رسوایی تازه فوتبال کره جنوبی؛ ژاپن درباره ۴ داور پرونده «خدمات جنسی» تحقیق می‌کند

نکته مهم این پرونده آن است که وجود پرداخت‌های مورد بحث در گزارش بازرسی دولتی ثبت شده، اما هنوز مدرکی منتشر نشده که ثابت کند نتایج آن هفت مسابقه دستکاری شده یا تصمیم‌های داوری در ازای این پذیرایی‌ها تغییر کرده است. کره جنوبی در آن هفت بازی پنج پیروزی و دو تساوی داشت، اما هم‌زمانی این نتایج با پذیرایی از داوران به‌تنهایی اثبات‌کننده تبانی یا خرید نتیجه نیست.

ماجرا چگونه پس از ۱۵ سال افشا شد؟

اصل اتفاق مربوط به سال‌های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ است، نه یک ماه گذشته. آنچه در روزهای اخیر اتفاق افتاده افشای عمومی اسناد قدیمی است.

طبق گزارش خبرگزاری یونهاپ، وزارت فرهنگ، ورزش و گردشگری کره جنوبی در جریان بازرسی سال ۲۰۱۶ از فدراسیون فوتبال این کشور متوجه شده بود که در فاصله مارس ۲۰۱۱ تا مارس ۲۰۱۲ برای بیش از ۱۰ داور و ناظر خارجی، در ارتباط با هفت مسابقه، چنین هزینه‌هایی پرداخت شده است. این موضوع آن زمان به اطلاع عمومی نرسید و تنها در اوت ۲۰۲۶ پس از گزارش‌های رسانه‌ای دوباره آشکار شد.

اسناد مورد اشاره نشان می‌دهند پرداخت‌ها در سئول و شهرهای دیگری که میزبان مسابقات بودند انجام شده و در بعضی موارد مبالغ قابل‌توجهی از کارت‌های سازمانی فدراسیون خرج شده است. یک گزارش کره‌ای نیز نوشته نحوه ثبت برخی هزینه‌ها در اسناد داخلی با ماهیت واقعی پذیرایی مطابقت نداشته است.

چه مسابقاتی در پرونده قرار دارند؟

از هفت مسابقه مورد بررسی، سه بازی رسمی اهمیت ویژه‌ای دارند.

یکی از آنها دیدار کره جنوبی و کویت در فوریه ۲۰۱۲ در مرحله سوم انتخابی جام جهانی ۲۰۱۴ بود که کره جنوبی با نتیجه ۲ بر صفر برنده شد و راهی مرحله نهایی انتخابی شد. دو مسابقه دیگر به انتخابی المپیک ۲۰۱۲ لندن مربوط بودند: پیروزی ۲ بر صفر مقابل عمان در سپتامبر ۲۰۱۱ و تساوی بدون گل برابر قطر در مارس ۲۰۱۲. چهار دیدار دیگر دوستانه بودند.

بر اساس اطلاعات منتشرشده، داوران یا ناظران مرتبط با این مسابقات از کشورهایی از جمله ژاپن، امارات متحده عربی، ایران، بحرین و ازبکستان بودند. با این حال، قرار گرفتن نام یک کشور در فهرست به معنی اثبات دریافت خدمات توسط همه داوران آن کشور نیست و باید پرونده هر فرد جداگانه بررسی شود.

پرونده بازی کره جنوبی و کویت به ژاپن رسید

بخش حساس پرونده برای فوتبال ژاپن به همان مسابقه کره جنوبی و کویت برمی‌گردد.

چهار عضو ژاپنی در تیم داوری آن مسابقه حضور داشتند و طبق گزارش رسانه‌های کره جنوبی، ادعا شده است دو نفر از آن چهار نفر از خدمات مورد بحث استفاده کرده‌اند. فدراسیون فوتبال ژاپن اکنون درباره چهار داور مرتبط تحقیق می‌کند و بنا بر گزارش کیودو که یونهاپ و استریتس تایمز بازتاب داده‌اند، قصد دارد پس از پایان بررسی‌ها نتیجه را اعلام کند.

موضوع از این جهت حساس‌تر شده که یکی از داوران مرتبط با پرونده، طبق گزارش‌های رسانه‌ای، اکنون در ساختار داوری فوتبال ژاپن سمت مدیریتی دارد و در حوزه داوران جی‌لیگ فعالیت می‌کند. نام بردن از این افراد پیش از تکمیل بررسی رسمی JFA می‌تواند گمراه‌کننده باشد؛ زیرا تحقیق درباره دریافت خدمات هنوز در جریان است و نتیجه نهایی اعلام نشده است.

میاموتو: در حال راستی‌آزمایی هستیم

رئیس فعلی فدراسیون فوتبال ژاپن تسونه‌یاسو میاموتو است؛ نام او گاهی در فارسی به شکل‌های متفاوتی نوشته می‌شود. سایت رسمی JFA نیز در گزارش‌های همین هفته از میاموتو به‌عنوان رئیس فدراسیون یاد کرده است.

رسانه‌های ژاپنی گزارش داده‌اند که پس از مطرح شدن پرونده کره جنوبی، فدراسیون ژاپن وارد مرحله بررسی واقعیت‌ها شده است. علاوه بر تحقیق داخلی درباره چهار داور، قرار است نتیجه بررسی‌ها پس از تکمیل فرآیند منتشر شود.

این واکنش مهم است؛ زیرا پرونده از یک مسئله داخلی فدراسیون کره عبور کرده و حالا مستقیماً اعتبار ساختار داوری یکی دیگر از قدرت‌های فوتبال آسیا را نیز درگیر کرده است.

آیا بازرسان قبلاً موضوع را پنهان کرده بودند؟

گزارش‌های تازه JTBC یک لایه قدیمی‌تر از پرونده را نیز مطرح کرده‌اند.

براساس بازتاب این گزارش‌ها در رسانه‌های کره‌ای، حتی پیش از بازرسی وزارت ورزش در سال ۲۰۱۶، بررسی کارت‌های سازمانی فدراسیون در سال ۲۰۱۲ می‌توانست موضوع را آشکار کند. گفته شده فدراسیون در آن مقطع مدعی شده بود هزینه‌های مراکز ماساژ ارتباطی با خدمات جنسی نداشته و پرونده در گزارش نهایی برجسته نشده است. یک مقام سابق فدراسیون نیز به JTBC گفته بود برای جلوگیری از تشدید ماجرا با مقام‌های بازرسی تماس گرفته شده است.

همچنین رسانه‌های کره‌ای به نقل از گزارش JTBC از استدلال‌هایی مانند نگرانی درباره لطمه به «اعتبار کشور» سخن گفته‌اند. اما درباره نقل‌قول دقیق منتسب به مقام بازرسی ــ از جمله جمله‌ای با مضمون «کشورهای دیگر هم این کار را می‌کنند» ــ بهتر است با احتیاط برخورد شود؛ متن کامل سند رسمی یا صورت‌جلسه مستقلی که این جمله را تأیید کند در منابع رسمی قابل دسترس منتشر نشده است.

فدراسیون کره جنوبی عذرخواهی کرد

فدراسیون فوتبال کره جنوبی پس از بالا گرفتن جنجال در ۸ اوت بیانیه عذرخواهی منتشر کرد. این فدراسیون ضمن ابراز تأسف از مجموعه حاشیه‌های اخیر، اعلام کرد بسیاری از کارکنان فعلی حتی از اتفاقات بیش از یک دهه قبل اطلاع نداشته‌اند و در سال‌های اخیر کنترل‌های سخت‌گیرانه‌تری بر استفاده از کارت‌های سازمانی اعمال شده است.

فدراسیون همچنین گفته به دلیل گذشت حدود ۱۵ سال و پایان دوره نگهداری بسیاری از اسناد، بازسازی تمام جزئیات پرونده دشوار است. این توضیح البته اصل یافته‌های بازرسی سال ۲۰۱۶ را از بین نمی‌برد، اما مشخص می‌کند چرا پاسخ دادن به پرسش‌هایی مانند اینکه دقیقاً چه افرادی چه خدماتی دریافت کرده‌اند دشوار شده است.

آیا نتیجه بازی‌ها دستکاری شده بود؟

این مهم‌ترین پرسش و در عین حال بخشی است که باید بیشترین احتیاط را درباره آن داشت.

کره جنوبی در هفت مسابقه‌ای که با پرونده پذیرایی داوران مرتبط شده‌اند پنج برد و دو تساوی داشته و هیچ شکست نداشته است. همین آمار طبیعتاً باعث ایجاد ظن عمومی شده است.

اما تاکنون گزارش رسمی‌ای منتشر نشده که نشان دهد داوری مشخص در ازای پذیرایی، تصمیم خاصی به سود کره جنوبی گرفته یا نتیجه مسابقه‌ای عمداً تغییر داده شده است. حتی یونهاپ در تحلیل خود یادآوری کرده که رقبای کره جنوبی در بازی‌های رسمی مورد بحث در آن دوره تیم‌هایی نبودند که شکست‌ناپذیر یا به‌طور واضح قوی‌تر از کره محسوب شوند.

بنابراین عبارت‌هایی مانند «خرید داور»، «تبانی قطعی» یا «مهندسی صعود کره جنوبی» فعلاً فراتر از شواهد منتشرشده هستند. مسئله‌ای که اکنون مستندتر است، نقض جدی اصول اخلاقی و تعارض منافع از طریق پذیرایی نامناسب از داوران مسابقات بین‌المللی است.

آیا فیفا می‌تواند کره جنوبی را مجازات کند؟

گذشت زمان مانع بزرگی برای مجازات‌های ورزشی و کیفری است.

یونهاپ گزارش کرده مقررات اخلاقی فیفا برای بسیاری از تخلفات دوره مرور زمان پنج تا ۱۰ ساله دارد؛ بنابراین اعمال مجازات مستقیم برای اتفاقات ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ ممکن است دشوار باشد. پلیس کره جنوبی نیز گفته هنوز تحقیقات کیفری مشخصی درباره این پرونده آغاز نکرده و ابتدا باید مسائل مربوط به مرور زمان و امکان قانونی تعقیب بررسی شود.

این یعنی ممکن است مهم‌ترین پیامد پرونده نه لغو نتیجه یک مسابقه قدیمی، بلکه ضربه اعتباری، تحقیقات داخلی فدراسیون‌های درگیر و اصلاح ساختارهای نظارتی باشد.

جمع‌بندی؛ مسئله فقط نتیجه هفت مسابقه نیست

آنچه تاکنون می‌توان با اطمینان بیشتری گفت این است که بازرسی دولتی سال ۲۰۱۶، پرداخت هزینه‌های نامناسب برای داوران و ناظران خارجی در ارتباط با هفت مسابقه بین‌المللی سال‌های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ را ثبت کرده و فدراسیون کره جنوبی پس از افشای عمومی پرونده عذرخواهی کرده است.

پرونده اکنون به ژاپن هم رسیده است؛ JFA چهار داور را بررسی می‌کند و دو عضو تیم داوری دیدار کره جنوبی و کویت در مظان دریافت خدمات قرار گرفته‌اند. نتیجه این تحقیق هنوز اعلام نشده است.

در عین حال، هیچ مدرک منتشرشده‌ای فعلاً ثابت نمی‌کند نتیجه آن مسابقه ۲ بر صفر یا پنج برد و دو تساوی کره جنوبی حاصل دستکاری داوری بوده است. همین تفکیک، مرز میان یک گزارش تحقیقی دقیق و تبدیل پرونده اخلاقی به ادعای اثبات‌نشده تبانی است.

آنچه حتی بدون اثبات تغییر نتیجه باقی می‌ماند، پرسش جدی درباره استقلال داور، سلامت پذیرایی از مقام‌های مسابقه و چرایی علنی نشدن یافته‌های بازرسی برای نزدیک به یک دهه است؛ پرسش‌هایی که حالا نه‌فقط فدراسیون کره جنوبی، بلکه فوتبال ژاپن نیز باید به آنها پاسخ دهد.