سایت رسمی بارسلونا نیز ژاوی را مستقیماً جانشین کومان در پاییز ۲۰۲۱ معرفی می‌کند.

حالا تقریباً پنج سال بعد، ژاوی ممکن است دوباره روی نیمکتی بنشیند که کومان آن را ترک کرده است؛ این بار نه در نیوکمپ، بلکه در تیم ملی هلند. همین هم‌زمانی باعث شده رسانه‌های هلندی به این شباهت تاریخی توجه ویژه‌ای داشته باشند.

چرا رونالد کومان از هلند رفت؟

رونالد کومان پس از حذف هلند مقابل مراکش در مرحله یک‌شانزدهم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ استعفا کرد. دیدار دو تیم پس از تساوی به ضربات پنالتی کشیده شد و مراکش موفق شد هلند را از مسابقات کنار بزند. کومان یک روز بعد اعلام کرد مسئولیت نتیجه را می‌پذیرد و به دومین دوره حضور خود روی نیمکت تیم ملی پایان می‌دهد.

بااین‌حال، شکست در جام جهانی تنها زمینه تصمیم کومان نبود. او در پیام خداحافظی خود به بیماری همسرش بارتینا نیز اشاره کرد و توضیح داد اتفاقات سال‌های اخیر باعث شده نگاه متفاوتی به فوتبال و زندگی پیدا کند. بنابراین نسبت‌دادن استعفای او صرفاً به شکست مقابل مراکش، همه واقعیت را بازتاب نمی‌دهد.

هلند با هدف رسیدن حداقل به نیمه‌نهایی وارد جام جهانی شده بود. نایجل دی‌یونگ، مدیر فنی فدراسیون، پس از حذف تیم اعلام کرد نتیجه مسابقات با اهداف تعیین‌شده فاصله زیادی داشته است. نارنجی‌ها در دوره دوم کومان به نیمه‌نهایی یورو ۲۰۲۴ رسیده بودند، اما نتایج آنها برابر تیم‌های رده بالای جهان یکی از محورهای انتقاد رسانه‌های هلندی بود.

آرنه اشلوت چرا به هلند «نه» گفت؟

آرنه اشلوت در هفته‌های نخست پس از استعفای کومان به‌عنوان یکی از جدی‌ترین گزینه‌های فدراسیون مطرح شد. سرمربی سابق فاینورد و لیورپول در نهایت این فرصت را نپذیرفت و اعلام کرد ترجیح می‌دهد همچنان در فوتبال باشگاهی کار کند؛ فضایی که امکان حضور روزانه در تمرین و کار مستمر با بازیکنان را فراهم می‌کند.

این تصمیم ضربه مهمی به برنامه KNVB بود، زیرا اشلوت در مقطعی به‌عنوان یکی از گزینه‌های اصلی جانشینی کومان معرفی می‌شد. اریک تن‌هاخ نیز پیش‌تر اعلام کرده بود در دسترس تیم ملی نیست و تصمیم گرفته به فعالیت خود به‌عنوان مدیر فنی توئنته ادامه دهد.

پیتر بُس نیز عملاً از دسترس خارج شده است. او پیش از جام جهانی قرارداد خود با PSV را تا سال ۲۰۲۸ تمدید کرد و گفته بود موضوع تیم ملی هرگز به مذاکره‌ای جدی میان او و فدراسیون تبدیل نشده است.

چرا فدراسیون هلند سراغ مربی خارجی رفت؟

کنار رفتن گزینه‌های برجسته هلندی مسیر تصمیم‌گیری را تغییر داده است. رسانه‌های هلند می‌گویند پس از ناممکن‌شدن حضور بُس، تن‌هاخ و اشلوت، KNVB بررسی گزینه‌های خارجی را جدی‌تر کرده و در کنار ژاوی، با روبرتو مارتینس نیز گفت‌وگو داشته است.

انتخاب یک مربی خارجی برای هلند اتفاق کوچکی نیست. تیم ملی این کشور از دهه ۱۹۷۰ تاکنون عمدتاً در اختیار مربیان هلندی بوده و اگر ژاوی یا مارتینس انتخاب شوند، این سنت طولانی شکسته خواهد شد. منابع انگلیسی، آخرین سرمربی خارجی هلند را ارنست هاپل اتریشی در دهه ۱۹۷۰ معرفی کرده‌اند.

این موضوع نشان می‌دهد فدراسیون احتمالاً بیش از ملیت مربی، به کیفیت گزینه موجود و توانایی او برای ادامه یک سبک بازی مبتنی بر مالکیت و فوتبال تهاجمی توجه دارد.

ژاوی خودش به تیم ملی چراغ سبز داده بود

مذاکره با ژاوی دقیقاً در زمانی انجام شده که او چند هفته قبل از تمایلش برای ورود به فوتبال ملی صحبت کرده بود. ژاوی در مصاحبه‌ای در ماه ژوئیه گفته بود گام بعدی دوران مربیگری‌اش می‌تواند هدایت یک تیم ملی باشد و ریتم کاری فوتبال ملی را با شرایط خانوادگی خود سازگارتر می‌بیند. او همچنین از علاقه به حضور به‌عنوان مربی در تورنمنت‌هایی مانند جام جهانی و مسابقات قاره‌ای سخن گفته بود.

این اظهارات حالا اهمیت بیشتری پیدا کرده است. برخلاف مربیانی مانند اشلوت که کار روزانه باشگاهی را ترجیح می‌دهند، ژاوی در مقطع فعلی ظاهراً خود را برای ورود به فوتبال ملی آماده می‌بیند. بنابراین پیشنهاد هلند از نظر زمان‌بندی می‌تواند با برنامه شخصی این مربی ۴۶ ساله همخوانی داشته باشد.

کارنامه ژاوی روی نیمکت بارسلونا

ژاوی در نوامبر ۲۰۲۱ پس از جدایی از السد قطر به بارسلونا بازگشت و حدود دو فصل و نیم سرمربی تیم اول بود. مهم‌ترین موفقیت او در فصل ۲۳-۲۰۲۲ رقم خورد؛ زمانی که بارسا قهرمان لالیگا شد و سوپرجام اسپانیا را نیز با پیروزی سه بر یک مقابل رئال مادرید به دست آورد.

فصل بعد اما بدون جام به پایان رسید و رابطه ژاوی و مدیران باشگاه نیز دستخوش تغییرات متعددی شد. بارسلونا در ۲۴ مه ۲۰۲۴ رسماً اعلام کرد ژاوی در فصل بعد سرمربی تیم نخواهد بود و آخرین مسابقه او روی نیمکت آبی‌واناری‌ها مقابل سویا برگزار شد. از آن زمان تاکنون، ژاوی هدایت تیم دیگری را قبول نکرده است.

بنابراین اگر مذاکرات با هلند به نتیجه برسد، تیم ملی نارنجی نخستین شغل ژاوی پس از دو سال دوری از مربیگری خواهد بود.

ژاوی به فوتبال هلند می‌خورد؟

از منظر فلسفه فوتبالی، انتخاب ژاوی چندان عجیب نیست. خود او محصول مکتب بارسلوناست؛ باشگاهی که بخش مهمی از هویت تاکتیکی‌اش تحت تأثیر مربیان هلندی، به‌خصوص رینوس میشل و یوهان کرویف شکل گرفته است. ژاوی نیز در دوران بازی زیر نظر لوئیز فن‌خال و فرانک رایکارد کار کرده و دوران اوجش را با پپ گواردیولا پشت سر گذاشته است. سایت رسمی بارسلونا نیز نخستین بازی ژاوی در تیم اصلی را در دوران سرمربیگری فن‌خال ثبت کرده است.

تیم ملی هلند بازیکنانی مانند فرنکی دی‌یونگ، تیجانی ریندرز، رایان گراونبرخ و کودی خاکپو را در اختیار دارد که از نظر فنی امکان اجرای فوتبال مالکانه و بازی مبتنی بر کنترل توپ را فراهم می‌کنند. با این حال، فوتبال ملی زمان تمرینی بسیار کمتری نسبت به باشگاه دارد و ژاوی باید نشان دهد می‌تواند ایده‌های تاکتیکی خود را در اردوهای کوتاه بین‌المللی نیز منتقل کند.

روبرتو مارتینس یا ژاوی؛ رقابت اسپانیایی برای نیمکت نارنجی

ژاوی تنها نام خارجی پرونده نیست. روبرتو مارتینس، سرمربی سابق بلژیک و پرتغال، نیز با مدیران هلندی مذاکره کرده است. گزارش‌های روز سه‌شنبه و چهارشنبه از گفت‌وگوی نایجل دی‌یونگ با مارتینس حکایت داشت، هرچند وکیل این مربی درباره امکان رسیدن دو طرف به توافق ابراز تردید کرده است.

مارتینس مزیتی دارد که ژاوی فاقد آن است: تجربه طولانی در فوتبال ملی. او بلژیک را در جام جهانی ۲۰۱۸ به رتبه سوم رساند و بعدتر هدایت پرتغال را برعهده گرفت. در مقابل، ژاوی گزینه‌ای جوان‌تر با فلسفه‌ای نزدیک‌تر به سنت تاریخی فوتبال هلند است.

مایکل رایزیگر نیز همچنان در برخی گزارش‌ها به‌عنوان گزینه داخلی مطرح می‌شود، اما تازه‌ترین اخبار نشان می‌دهد فدراسیون بررسی مربیان خارجی را بسیار جدی کرده است.

ژاوی سرمربی هلند می‌شود؟

در شرایط فعلی پاسخ قطعی وجود ندارد. آنچه تا عصر ۱۲ اوت می‌توان با اطمینان گفت این است که فدراسیون فوتبال هلند با ژاوی مذاکره کرده، اما هیچ توافق رسمی اعلام نشده است. رسانه‌های هلندی انتظار دارند تصمیم نهایی در آینده نزدیک گرفته شود.

پرونده از این جهت جذاب‌تر شده که خود ژاوی به دنبال ورود به فوتبال ملی است و گزینه‌های اصلی هلندی نیز یکی پس از دیگری از دسترس خارج شده‌اند. اگر توافق انجام شود، ژاوی برای دومین بار در دوران مربیگری‌اش جانشین رونالد کومان خواهد شد؛ اما این بار مأموریتی بسیار متفاوت خواهد داشت: بازسازی تیمی که با رؤیای قهرمانی وارد جام جهانی شد و در همان نخستین مرحله حذفی مقابل مراکش متوقف شد.

برای فدراسیون هلند، انتخاب ژاوی یک تصمیم محافظه‌کارانه نیست؛ قمار روی مربی‌ای است که فوتبال مورد علاقه‌اش با بخشی از DNA تاریخی نارنجی‌ها همخوانی دارد، اما تاکنون حتی یک مسابقه را به‌عنوان سرمربی در فوتبال ملی تجربه نکرده است. همین تضاد، پرونده جانشینی کومان را به یکی از جذاب‌ترین انتخاب‌های مربیگری پس از جام جهانی ۲۰۲۶ تبدیل کرده است.