آیفون X رسماً منسوخ شد؛ پایان تعمیر رسمی گوشی تاریخی اپل و مک‌بوک پرو ۲۰۱۸

اپل در ۱۳ اوت ۲۰۲۶ فهرست محصولات Vintage و Obsolete خود را به‌روزرسانی کرد و iPhone X را رسماً به فهرست آیفون‌های منسوخ در سراسر جهان اضافه کرد. مک‌بوک پرو ۱۵ اینچی سال ۲۰۱۸ نیز هم‌زمان از بخش محصولات قدیمی‌تر به فهرست منسوخ‌ها منتقل شد.

طبق تعریف رسمی اپل، محصولی زمانی «Vintage» محسوب می‌شود که بیش از پنج سال و کمتر از هفت سال از توقف عرضه آن توسط اپل گذشته باشد. زمانی که بیش از هفت سال از آخرین عرضه رسمی بگذرد، محصول می‌تواند وارد رده «Obsolete» شود.

بنابراین «منسوخ‌شدن» در ادبیات اپل به این معنا نیست که دستگاه ناگهان از کار می‌افتد؛ بلکه مهم‌ترین پیام آن برای مالک دستگاه، پایان چرخه عادی خدمات سخت‌افزاری رسمی است.

آیا دیگر آیفون X در اپل تعمیر نمی‌شود؟

پاسخ درباره آیفون X تقریباً روشن است. اپل می‌گوید برای محصولات منسوخ‌شده تمام خدمات سخت‌افزاری را متوقف می‌کند و مراکز خدمات مجاز Apple Authorized Service Provider نیز دیگر نمی‌توانند قطعات رسمی این محصولات را از اپل سفارش دهند.

یعنی اگر امروز مالک آیفون X با خرابی نمایشگر، دوربین، فیس آیدی، برد یا باتری روبه‌رو شود، دیگر نباید روی شبکه رسمی اپل برای تأمین قطعات و تعمیر استاندارد حساب کند.

البته این موضوع مانع تعمیر دستگاه در تعمیرگاه‌های مستقل نیست. بازار قطعات جانبی، قطعات استوک یا قطعات بازشده از دستگاه‌های دیگر همچنان می‌تواند فعال باشد، اما چنین تعمیراتی خارج از شبکه رسمی اپل انجام می‌شود و کیفیت قطعات و خدمات نیز به تعمیرکار بستگی خواهد داشت.

برای کاربرانی که همچنان آیفون X سالم دارند، این تغییر بیش از هر چیز یک هشدار درباره افزایش ریسک نگهداری بلندمدت دستگاه است؛ به‌خصوص اگر قطعه‌ای مانند نمایشگر OLED یا مجموعه TrueDepth مورد استفاده برای Face ID آسیب ببیند.

یک استثنا برای مک‌بوک پرو ۲۰۱۸؛ شاید باتری هنوز تعمیر شود

در متن اولیه خبر ممکن است این برداشت ایجاد شود که مک‌بوک پرو ۱۵ اینچی ۲۰۱۸ نیز از این پس تحت هیچ شرایطی در شبکه رسمی اپل تعمیر نخواهد شد. اما سیاست رسمی اپل یک استثنا دارد.

اپل می‌گوید لپ‌تاپ‌های مک ممکن است برای تعمیر صرفاً باتری تا حداکثر ۱۰ سال پس از آخرین تاریخ عرضه رسمی واجد شرایط باشند؛ البته تنها در صورتی که قطعه موردنیاز هنوز موجود باشد.

بنابراین درباره MacBook Pro 15-inch 2018، عبارت «پایان کامل هرگونه خدمات رسمی» کمی بیش از حد مطلق است. خدمات عادی سخت‌افزاری پایان یافته، اما امکان سرویس باتری در برخی مناطق و با توجه به موجودی قطعه ممکن است همچنان وجود داشته باشد.

این استثنا برای کاربران مک‌بوک اهمیت زیادی دارد؛ زیرا باتری یکی از رایج‌ترین قطعات مصرفی در لپ‌تاپی با حدود هشت سال عمر محسوب می‌شود.

آیفون X چرا یکی از مهم‌ترین آیفون‌های تاریخ بود؟

آیفون X فقط یک مدل قدیمی دیگر در فهرست اپل نیست. این گوشی در سپتامبر ۲۰۱۷ معرفی و در نوامبر همان سال وارد بازار شد و عملاً طراحی آیفون را برای نسل بعدی تغییر داد.

این محصول نخستین آیفون مجهز به نمایشگر OLED بود. اپل برای آن یک صفحه‌نمایش ۵.۸ اینچی Super Retina در نظر گرفت و برای نخستین بار در خانواده آیفون، نمایشگر OLED را به‌صورت گسترده وارد طراحی پرچمداران خود کرد.

تغییر مهم‌تر، حذف دکمه Home و Touch ID بود. در آیفون X، اپل سیستم تشخیص چهره Face ID را با کمک مجموعه دوربین TrueDepth معرفی کرد و ژست کشیدن انگشت از پایین نمایشگر جایگزین فشار دادن دکمه Home شد.

همچنین طراحی شیشه‌ای جلو و پشت با فریم فولاد ضدزنگ و «ناچ» بالای نمایشگر، زبان طراحی متفاوتی ایجاد کرد که اثر آن در نسل‌های بعدی آیفون نیز دیده شد.

به همین دلیل قرارگرفتن آیفون X در فهرست منسوخ‌شده‌ها از نظر نمادین اهمیت بیشتری نسبت به پایان پشتیبانی یک گوشی عادی دارد؛ محصولی که زمانی نماینده آغاز «دهه بعدی آیفون» معرفی شده بود، اکنون رسماً به پایان چرخه خدمات سخت‌افزاری رسیده است.

آیفون X تا چه نسخه‌ای از iOS را دریافت کرد؟

پایان خدمات سخت‌افزاری با پایان نرم‌افزاری دقیقاً یکسان نیست. iOS 16 آخرین نسل اصلی سیستم‌عامل بود که آیفون X دریافت کرد و این گوشی با انتشار iOS 17 از فهرست دریافت‌کنندگان نسخه جدید کنار رفت.

با این حال اپل پس از آن نیز وصله‌های امنیتی برای iOS 16 منتشر کرد. طبق فهرست رسمی به‌روزرسانی‌های امنیتی اپل، iOS 16.7.16 در ۱۱ مه ۲۰۲۶ برای آیفون X، آیفون 8 و آیفون 8 پلاس منتشر شد.

این مسئله تفاوت مهمی میان «نسخه اصلی سیستم‌عامل» و «به‌روزرسانی امنیتی» را نشان می‌دهد. آیفون X سال‌هاست ویژگی‌های نسل‌های جدید iOS را دریافت نمی‌کند، اما اپل تا همین چند ماه پیش همچنان برای آن وصله امنیتی منتشر کرده است.

البته ورود رسمی دستگاه به فهرست Obsolete تضمینی درباره ادامه یا توقف انتشار وصله‌های بعدی ایجاد نمی‌کند و کاربران نباید منسوخ‌شدن سخت‌افزاری را مستقیماً معادل قطع فوری تمام به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری بدانند.

مک‌بوک پرو ۱۵ اینچی ۲۰۱۸ چه مشخصاتی داشت؟

دومین دستگاهی که حالا به فهرست منسوخ‌شده‌ها منتقل شده، MacBook Pro 15-inch 2018 است؛ یکی از آخرین نسل‌های بزرگ مک‌بوک پرو پیش از مهاجرت اپل از پردازنده‌های اینتل به Apple Silicon.

این مدل با نمایشگر رتینای ۱۵.۴ اینچی با وضوح ۲۸۸۰ در ۱۸۰۰ پیکسل و روشنایی ۵۰۰ نیت عرضه شد. نسخه‌های مختلف آن از پردازنده‌های شش‌هسته‌ای Core i7 استفاده می‌کردند و امکان سفارش Core i9 شش‌هسته‌ای نیز وجود داشت. حافظه رم پایه ۱۶ گیگابایت DDR4 بود و امکان سفارش ۳۲ گیگابایت رم و SSD تا چهار ترابایت فراهم شده بود.

در بخش گرافیک نیز گزینه‌هایی مانند Radeon Pro 560X و بعدها Radeon Pro Vega 16 و Vega 20 در دسترس قرار داشتند.

این مشخصات باعث شده است برخی نمونه‌های سالم مک‌بوک پرو ۲۰۱۸ حتی امروز برای کارهای روزمره یا بخشی از کارهای حرفه‌ای قابل استفاده باشند؛ هرچند مسئله تعمیرپذیری و عمر باتری اکنون اهمیت بیشتری پیدا کرده است.

آیا مک‌بوک پرو ۲۰۱۸ هنوز آپدیت نرم‌افزاری می‌گیرد؟

نکته جالب اینجاست که با وجود قرارگرفتن مدل ۱۵ اینچی ۲۰۱۸ در فهرست سخت‌افزاری Obsolete، این لپ‌تاپ همچنان رسماً با macOS Sequoia 15 سازگار است. اپل نام MacBook Pro (15-inch, 2018) را در فهرست دستگاه‌های سازگار با Sequoia قرار داده است.

حتی در ۶ اوت ۲۰۲۶، تنها چند روز پیش از تغییر وضعیت این دستگاه، اپل macOS Sequoia 15.7.9 را به‌عنوان یک به‌روزرسانی امنیتی منتشر کرد.

بنابراین قرارگرفتن یک دستگاه در فهرست «منسوخ» اپل بیشتر درباره قطعات و خدمات سخت‌افزاری رسمی است و لزوماً به معنی غیرقابل استفاده‌شدن سیستم‌عامل در همان روز نیست.

آیا هنوز خرید آیفون X منطقی است؟

برای کاربری که همین حالا آیفون X سالم دارد، منسوخ‌شدن دستگاه الزاماً دلیلی برای تعویض فوری نیست. اگر باتری وضعیت مناسبی داشته باشد، برنامه‌های موردنیاز همچنان روی iOS 16 اجرا شوند و کاربر با محدودیت ویژگی‌های جدید مشکلی نداشته باشد، دستگاه همچنان قابل استفاده است.

اما خرید آیفون X دست‌دوم در سال ۲۰۲۶ ریسک بسیار بیشتری پیدا کرده است. نبود پشتیبانی سخت‌افزاری رسمی، توقف دریافت نسخه‌های اصلی iOS، قدیمی‌شدن باتری‌ها و احتمال محدودشدن تدریجی سازگاری برنامه‌ها باید در قیمت خرید لحاظ شود. وضعیت Face ID، نمایشگر OLED و سلامت باتری نیز از مهم‌ترین موارد کارشناسی پیش از خرید هستند.

برای مک‌بوک پرو ۲۰۱۸ نیز وضعیت مشابه است؛ دستگاه هنوز می‌تواند کارایی داشته باشد، اما خریدار باید بداند در صورت خرابی برد، نمایشگر یا سایر قطعات اصلی، تعمیر رسمی اپل دیگر گزینه معمولی در دسترس نیست.

پایان یک دوره برای آیفون X

آیفون X در سال ۲۰۱۷ بسیاری از ویژگی‌هایی را معرفی کرد که برای کاربران امروزی کاملاً عادی به نظر می‌رسند؛ نمایشگر تقریباً تمام‌صفحه، Face ID، حرکت‌های لمسی به‌جای دکمه Home و پنل OLED.

اپل فروش رسمی این گوشی را در سپتامبر ۲۰۱۸ متوقف کرد و با گذشت بیش از هفت سال از آن زمان، اکنون آن را در فهرست محصولات منسوخ قرار داده است.

در نتیجه، ۱۴ اوت ۲۰۲۶ را می‌توان آغاز مرحله نهایی عمر رسمی آیفون X دانست: گوشی همچنان می‌تواند کار کند و حتی آخرین وصله امنیتی iOS 16 آن تنها چند ماه قدمت دارد، اما اپل دیگر برای تعمیرات سخت‌افزاری معمول آن قطعه تأمین نمی‌کند.

برای یکی از تأثیرگذارترین آیفون‌های تاریخ، این اتفاق پایان عملکرد دستگاه نیست؛ بلکه پایان دوره‌ای است که اپل مسئولیت رسمی تعمیر سخت‌افزار آن را برعهده داشت.