قهرمانی دوباره PSG در سوپرجام اروپا؛ رکورد تاریخی نوجوان استون‌ویلا در شب ویژه داور سومالیایی

دیدار پاری‌سن‌ژرمن و استون‌ویلا شامگاه ۱۲ اوت ۲۰۲۶ در ورزشگاه سالزبورگ اتریش برگزار شد. مسابقه‌ای میان قهرمان لیگ قهرمانان اروپا و قهرمان لیگ اروپا که در نهایت با برتری ۲ بر یک تیم فرانسوی خاتمه یافت. یوفا نیز پس از پایان بازی رسماً اعلام کرد پاریس تنها سومین باشگاه تاریخ است که توانسته دو دوره متوالی سوپرجام اروپا را فتح کند.

پاری‌سن‌ژرمن سال گذشته تاتنهام را در ضربات پنالتی شکست داده بود و حالا با غلبه بر استون‌ویلا از عنوانش دفاع کرد. به این ترتیب تیم لوئیز انریکه در کنار میلان و رئال مادرید در جمع باشگاه‌هایی قرار گرفت که موفق شده‌اند سوپرجام اروپا را به‌صورت متوالی فتح کنند.

این موفقیت همچنین سیزدهمین جام لوئیز انریکه از زمان آغاز کارش در پاری‌سن‌ژرمن در سال ۲۰۲۳ بود؛ آماری که ابعاد سلطه تیم فرانسوی در سال‌های اخیر را نشان می‌دهد.

کواراتسخلیا با یک حرکت تماشایی قفل بازی را شکست

پاری‌سن‌ژرمن در دقیقه ۲۰ به گل نخست رسید. دزیره دوئه توپ را در اختیار خویچا کواراتسخلیا قرار داد و ستاره گرجستانی بعد از عبور از متی کش، با ضربه‌ای قدرتمند مارکو بیزوت را مغلوب کرد. یوفا این گل را یکی از لحظات تعیین‌کننده مسابقه معرفی کرد.

با این حال استون‌ویلا بعد از دریافت گل عقب نکشید. تیم اونای امری به‌خصوص از طریق برایان مادجو بارها خط دفاع پاریس را تحت فشار قرار داد. مهاجم نوجوان ابتدا دو ضربه سر را بیرون زد و یک بار هم تیر دروازه را هدف قرار داد، اما سرانجام در آخرین لحظات نیمه اول به هدف رسید.

جان مک‌گین توپ را به محوطه شش‌قدم فرستاد و مادجو در شرایطی که تحت فشار ویلیان پاچو قرار داشت با ضربه‌ای والی توپ را به سقف دروازه رساند تا نیمه نخست با تساوی یک بر یک خاتمه پیدا کند.

مادجو در ۱۷ سالگی تاریخ سوپرجام اروپا را عوض کرد

گل استون‌ویلا فقط یک گل تساوی نبود.

برایان مادجو با ۱۷ سال و ۲۱۲ روز سن، جوان‌ترین بازیکنی شد که در تاریخ ثبت‌شده سوپرجام اروپا در ترکیب اصلی قرار گرفته و سپس با همان گل رکورد جوان‌ترین گلزن تاریخ این مسابقه را نیز شکست. رکورد قبلی گلزنی در اختیار پاتریک کلایورت بود که در ۱۹ سال و ۲۲۰ روزگی در سوپرجام گل زده بود.

جالب‌تر اینکه این بازی نخستین حضور رسمی مادجو برای استون‌ویلا بود. او در ژانویه از متز جذب شده بود، اما اختلاف حقوقی بر سر امکان بازی‌کردنش باعث شد پرونده به دادگاه حکمیت ورزش برسد. CAS تنها در هفته پیش از مسابقه رأیی به سود استون‌ویلا صادر کرد و راه حضور این بازیکن را باز کرد.

به این ترتیب نوجوانی که تا چند روز قبل حتی وضعیت حضورش در مسابقات قطعی نبود، در مهم‌ترین مسابقه آغاز فصل اروپا گل زد و نامش را وارد تاریخ کرد.

ورود دمبله ورق بازی را برگرداند

لوئیز انریکه در شروع نیمه دوم دست به تغییر مهمی زد. مانیس آکلیوش از زمین خارج شد و عثمان دمبله وارد ترکیب شد. با این حال شروع نیمه دوم متعلق به استون‌ویلا بود و جان مک‌گین با ضربه‌ای خطرناک متوی سافونوف را مجبور به واکنش کرد.

اما کیفیت فردی PSG سرانجام تعیین‌کننده شد.

در دقیقه ۶۱ دمبله با یک پاس عمقی دقیق دزیره دوئه را پشت مدافعان استون‌ویلا صاحب توپ کرد. دوئه با فراری سریع وارد محوطه شد و ضربه خود را به گوشه دور دروازه فرستاد.

کمک‌داور ابتدا پرچم آفساید را بالا برد و گل مردود اعلام شد، اما VAR صحنه را بازبینی کرد و مشخص شد دوئه در موقعیت قانونی قرار داشته است. در نتیجه گل پذیرفته شد و پاری‌سن‌ژرمن ۲ بر یک جلو افتاد.

همین گل تا پایان باقی ماند و دوئه که یک پاس گل و یک گل ثبت کرده بود، از سوی گروه ناظران فنی یوفا به‌عنوان بهترین بازیکن مسابقه انتخاب شد.

استون‌ویلا باخت، اما آسان تسلیم نشد

نتیجه ۲ بر یک شاید در نگاه نخست پیروزی معمول دیگری برای پاری‌سن‌ژرمن به نظر برسد، اما جریان مسابقه چنین تصویری ارائه نمی‌کرد.

استون‌ویلا در بخش‌هایی از مسابقه فشار زیادی روی قهرمان اروپا وارد کرد و حتی پس از گل دوم PSG نیز مالکیت و حملات خود را ادامه داد. اونای امری برای رسیدن به گل تساوی تامی آبراهام، راس بارکلی و چند بازیکن دیگر را به زمین فرستاد، اما خط دفاع پاریس در دقایق پایانی مقاومت کرد.

برای امری این چهارمین حضور در سوپرجام اروپا به‌عنوان سرمربی بود و هر چهار تجربه با شکست به پایان رسیده است. در مقابل، لوئیز انریکه سومین سوپرجام دوران مربیگری خود را گرفت؛ او پیش‌تر یک بار همراه بارسلونا و یک بار نیز در سال گذشته با PSG قهرمان شده بود.

عمر آرتان؛ داستانی بزرگ‌تر از یک قضاوت

یکی از متفاوت‌ترین بخش‌های فینال امسال حضور عمر عبدالقادر آرتان در مرکز زمین بود.

این داور ۳۴ ساله سومالیایی از سال ۲۰۱۸ در فهرست بین‌المللی فیفا حضور دارد و در سال ۲۰۲۵ عنوان بهترین داور مرد کنفدراسیون فوتبال آفریقا را دریافت کرد. فیفا نیز او را برای جام جهانی ۲۰۲۶ انتخاب کرده بود.

اما آرتان با وجود داشتن ویزای معتبر نتوانست وارد ایالات متحده شود. مقام‌های آمریکایی ورود او را رد کردند و به همین دلیل داوری که قرار بود نخستین نماینده سومالی در جام جهانی باشد، مسابقات ۲۰۲۶ را از دست داد. رویترز گزارش کرده یک مقام دولت آمریکا در آن زمان دلیل ممانعت را نگرانی امنیتی و ادعای ارتباط با افراد مظنون عنوان کرده بود.

پس از این اتفاق، یوفا با هماهنگی کنفدراسیون فوتبال آفریقا، آرتان را برای سوپرجام اروپا انتخاب کرد. یوفا رسماً توضیح داد این انتخاب در چارچوب تفاهم‌نامه جدید همکاری با CAF، از جمله در زمینه داوری، انجام شده است. الکساندر چفرین نیز تأکید کرد یوفا قصد دارد احترام خود را به توانایی‌های داوری آرتان نشان دهد.

آیا انتخاب آرتان اعتراض یوفا به فیفا بود؟

اینجا متن اولیه نیازمند احتیاط است.

برخی رسانه‌ها انتصاب آرتان را یک حرکت نمادین و حتی سیاسی در فضای اختلافات چفرین و جیانی اینفانتینو تفسیر کرده‌اند. با توجه به اینکه او جام جهانی را پس از مشکل ورود به آمریکا از دست داد و مدت کوتاهی بعد یکی از مهم‌ترین بازی‌های یوفا را قضاوت کرد، چنین برداشتی قابل فهم است.

اما یوفا هرگز در اطلاعیه رسمی خود نگفته هدف از این انتخاب مخالفت با فیفا بوده است.

اتفاقاً فیفا خود آرتان را برای جام جهانی انتخاب کرده بود و مشکل اصلی از تصمیم مقام‌های مهاجرتی آمریکا ناشی شد، نه از کنارگذاشته‌شدن فنی او توسط فیفا. یوفا انتخابش را به همکاری با CAF، کیفیت داوری، وحدت، برابری و مقابله با تبعیض مرتبط کرده است.

بنابراین عبارت دقیق‌تر این است که انتصاب آرتان پیامی نمادین از حمایت یوفا و CAF از داور سومالیایی بود؛ اینکه آن را مستقیماً «اعتراض یوفا به فیفا» بخوانیم، یک تفسیر سیاسی است نه یک واقعیت اعلام‌شده.

تیم داوری هم بین‌المللی بود

آرتان در این بازی تنها چهره آفریقایی تیم داوری نبود. لیبان عبدالرزاق احمد از جیبوتی و استفن الیزار اونیانگو ییمبه از کنیا کمک‌داوران مسابقه بودند. مارکو دی‌بلو از ایتالیا مسئول VAR بود، گیلرمو کوادرا فرناندس از اسپانیا به‌عنوان کمک VAR فعالیت کرد و راده اوبرنوویچ از اسلوونی داور چهارم بود.

اهمیت حضور VAR در دقیقه ۶۱ هم مشخص شد؛ همان صحنه‌ای که گل دوئه ابتدا به دلیل آفساید مردود شده بود اما با بازبینی ویدیویی پذیرفته شد و در نهایت جام را به PSG داد.

PSG هنوز سیر نشده است

بعد از مسابقه، دزیره دوئه پیام روشنی درباره جاه‌طلبی پاریسی‌ها داد و تأکید کرد این تیم همچنان به دنبال جام‌های بیشتر است. چنین ادعایی با روند دو فصل اخیر PSG نیز همخوانی دارد؛ تیم لوئیز انریکه علاوه بر دو قهرمانی متوالی سوپرجام، دو دوره پیاپی لیگ قهرمانان را نیز فتح کرده است.

اما فرصتی برای جشن طولانی وجود ندارد. پاری‌سن‌ژرمن روز یکشنبه باید در یک فینال دیگر، این بار مقابل لانس برای سوپرجام فرانسه، به میدان برود. استون‌ویلا نیز پس از یک دیدار دوستانه مقابل مونشن‌گلادباخ آماده شروع لیگ برتر انگلیس خواهد شد.

سوپرجام ۲۰۲۶ در نهایت با جام دیگری برای پاری‌سن‌ژرمن تمام شد، اما فقط قهرمانی PSG از این شب به یاد نمی‌ماند. گل تاریخی برایان مادجو در ۱۷ سالگی، تصمیم تعیین‌کننده VAR و حضور عمر آرتان پس از ماجرای تلخ جام جهانی، فینال سالزبورگ را به مسابقه‌ای تبدیل کرد که چند داستان مهم را هم‌زمان در خود داشت. پاریس جام را برد؛ اما نوجوان استون‌ویلا و داور سومالیایی نیز بدون قهرمانی، از چهره‌های ماندگار این شب شدند.