لیگ برتر با تماشاگر اما بدون VAR کامل؛ آزادی تا آذر نمیرسد؟ ابهام بزرگ درباره جام استقلال
بیستوششمین دوره لیگ برتر از جمعه ۲۳ مرداد ۱۴۰۵ آغاز میشود. برنامه رسمی سازمان لیگ نشان میدهد شش مسابقه در روز جمعه و سه دیدار دیگر شنبه ۲۴ مرداد برگزار خواهد شد؛ یعنی ۱۸ تیم حاضر در فصل جدید از همان هفته نخست وارد رقابت میشوند.
تراکتور و پیکان نخستین بازی روز جمعه را برگزار میکنند و در ادامه مسابقاتی مانند استقلال - مس شهربابک، چادرملو - سپاهان و گلگهر - نساجی انجام میشود. پرسپولیس نیز شنبه شب در قزوین میهمان شمسآذر خواهد بود.
با این حال، صحبتهای تازه حجتالله بهمنی نشان میدهد سازمان لیگ هنوز در چند حوزه مهم با محدودیت زیرساختی دستوپنجه نرم میکند؛ از کمبود ورزشگاه استاندارد در تهران گرفته تا تعداد سیستمهای VAR و وضعیت میزبانی نمایندگان ایران در آسیا.
ورزشگاه آزادی چه زمانی آماده میشود؟
مهمترین خبر بهمنی برای هواداران استقلال و پرسپولیس به ورزشگاه آزادی مربوط میشود. سخنگوی سازمان لیگ گفته است این ورزشگاه تا اواخر آذرماه آماده خواهد شد؛ یعنی اگر این زمانبندی عملی شود، دو تیم بزرگ پایتخت باید بخش قابلتوجهی از نیمفصل نخست را در ورزشگاههای جایگزین برگزار کنند.
اما درباره همین تاریخ یک تناقض مهم وجود دارد.
میرشاد ماجدی، رئیس هیئت فوتبال استان تهران، تنها چند روز قبل اعلام کرده بود ورزشگاههای آزادی و تختی «حداقل تا پایان سال» به چرخه مسابقات بازنخواهند گشت. او توضیح داده بود که استقلال و پرسپولیس فعلاً باید روی گزینههایی مانند ورزشگاه شهرقدس، پاس قوامین و اسلامشهر حساب کنند.
همچنین گزارشهای مربوط به پروژه بازسازی آزادی نشان میدهد مسئله فقط چمن نیست. فضاهایی مانند میکسدزون، مسیر ورود اتوبوس تیمها، سالن کنفرانس، اتاق داوران، بخش پزشکی، کنترل دوپینگ و اتاق VAR نیز باید تکمیل شوند. به همین دلیل، فعلاً نمیتوان اواخر آذر را تاریخ قطعی بازگشایی دانست و باید آن را برآورد سازمان لیگ تلقی کرد.
بحران ورزشگاه در تهران جدیتر شد
مشکل لیگ فقط ورزشگاه آزادی نیست. ورزشگاه پاس قوامین یا دستگردی نیز قرار بود بهصورت کامل بازسازی شود، اما به گفته بهمنی این پروژه به تعویق افتاده است.
پیشتر مسئولان ورزشگاه قصد داشتند زمین چمن را برای بازسازی زیر کشت ببرند، اما میرشاد ماجدی خواستار تعویق این برنامه شده بود؛ زیرا با خروج همزمان آزادی، تختی و پاس، تعداد ورزشگاههای قابل استفاده تهران بهشدت کاهش پیدا میکند.
اهمیت این موضوع همین هفته مشخص شده است. استقلال خوزستان و آلومینیوم اراک قرار است جمعه در ورزشگاه پاس قوامین تهران بازی کنند؛ مسابقهای که به دلیل شرایط موجود بدون حضور تماشاگران برگزار خواهد شد.
بنابراین اظهارنظر کلی سازمان لیگ درباره برگزاری مسابقات با تماشاگر، در عمل میتواند استثنا داشته باشد.
زنان و مردان در ورزشگاه؛ یک استثنا از همان هفته اول
بهمنی تأکید کرده مسابقات لیگ برتر در فصل جدید با حضور هواداران زن و مرد برگزار خواهد شد. چند روز قبل نیز گزارش شده بود فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ به جمعبندی برگزاری لیگ با حضور تماشاگران رسیدهاند.
این خبر از منظر تجربه تماشاگران اهمیت زیادی دارد؛ با این حال امکان ورود هواداران همچنان به زیرساخت، تصمیمهای محلی و شرایط هر ورزشگاه وابسته خواهد بود.
نمونه روشن آن استقلال خوزستان - آلومینیوم است که تنها چند ساعت پس از اعلام سیاست کلی سازمان لیگ، بدون تماشاگر اعلام شد.
به همین دلیل، عبارت دقیقتر این است که اصل بر برگزاری لیگ با تماشاگران زن و مرد است، اما ممکن است برخی بازیها به دلایل اجرایی یا زیرساختی پشت درهای بسته برگزار شوند.
VAR برای همه بازیها نیست؛ بازگشت یک بحث جنجالی
موضوع دیگری که احتمالاً از هفتههای ابتدایی بحث زیادی ایجاد خواهد کرد، VAR است.
سخنگوی سازمان لیگ صراحتاً اعلام کرده به دلیل محدودیت امکانات، همه مسابقات با کمکداور ویدیویی برگزار نمیشوند و سازمان لیگ تلاش میکند سیستم VAR را در دیدارهای «مهمتر» به کار بگیرد.
فوتبال ایران پیش از این نیز با محدودیت تعداد دستگاههای پرتابل VAR روبهرو بوده است. حتی برنامه استفاده از این فناوری در بعضی مسابقات حساس لیگ یک به دلیل تعداد بالای دیدارها و کمبود تجهیزات تغییر کرده بود.
این تصمیم یک چالش مهم ایجاد میکند: معیار «بازی مهم» چیست؟
اگر برخی مسابقات در یک رقابت واحد VAR داشته باشند و برخی دیگر نداشته باشند، تصمیمهای داوری میتوانند دوباره به یکی از محورهای اصلی اعتراض باشگاهها تبدیل شوند. حساسیت موضوع زمانی بیشتر میشود که اختلاف چند امتیازی در پایان فصل بتواند قهرمان، تیمهای آسیایی یا سقوطکنندگان را مشخص کند.
بنابراین یکی از مهمترین آزمونهای سازمان لیگ، اعلام شفاف معیار انتخاب مسابقات دارای VAR خواهد بود.
لیگ ۲۳ هفتهای قهرمان ندارد؛ پس چرا صحبت از جام استقلال است؟
عجیبترین بخش صحبتهای سخنگوی سازمان لیگ ارتباطی به فصل جدید ندارد؛ بلکه به پرونده فصل گذشته برمیگردد.
بهمنی گفته فصل گذشته بعد از ۲۳ هفته فریز شد و وقتی یک جدول فریز میشود، از نگاه سازمان لیگ قهرمان و مراسم اهدای جام وجود ندارد.
اما بلافاصله یک ابهام بزرگ ایجاد شده است. به گفته بهمنی، مهدی تاج رئیس فدراسیون فوتبال در مصاحبهای از احتمال اهدای جام به استقلال در مراسم برترینهای فوتبال صحبت کرده است. سخنگوی سازمان لیگ میگوید این موضوع باید بررسی شود و اگر مسئولان تصمیم نهایی بگیرند، سازمان لیگ برای اجرای آن همکاری خواهد کرد. تاریخ مراسم برترینها نیز هنوز مشخص نشده است.
به زبان ساده، وضعیت فعلی این است: سازمان لیگ هنوز استقلال را بهعنوان قهرمان رسمی یک لیگ ۲۳ هفتهای معرفی نکرده، اما احتمال اهدای جام از سوی رئیس فدراسیون مطرح شده است.
این دو روایت تا زمان اعلام یک تصمیم حقوقی و رسمی، مهمترین ابهام فوتبال ایران باقی خواهد ماند.
پیشنهاد تورنمنت سهجانبه تراکتور، سپاهان و استقلال چه شد؟
در روزهای اخیر صحبتهایی درباره درخواست تراکتور و سپاهان برای برگزاری یک تورنمنت سهجانبه با حضور استقلال و تعیین تکلیف قهرمانی فصل گذشته مطرح شده است.
بهمنی در واکنش به این موضوع گفته اگر باشگاهها چنین پیشنهادی دارند، باید آن را بهصورت رسمی به سازمان لیگ ارائه کنند تا مورد بررسی قرار گیرد. بنابراین در شرایط فعلی، برگزاری تورنمنت سهجانبه مصوب نشده است و نمیتوان آن را برنامه قطعی فدراسیون یا سازمان لیگ دانست.
همین موضوع نشان میدهد پرونده فصل گذشته حتی در آستانه شروع فصل جدید هنوز بسته نشده و ممکن است اختلاف بر سر تعیین قهرمان ادامه پیدا کند.
تیمهای ایرانی در آسیا هم خانه ندارند
مشکل میزبانی تنها به لیگ داخلی محدود نیست. بهمنی گفته تیمهای ایرانی برای میزبانی در مسابقات آسیایی مشکل دارند و احتمال دارد دیدارهای خود را در کشورهایی مانند عمان یا کشورهای آسیای میانه برگزار کنند.
درباره تراکتور این موضوع یک مرحله جلوتر رفته است. طبق گزارش روز پنجشنبه، باشگاه تبریزی عمان را بهعنوان کشور میزبان دیدارهای لیگ نخبگان آسیا معرفی کرده و فرآیند تأیید و هماهنگی نهایی در جریان است.
این مسئله برای باشگاههای ایرانی از نظر ورزشی و مالی اهمیت زیادی دارد؛ تیمی که بازی خانگی خود را خارج از ایران برگزار کند، بخش مهمی از امتیاز میزبانی، حمایت تماشاگران و درآمد مسابقه را از دست میدهد.
لیگ جدید با چند علامت سؤال بزرگ آغاز میشود
بیستوششمین دوره لیگ برتر از جمعه آغاز میشود، اما پیش از اولین مسابقه چند مسئله اساسی همچنان حل نشده است: آزادی چه زمانی واقعاً آماده میشود؟ کدام بازیها VAR خواهند داشت؟ چرا در هفتهای که از حضور زنان و مردان در ورزشگاه صحبت میشود یک مسابقه بدون تماشاگر است؟ و سرانجام قهرمان فصل نیمهتمام گذشته چه تیمی خواهد بود؟
از سوی دیگر، بحران ورزشگاه به رقابتهای آسیایی نیز رسیده و حداقل تراکتور در مسیر انتقال میزبانیهای خود به عمان قرار گرفته است.
در چنین شرایطی لیگ ۱۴۰۶-۱۴۰۵ از روز جمعه ۲۳ مرداد آغاز خواهد شد؛ لیگی با ۱۸ تیم و ۹ مسابقه در هفته نخست، اما با زیرساختهایی که هنوز کامل نیستند و پروندههایی از فصل گذشته که همچنان پاسخ نهایی ندارند.
شاید مهمترین جمله صحبتهای بهمنی همین باشد که بخشی از مسابقات حتی در بالاترین سطح فوتبال ایران بدون VAR انجام میشوند؛ نشانهای روشن از اینکه فصل جدید در زمین آغاز میشود، اما چالشهای بزرگ سازمان لیگ همچنان بیرون زمین ادامه دارند.