بنزین لیتری ۸۷ هزار تومان وارد جایگاههای کرمان شد؟ جزئیات سهمیه ۱۵۰ لیتری و نرخ جدید
علیاصغر ذاکری هرندی روز چهارشنبه ۲۱ مرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد زیرساخت عرضه بنزین بدون یارانه در ۲۰۴ جایگاه سوخت کرمان آماده شده و کارتهای جایگاهها نیز برای عرضه با نرخ جدید در دسترس قرار میگیرند. خبرگزاری ایرنا قیمت این بنزین را صراحتاً ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان برای هر لیتر اعلام کرده است.
قیمت بنزین بدون یارانه در کرمان چقدر است؟
مهمترین عدد در طرح جدید، نرخ بنزین خارج از سهمیه است.
براساس آخرین اعلام منتشرشده از معاون استاندار کرمان، قیمت تمامشده پالایشگاهی بنزین برای این طرح هر لیتر ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان تعیین شده است. این بنزین از طریق کارتهای موجود در جایگاههای مشمول طرح عرضه خواهد شد.
این رقم با نرخهای یارانهای موجود فاصله بسیار زیادی دارد و به همین دلیل باید تأکید کرد که صحبت از گران شدن همه بنزین مصرفی مردم به ۸۷ هزار تومان نیست.
طبق اعلام مقامات کرمان، سهمیههای کارت شخصی همچنان برقرار هستند و نرخ پالایشگاهی برای خرید خارج از این سهمیهها پیشبینی شده است. علاوه بر ۱۱۰ لیتر سهمیه ملی نیز ۴۰ لیتر سهمیه اختصاصی برای شهروندان کرمانی در نظر گرفته شده است.
سهمیه بنزین کرمانیها به ۱۵۰ لیتر رسید؟
طبق اظهارات رسمی، شهروندان مشمول در کرمان ۱۱۰ لیتر سهمیه ملی دارند و ۴۰ لیتر سهمیه استانی نیز به آن اضافه شده است؛ در نتیجه مجموع سهمیههای اعلامشده به ۱۵۰ لیتر میرسد.
اما این ۴۰ لیتر به صورت یکجا شارژ نمیشود.
ذاکری هرندی گفته سهمیه استانی در دو مرحله ۲۰ لیتری اختصاص پیدا میکند و سهمیه دوم پس از مصرف سهمیه نخست در اختیار افراد قرار خواهد گرفت.
استاندار کرمان نیز سه روز قبل توضیح داده بود که این ۴۰ لیتر با نرخ پنج هزار تومان به طور ویژه برای کارت سوخت شهروندان استان تصویب شده است. در مرحله نخست ۲۰ لیتر شارژ شد و قرار بود ۲۰ لیتر دیگر پس از آن اضافه شود.
به این ترتیب، باید میان سه مفهوم تفاوت گذاشت: سهمیههای ملی موجود، سهمیه ۴۰ لیتری ویژه کرمان و بنزین کاملاً بدون یارانه با قیمت پالایشگاهی.
آیا بنزین ۸۷ هزار تومانی اجباری است؟
خیر؛ اطلاعات رسمی منتشرشده چنین چیزی را نشان نمیدهد.
ساختار اعلامشده حاکی از آن است که بنزین با نرخ پالایشگاهی یک گزینه برای زمانی است که راننده بخواهد از کارت جایگاه و خارج از سهمیههای موجود کارت شخصی استفاده کند. سهمیه ویژه ۴۰ لیتری نیز جداگانه به کارت شهروندان اضافه شده است.
استاندار کرمان پیشتر گفته بود در چارچوب تغییر شیوه مدیریت سوخت، کارتهای عمومی جایگاهها محدود شدهاند و در مقابل قرار است بخشی از مصرفی که قبلاً از کارت جایگاه انجام میشد به کارتهای شخصی مردم منتقل شود. سهمیه ۴۰ لیتری پنجهزار تومانی نیز بخشی از همین سازوکار جبرانی است.
بنابراین تیترهایی مانند «بنزین در کرمان ۸۷ هزار تومان شد» بدون توضیح این تفاوت میتواند گمراهکننده باشد.
عبارت دقیقتر این است که یک نرخ جدید برای بنزین بدون یارانه و خارج از سهمیه به شبکه عرضه کرمان اضافه شده است.
یک ابهام مهم درباره زمان آغاز طرح
در گزارشهای منتشرشده یک ناهماهنگی تاریخی دیده میشود که باید به آن توجه کرد.
ایرنا در متن خبر نوشته عرضه از «ساعت ۲۴ چهارشنبه ۲۰ مرداد» آغاز میشود، اما همان خبر روز چهارشنبه ۲۱ مرداد منتشر شده و در تیتر آن از بامداد پنجشنبه سخن گفته شده است. مهر نیز در تیتر خود «ساعت ۲۴ چهارشنبه ۲۱ مرداد» را ثبت کرده است.
از آنجا که در تقویم ۱۴۰۵، ۲۰ مرداد سهشنبه و ۲۱ مرداد چهارشنبه است، عبارت «چهارشنبه ۲۰ مرداد» بهاحتمال زیاد خطای نگارشی در متن اولیه است.
بر این اساس، زمان سازگار با تقویم و نسخههای بهروزتر خبر، ساعت ۲۴ چهارشنبه ۲۱ مرداد، یعنی بامداد پنجشنبه ۲۲ مرداد است. گزارش بازنشرشده از روابط عمومی استانداری کرمان نیز زمان آغاز را ساعت ۲۴ چهارشنبه ۲۱ مرداد ذکر کرده است.
این نکته از آن جهت اهمیت دارد که هنگام تنظیم این گزارش هنوز چهارشنبه شب ۲۱ مرداد است و اجرای عملی طرح در همه جایگاهها باید پس از رسیدن زمان اعلامشده بررسی شود.
چرا تعداد جایگاهها از ۱۰۰ به ۲۰۴ رسید؟
در مراحل قبلی اجرای طرح، گزارشهایی از آماده شدن زیرساخت نرخ جدید در ۱۰۰ جایگاه منتخب منتشر شده بود. اما آخرین اعلام معاون استاندار تعداد جایگاههای تحت پوشش را ۲۰۴ جایگاه اعلام میکند.
این تفاوت نشان میدهد طرح در فاصله کوتاهی توسعه پیدا کرده یا تعداد نقاط عملیاتی نهایی افزایش یافته است.
بنابراین برای گزارش وضعیت فعلی باید عدد تازهتر یعنی ۲۰۴ جایگاه را مبنا قرار داد؛ مگر اینکه شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی در اطلاعیه بعدی فهرست محدودتری اعلام کند.
چرا کرمان وارد این مدل سوختی شد؟
ریشه طرح به تغییر شیوه استفاده از کارتهای جایگاه در استان بازمیگردد.
استاندار کرمان ۱۸ مرداد اعلام کرده بود در طرح مدیریت مصرف سوخت، کارتهای سوخت جایگاهها جمعآوری یا محدود شدهاند و قرار است معادل بخشی از مصرف این کارتها به کارت شخصی مردم منتقل شود. در همین چارچوب ۴۰ لیتر بنزین پنجهزار تومانی برای شهروندان کرمانی تصویب شد.
همزمان استان بر توسعه استفاده از CNG و گازسوز کردن خودروها نیز تأکید دارد. استاندار گفته بود استقبال از گازسوز کردن خودروها پیشتر پایین بوده اما شرایط جدید سوخت، تمایل مردم به استفاده از CNG را افزایش داده است.
در نتیجه، سیاست کرمان فعلاً ترکیبی از افزایش سهمیه روی کارت شخصی، محدود کردن اتکا به کارت آزاد جایگاه، توسعه CNG و فراهم کردن امکان خرید بنزین بدون یارانه برای مصرف مازاد است.
سهمیه خودروهای امدادی و خدمترسان چقدر شد؟
طرح فقط خودروهای شخصی را شامل نمیشود.
معاون استاندار کرمان اعلام کرده برای دستگاههای امدادی، انتظامی و خدمترسان نیز سهمیهای متناسب با میزان پیمایش در نظر گرفته شده است.
طبق این تصمیم، به ازای هر ۱۰۰ کیلومتر پیمایش، هشت لیتر سوخت برای این دستگاهها اختصاص مییابد.
هدف از این تصمیم جلوگیری از ایجاد اختلال در خدمات عمومی در شرایطی است که نظام استفاده از کارتهای جایگاه تغییر کرده است.
کرمانیها در جایگاه چه کار کنند؟
مهمترین توصیه عملی برای رانندگان، استفاده از کارت سوخت شخصی است.
تا زمانی که سهمیههای کارت شخصی در دسترس باشد، نیازی به خرید بنزین با نرخ بسیار بالای پالایشگاهی نیست. نرخ ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومانی برای مصرف خارج از سهمیه و از طریق کارت جایگاه در نظر گرفته شده است.
همچنین ۴۰ لیتر سهمیه استانی با نرخ پنج هزار تومان در دو مرحله در اختیار شهروندان قرار میگیرد؛ بنابراین دارندگان کارت سوخت باید وضعیت شارژ سهمیه شخصی خود را پیش از استفاده از کارت جایگاه بررسی کنند.
بنزین در کرمان «۸۷ هزار تومانی» نشد؛ یک نرخ چهارم اضافه شد
مهمترین نکته برای جلوگیری از سوءبرداشت همین است.
بنزین یارانهای مردم حذف نشده و همه مصرف بنزین نیز به ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان تغییر نکرده است. آنچه اعلام شده، فراهم شدن امکان عرضه بنزین بدون یارانه با نرخ تمامشده پالایشگاهی در کنار سهمیههای موجود است.
همزمان شهروندان کرمانی علاوه بر ۱۱۰ لیتر سهمیه ملی، ۴۰ لیتر سهمیه اختصاصی استان دریافت میکنند که با نرخ پنج هزار تومان عرضه میشود.
به این ترتیب طرح کرمان را میتوان یک مدل چندنرخی و آزمایشی برای مدیریت مصرف و کارتهای جایگاه دانست؛ مدلی که نتیجه عملی آن پس از آغاز کامل عرضه و مشخص شدن میزان استقبال مردم روشنتر خواهد شد.
در حال حاضر مهمترین عدد برای مردم کرمان ۸۷ هزار و ۲۰۰ تومان نیست؛ بلکه این است که تا حد امکان از کارت شخصی و سهمیههای موجود استفاده کنند، زیرا اختلاف نرخ سهمیهای با بنزین بدون یارانه بسیار سنگین است.
همچنین با توجه به تناقض تاریخی موجود در برخی خبرهای اولیه، زمان قابل اتکاتر برای شروع عرضه گسترده، بامداد پنجشنبه ۲۲ مرداد ۱۴۰۵ است؛ زمانی که باید مشخص شود همه ۲۰۴ جایگاه اعلامشده عملاً به نرخ جدید مجهز شدهاند یا اجرای طرح بهصورت مرحلهای ادامه پیدا خواهد کرد.