جام جهانی ۲۰۳۰ با ۶۴ تیم برگزار می‌شود؟ اینفانتینو پشت طرح جنجالی کونمبول؛ یک اشتباه مهم درباره ۱۴ اوت

The Times در تازه‌ترین گزارش خود نوشته است اینفانتینو آماده حمایت از طرح آمریکای جنوبی برای برگزاری جام جهانی ۲۰۳۰ با ۶۴ تیم است. این گزارش در شرایطی منتشر شده که رئیس فیفا برای انتخابات ریاست این نهاد در سال ۲۰۲۷ با یکی از جدی‌ترین بحران‌های سیاسی دوران مدیریتش روبه‌رو شده و حفظ حمایت کنفدراسیون‌ها برای او اهمیت زیادی پیدا کرده است.

با این حال باید میان گزارش درباره موضع شخصی اینفانتینو و تصمیم رسمی فیفا تفاوت قائل شد.

موضع رسمی تا امروز این است که امکان افزایش تعداد تیم‌ها در حال بررسی است. اینفانتینو پیش‌تر نیز در ماه ژوئیه اعلام کرده بود ایده ۶۴ تیمی شدن جام جهانی پس از پایان رقابت‌های ۲۰۲۶ در کمیته‌های مربوطه مورد مطالعه و بحث قرار خواهد گرفت.

فیفا نیز مطالعه مستقلی را برای بررسی پیامدهای این تغییر آغاز کرده است. موضوعاتی مانند کیفیت مسابقات، سلامت بازیکنان، تقویم، هزینه‌های عملیاتی، درآمد بلیت‌فروشی، اسپانسرینگ و حقوق رسانه‌ای باید در این بررسی ارزیابی شوند.

بنابراین در مقطع فعلی تیتر «جام جهانی ۲۰۳۰، ۶۴ تیمی شد» نادرست است؛ طرح جدی است، اینفانتینو طبق گزارش‌ها از آن حمایت می‌کند، اما هنوز تصویب نشده است.

۱۴ اوت چه اتفاقی می‌افتد؟

یکی از مهم‌ترین اصلاحات در خبر اولیه مربوط به تاریخ ۱۴ اوت ۲۰۲۶ است.

در برخی گزارش‌ها این تاریخ به‌عنوان موعد تصمیم فیفا درباره افزایش تعداد تیم‌ها معرفی شده، اما سند بررسی‌شده توسط رویترز چیز دیگری می‌گوید. فیفا قرار است تا ۱۴ اوت درباره انتخاب مؤسسه یا آژانس مستقلی که مطالعه امکان‌سنجی را انجام خواهد داد تصمیم بگیرد. این نهاد سپس چهار هفته فرصت خواهد داشت و باید گزارش خود را تا ۱۱ سپتامبر تحویل دهد.

در نتیجه فردا قرار نیست شورای فیفا الزاماً رأی نهایی بدهد که جام جهانی ۲۰۳۰ با ۴۸ یا ۶۴ تیم برگزار شود.

حتی پس از تحویل گزارش نیز مراحل تصمیم‌گیری سازمانی باقی خواهد ماند. خود فیفا تأکید کرده تغییرات بزرگ در ساختار مسابقات باید از مسیر نهادهای تصمیم‌گیر این سازمان و در نهایت شورای فیفا عبور کند.

طرح ۶۴ تیمی از کجا آمد؟

پیشنهاد افزایش جام جهانی ۲۰۳۰ به ۶۴ تیم نخستین بار در مارس ۲۰۲۵ از سوی نماینده اروگوئه در جلسه شورای فیفا مطرح شد و سپس کونمبول آن را با جدیت بیشتری دنبال کرد. در سپتامبر همان سال، اینفانتینو با آلخاندرو دومینگز، رئیس کونمبول و مقام‌های فوتبال و سیاسی آمریکای جنوبی درباره این طرح دیدار کرد.

استدلال اصلی کونمبول به صدمین سالگرد جام جهانی برمی‌گردد.

اولین دوره جام جهانی در سال ۱۹۳۰ در اروگوئه برگزار شد. فیفا برای بزرگداشت صدسالگی این مسابقات تصمیم گرفته جام جهانی ۲۰۳۰ عمدتاً در اسپانیا، پرتغال و مراکش برگزار شود، اما یک مسابقه در اروگوئه، یک مسابقه در آرژانتین و یک مسابقه در پاراگوئه نیز برگزار خواهد شد. هر شش کشور به‌طور خودکار جواز حضور در مسابقات را دارند.

کونمبول معتقد است سهم سه مسابقه برای آمریکای جنوبی با اهمیت تاریخی صدمین سالگرد جام جهانی تناسب ندارد و افزایش تعداد تیم‌ها می‌تواند امکان برگزاری تعداد بیشتری از مسابقات در این قاره را فراهم کند.

جام جهانی ۶۴ تیمی چند مسابقه خواهد داشت؟

جام جهانی ۲۰۲۶ نخستین دوره‌ای بود که با ۴۸ تیم برگزار شد. ساختار این رقابت‌ها شامل ۱۲ گروه چهار تیمی و در مجموع ۱۰۴ مسابقه بود؛ افزایشی بزرگ نسبت به فرمت ۳۲ تیمی که از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۲۲ استفاده می‌شد.

در صورت افزایش تعداد تیم‌ها به ۶۴، یکی از ساختارهای قابل تصور ۱۶ گروه چهار تیمی است. در چنین قالبی، اگر دو تیم نخست هر گروه به مرحله حذفی ۳۲ تیمی برسند، مجموع مسابقات به ۱۲۸ بازی خواهد رسید.

بااین‌حال، فیفا هنوز فرمت قطعی مسابقات ۶۴ تیمی را تصویب نکرده است؛ بنابراین عدد ۱۲۸ مسابقه را باید سناریوی محتمل براساس ساختار معمول گروهی دانست، نه برنامه نهایی مسابقات. گزارش‌های مربوط به پیشنهاد کونمبول نیز همین رقم را به‌عنوان نتیجه احتمالی این فرمت مطرح کرده‌اند.

۶۴ تیم یعنی بیش از ۳۰ درصد ۲۱۱ عضو فیفا می‌توانند در یک دوره جام جهانی حاضر شوند؛ اتفاقی که ماهیت مرحله انتخابی در تمام قاره‌ها را تغییر خواهد داد.

چرا یوفا و آسیا مخالف هستند؟

مخالفان طرح می‌گویند جام جهانی هنوز فرصت کافی برای ارزیابی پیامدهای افزایش از ۳۲ به ۴۸ تیم نداشته و گسترش فوری آن به ۶۴ تیم می‌تواند کیفیت ورزشی رقابت‌ها را کاهش دهد.

رئیس یوفا و رئیس کنفدراسیون فوتبال آسیا پیش‌تر نسبت به این پیشنهاد ابراز نگرانی کرده‌اند. افزایش تعداد مسابقات، فشار بیشتر بر بازیکنان، پیچیدگی تقویم بین‌المللی، نیاز به زیرساخت‌های بزرگ‌تر و احتمال کاهش کیفیت بعضی مسابقات از جمله نگرانی‌هایی است که در بررسی فیفا نیز قرار است ارزیابی شود.

در سوی مقابل، حامیان توسعه جام جهانی استدلال می‌کنند کشورهای بیشتری فرصت حضور در بزرگ‌ترین تورنمنت فوتبال جهان را پیدا می‌کنند و مسابقات نیز بازارهای تلویزیونی و تجاری جدیدی به دست می‌آورد.

همین تضاد باعث شده مطالعه فیفا فقط روی افزایش درآمد متمرکز نباشد. طبق سند منتشرشده، گزارش نهایی باید نشان دهد درآمد اضافی احتمالی پایدار است و به بهای آسیب جدی به کیفیت مسابقات یا عملیات تورنمنت تمام نمی‌شود.

بحران اینفانتینو چه ارتباطی با جام جهانی ۶۴ تیمی دارد؟

زمان مطرح شدن دوباره این طرح بسیار مهم است.

اینفانتینو اخیراً با واکنش شدید به برنامه‌ای برای واگذاری حدود ۲۰ درصد از حقوق تجاری مرتبط با جام جهانی به سرمایه‌گذاران خصوصی در ازای حدود ۴.۲ میلیارد دلار روبه‌رو شد. پروژه در نهایت کنار گذاشته شد، اما یوفا، کنفدراسیون فوتبال آسیا و کونکاکاف در نامه‌ای مشترک رئیس فیفا را به تصمیم‌گیری یک‌جانبه و نقض اعتماد متهم کردند.

در روزهای اخیر فشار حتی به درخواست برای کناره‌گیری اینفانتینو نیز رسیده است. در مقابل، کونمبول، کنفدراسیون آفریقا و تعدادی از فدراسیون‌های ملی همچنان از رئیس فیفا حمایت کرده‌اند. مکزیک و آرژانتین نیز در میان حامیان برجسته او قرار دارند.

از همین رو The Times ارتباط سیاسی میان حمایت احتمالی اینفانتینو از طرح ۶۴ تیمی و نیاز او به حمایت آمریکای جنوبی در انتخابات ۲۰۲۷ را مطرح کرده است. این ارتباط تحلیل و گزارش رسانه‌ای است و نه موضع رسمی اعلام‌شده فیفا یا کونمبول.

سفر اینفانتینو به کلمبیا واقعیت داشت

بخش مربوط به سفر اینفانتینو به کلمبیا درست است. رئیس فیفا در مراسم تحلیف آبلاردو د لا اسپرییا، رئیس‌جمهور جدید کلمبیا، در شهر کالی حضور داشت و فیفا نیز این سفر را رسماً اعلام کرده است. مراسم تحلیف در ۷ اوت انجام شد.

آلخاندرو دومینگز، رئیس کونمبول، نیز در این مقطع از اینفانتینو حمایت کرده و گزارش The Times مدعی است موضوع جام جهانی ۶۴ تیمی در ارتباطات اخیر دو طرف مورد توجه قرار گرفته است.

آیا مکزیک واقعاً می‌خواهد از کونکاکاف جدا شود؟

این بخش از ماجرا هنوز باید با احتیاط بسیار زیادی نقل شود.

گزارش‌هایی درباره احتمال کمک اینفانتینو به انتقال مکزیک از کونکاکاف به کونمبول منتشر شده و The Times نیز به این موضوع اشاره کرده است. بااین‌حال تا امروز درخواست رسمی و علنی از سوی فدراسیون فوتبال مکزیک برای خروج از کونکاکاف و عضویت در کونمبول تأیید نشده است. منابع دیگر نیز این موضوع را فعلاً یک سناریو و گمانه سیاسی معرفی می‌کنند.

مکزیک البته در بحران اخیر فیفا برخلاف موضع کلی کونکاکاف از اینفانتینو حمایت کرده است، اما از این حمایت نمی‌توان به‌تنهایی نتیجه گرفت که انتقال کنفدراسیون قطعی یا حتی وارد مرحله رسمی شده است.

آیا جام جهانی ۲۰۳۰ واقعاً ۶۴ تیمی خواهد شد؟

در حال حاضر احتمال این اتفاق نسبت به چند ماه قبل جدی‌تر شده است. طرح از مرحله یک پیشنهاد سیاسی عبور کرده، فیفا برای آن مطالعه رسمی سفارش داده و رئیس فیفا نیز طبق گزارش The Times به حمایت از آن متمایل است.

اما هنوز سه مانع بزرگ وجود دارد: نتیجه مطالعه مستقل، مخالفت بخش مهمی از فوتبال اروپا و آسیا و در نهایت رأی ساختار تصمیم‌گیری فیفا.

بنابراین روز ۱۴ اوت نقطه پایان این پرونده نیست؛ آغاز مرحله اصلی مطالعه آن است. گزارش تحقیق باید تا ۱۱ سپتامبر آماده شود و تازه پس از آن می‌توان درباره شانس واقعی تصویب طرح قضاوت دقیق‌تری داشت.

اگر این پیشنهاد تصویب شود، جام جهانی صدمین سالگرد نه فقط نخستین دوره‌ای خواهد بود که در شش کشور و سه قاره برگزار می‌شود، بلکه تنها چهار سال پس از اجرای فرمت ۴۸ تیمی، فوتبال جهان وارد عصر جام جهانی ۶۴ تیمی خواهد شد؛ تغییری که می‌تواند ساختار انتخابی‌ها، تقویم ملی، درآمد فیفا و حتی معنای «صعود به جام جهانی» را برای همیشه تغییر دهد.