ردپای استقلال و پرسپولیس روی نیمکتهای لیگ برتر؛ لیگ بیستوششم در تسخیر آبیها و قرمزهای سابق
تغییر سرمربی تراکتور در آستانه شروع فصل، یکی از مهمترین اتفاقات نیمکتهای لیگ بیستوششم بود. جواد نکونام جانشین محمد ربیعی شد و به این ترتیب یکی دیگر از چهرههای سرشناس دارای سابقه استقلال به جمع سرمربیان فصل جدید اضافه شد.
نکونام هم به عنوان بازیکن و هم سرمربی سابقه حضور در استقلال را دارد. او در دوران بازی با پیراهن آبیها قهرمان لیگ برتر شد و سالها بعد نیز به عنوان سرمربی به استقلال بازگشت.
بهترین نتیجه نکونام روی نیمکت استقلال، نایبقهرمانی لیگ بیستوسوم بود؛ فصلی که آبیها تا هفته پایانی در کورس قهرمانی حضور داشتند.
حالا او در تبریز مأموریت تازهای دارد و تراکتور را در شرایطی تحویل گرفته که فاصله چندانی تا آغاز مسابقات باقی نمانده است.
نکونام یکی از سه مربی جامدار فصل جدید
حضور نکونام یک آمار دیگر را هم تغییر داده است. با اضافه شدن او، تعداد سرمربیان فصل جدید که به عنوان سرمربی سابقه فتح جام در سطح اول فوتبال ایران دارند به سه نفر رسیده است.
نکونام در دوران حضور روی نیمکت فولاد خوزستان قهرمان جام حذفی و سوپرجام شد. قهرمانی جام حذفی او با شکست استقلال در فینال رقم خورد و در سوپرجام نیز فولاد تحت هدایت او پرسپولیس را شکست داد.
با این حال، قهرمانی لیگ برتر همچنان در کارنامه مربیگری نکونام دیده نمیشود و نایبقهرمانی استقلال بهترین رتبه او در لیگ است.
عبدالله ویسی و ساکت الهامی دیگر مربیان جامدار فصل جدید هستند و ویسی تنها سرمربی فعلی است که سابقه فتح خود لیگ برتر را دارد. گزارشهای تازه درباره مربیان لیگ بیستوششم نیز همین آمار را تأیید میکنند.
لشکر استقلالیها روی نیمکتهای لیگ برتر
اما آمار جالبتر فصل جدید به گذشته فوتبالی مربیان برمیگردد.
استقلال در لیگ بیستوششم تنها یک نماینده روی نیمکت خودش ندارد. چندین سرمربی تیمهای دیگر نیز بخشی از دوران بازی یا مربیگری خود را در جمع آبیپوشان سپری کردهاند.
سهراب بختیاریزاده هدایت استقلال را برعهده دارد و در کنار او نامهایی مانند جواد نکونام، پیروز قربانی، رسول خطیبی، سیدمهدی رحمتی و ساکت الهامی نیز سابقه حضور در استقلال را در کارنامه دارند.
گزارش تازه «فوتبالی» نیز پس از حضور نکونام در تراکتور به افزایش تعداد مربیان استقلالی لیگ جدید پرداخته و تعداد چهرههای منتسب به استقلال را ـ با تعریف گستردهتر از سابقه بازی یا فعالیت در این باشگاه ـ هشت نفر اعلام کرده است.
این تعداد نشان میدهد بخشی قابل توجه از نسل کنونی مربیان ایرانی از بازیکنان یا اعضای سابق باشگاه استقلال تشکیل شده است.
از رحمتی تا قربانی؛ کاپیتانهای سابق حالا سرمربی هستند
برخی از این مربیان صرفاً حضور کوتاهی در استقلال نداشتهاند، بلکه زمانی از چهرههای اصلی تیم محسوب میشدند.
سیدمهدی رحمتی سالها دروازهبان و کاپیتان استقلال بود و حالا هدایت گلگهر سیرجان را برعهده دارد. فهرست نهایی سرمربیان فصل جدید نیز حضور رحمتی روی نیمکت گلگهر را تأیید میکند.
پیروز قربانی یکی دیگر از چهرههای شناختهشده نسلهای گذشته استقلال است که این فصل سرمربی آلومینیوم اراک شده است.
رسول خطیبی نیز که سابقه پوشیدن پیراهن استقلال را دارد، هدایت فجرسپاسی را برعهده گرفته و ساکت الهامی نیز این فصل روی نیمکت پیکان حضور دارد.
در نتیجه بازیهایی مانند تراکتور، گلگهر، آلومینیوم، فجرسپاسی و پیکان مقابل استقلال میتوانند از منظر تقابل مربیان سابق آبیها با تیم پیشین خود نیز جذاب باشند.
پرسپولیس هم سهم بزرگی از نیمکتهای لیگ دارد
این داستان فقط مختص استقلال نیست.
پرسپولیس نیز چندین چهره با سابقه حضور در این باشگاه را روی نیمکت تیمهای لیگ بیستوششم دارد. حمید مطهری، محمد نوری، مجتبی حسینی و مازیار زارع از جمله نامهایی هستند که سابقه آنها با پرسپولیس گره خورده است.
بر اساس فهرست تازه سرمربیان لیگ، حمید مطهری هدایت فولاد، محمد نوری هدایت صنعت نفت آبادان، مجتبی حسینی هدایت نساجی و مازیار زارع هدایت ملوان را برعهده دارند.
هر چهار نفر در مقاطع مختلف با پیراهن یا کادر فنی پرسپولیس در فوتبال ایران شناخته شدهاند و اکنون مقابل تیم سابق خود قرار خواهند گرفت.
محمد نوری؛ از کاپیتانی پرسپولیس تا سرمربیگری صنعت نفت
یکی از جالبترین نامهای این جمع محمد نوری است.
نوری سالها برای پرسپولیس بازی کرد و حتی بازوبند کاپیتانی این تیم را بر بازو بست، اما حالا در نقش کاملاً متفاوتی به لیگ برتر برگشته است.
صنعت نفت آبادان او را به عنوان سرمربی فصل جدید معرفی کرده و این نخستین تجربه مهم نوری در این سطح به عنوان سرمربی محسوب میشود. معرفی او همچنین آخرین قطعه پازل ۱۸ سرمربی لیگ بیستوششم بود و پس از آن ترکیب نیمکتهای فصل جدید کامل شد.
تقابل صنعت نفت و پرسپولیس بنابراین برای نوری میتواند یکی از احساسیترین مسابقات فصل باشد.
مازیار زارع؛ پرسپولیسی سابق در خانه خودش
مازیار زارع شرایط متفاوتی دارد.
اگرچه سابقه حضور در پرسپولیس را دارد، اما مهمترین بخش هویت فوتبالی او با ملوان بندرانزلی گره خورده است. زارع حالا نیز هدایت ملوان را برعهده دارد و از مربیانی است که سابقه بازی برای باشگاه فعلی خود را هم دارد.
در واقع همین جابهجایی نسلها یکی از ویژگیهای لیگ جدید است؛ بازیکنان مطرح دهههای گذشته حالا در قامت سرمربی روبهروی باشگاههای سابق خود قرار میگیرند.
لیگ بیستوششم کاملاً ایرانی شد
نکته قابل توجه دیگر درباره فصل جدید، ایرانی بودن تمام سرمربیان است.
فهرست نهایی لیگ شامل ۱۸ سرمربی ایرانی است و در شروع مسابقات هیچ سرمربی خارجی روی نیمکت تیمهای لیگ برتری دیده نمیشود. گزارشهای منتشرشده درباره ترکیب مربیان فصل جدید نیز این موضوع را تأیید کردهاند.
از مهدی تارتار در پرسپولیس و سهراب بختیاریزاده در استقلال گرفته تا نکونام در تراکتور، محرم نویدکیا در سپاهان، حمید مطهری در فولاد و مهدی رحمتی در گلگهر، نیمکتهای لیگ در اختیار نسلهای مختلف مربیان ایرانی قرار گرفته است.
این ترکیب در عین حال نشان میدهد استقلال و پرسپولیس تا چه اندازه در تربیت نسلی که امروز به مربیگری رسیده، نقش داشتهاند.
استقلالیها بیشترند یا پرسپولیسیها؟
از نظر تعداد چهرههایی که سابقه آنها به دو باشگاه پایتخت میرسد، استقلال در فصل جدید دست بالاتر را دارد. گزارش اخیر درباره «مربیان استقلالی لیگ» نیز پس از انتقال نکونام به تراکتور به همین موضوع پرداخته است.
اما صرف تعداد بیشتر الزاماً به معنای موفقیت بیشتر نیست.
عملکرد این مربیان در باشگاههای جدیدشان میتواند یکی از داستانهای جذاب لیگ باشد. نکونام با تراکتور با انتظارات سنگینی روبهروست، رحمتی باید گلگهر را در بالای جدول نگه دارد، قربانی پروژه تازهای در آلومینیوم دارد و الهامی باید پیکان را مدیریت کند.
در جبهه مقابل نیز مطهری در فولاد، نوری در صنعت نفت، حسینی در نساجی و زارع در ملوان مأموریتهای متفاوتی دارند.
یک نسل تازه روی نیمکتها
فصل بیستوششم از منظر سن مربیان نیز جالب توجه است. بررسی تازه فهرست ۱۸ سرمربی نشان میدهد میانگین سنی آنها حدود ۴۸ سال است؛ آماری که نشاندهنده حضور گسترده نسل جدیدتر مربیان فوتبال ایران است.
بخش زیادی از همین نسل در دوران بازی خود پیراهن استقلال یا پرسپولیس را پوشیدهاند.
بازیکنانی که دو دهه قبل در دربی تهران مقابل یکدیگر قرار میگرفتند، حالا در شهرهای مختلف ایران تیم میسازند و در قامت سرمربی برای کسب امتیاز با یکدیگر رقابت خواهند کرد.
از همین منظر، نفوذ استقلال و پرسپولیس دیگر فقط با تعداد هواداران یا جامهای دو باشگاه سنجیده نمیشود؛ نیمکتهای لیگ هم بخشی از میراث آنها را با خود حمل میکنند.
جمعبندی؛ دربی پنهان روی نیمکتهای لیگ برتر
لیگ بیستوششم یک «دربی پنهان» هم دارد؛ رقابت میان مربیانی که روزگاری استقلالی یا پرسپولیسی بودهاند و اکنون هدایت تیمهای مختلف را برعهده دارند.
در میان آبیهای سابق، نامهایی چون جواد نکونام، پیروز قربانی، رسول خطیبی، سیدمهدی رحمتی و ساکت الهامی دیده میشود و سهراب بختیاریزاده نیز روی نیمکت خود استقلال نشسته است. گزارشهای تازه حتی با معیار گستردهتر، شمار چهرههای استقلالی شاغل در لیگ جدید را هشت نفر محاسبه کردهاند.
در سوی دیگر، حمید مطهری، محمد نوری، مجتبی حسینی و مازیار زارع بخشی از مربیان دارای سابقه پرسپولیس در فصل جدید هستند و فهرست رسمیشده سرمربیان، حضور آنها به ترتیب در فولاد، صنعت نفت، نساجی و ملوان را نشان میدهد.
حضور نکونام در تراکتور این رقابت را جذابتر کرده است؛ مربیای که دو جام با فولاد دارد و حالا در جستوجوی نخستین قهرمانی لیگ برتر خود به عنوان سرمربی است.
به این ترتیب، استقلال و پرسپولیس حتی زمانی که خودشان در زمین حضور ندارند، باز هم بخشی از داستان لیگ برترند؛ این بار نه با پیراهن آبی و قرمز، بلکه با مربیانی که روی نیمکت تیمهای سراسر ایران نشستهاند.