قیمت مرغ امروز ۲۳ مرداد؛ مرغ کامل ۳۱۴ هزار تومان، سینه تا ۶۶۱ هزار / چرا نرخ‌ها این‌قدر متفاوت است؟

تازه‌ترین داده قابل مشاهده در بازار عمده مرغ کامل، قیمت حدود ۳۱۴ هزار و ۲۰ تومان برای هر کیلوگرم را در روز جمعه ۲۳ مرداد ثبت کرده است. این نرخ از ۲۰ مرداد تقریباً ثابت مانده و نوسان روزانه بسیار محدودی داشته است. پایگاه تخصصی قیمت مرغ کشتار نیز در آخرین گزارش سراسری خود برای ۲۰ مرداد، میانگین حدود ۳۱۴ هزار تومان و دامنه ۲۷۰ تا ۳۶۰ هزار تومان را در استان‌های مختلف ثبت کرده بود.

در بخش خرده‌فروشی نیز نرخ یکسانی وجود ندارد. سامانه توزیع محصولات پروتئینی اتاق تعاون فارس برای امروز قیمت فروش مرغ کامل را حدود ۳۳۲ هزار و ۶۲۶ تومان اعلام کرده است. گزارش ۲۱ مرداد خبرآنلاین نیز مرغ کامل را حدود ۳۱۵ هزار تومان ثبت کرده بود.

بنابراین برای توصیف بازار امروز، عبارت دقیق‌تر این است که مرغ کامل در بخش مهمی از بازار حدود ۳۱۴ تا ۳۳۳ هزار تومان در هر کیلو قیمت دارد؛ البته نوع بسته‌بندی، استان، فروشگاه و درجه کیفی می‌تواند نرخ نهایی را تغییر دهد.

سینه مرغ واقعاً کیلویی ۶۶۱ هزار تومان است؟

نرخ ۶۶۱ هزار و ۵۰۰ تومان برای «سینه مرغ بدون پوست و بدون استخوان» در هفته‌های اخیر بارها منتشر شده است. قیمت ۵۱۴ هزار و ۸۰۰ تومان برای سینه با استخوان و حدود ۴۱۸ هزار و ۵۰۰ تومان برای ران بدون پوست و بدون کمر نیز در همین فهرست‌ها دیده می‌شود.

اما نکته‌ای که در بازنشر این جدول‌ها معمولاً گم می‌شود این است که این اعداد از اواخر تیر و ابتدای مرداد تقریباً بدون تغییر در گزارش‌های متعدد تکرار شده‌اند. برای مثال همین نرخ ۶۶۱ هزار و ۵۰۰ تومانی سینه بدون استخوان و ۵۱۴ هزار و ۸۰۰ تومانی سینه با استخوان در گزارش‌های ۵، ۶، ۷ و ۸ مرداد نیز وجود داشته است.

در مقابل، یک پایگاه قیمت‌گذاری بازار در آخرین به‌روزرسانی خود نرخ سینه مرغ را حدود ۵۳۰ هزار تومان، فیله را ۷۷۲ هزار و ۵۰۰ تومان، بال را حدود ۳۴۰ هزار و ران را حدود ۲۹۴ هزار تومان نمایش می‌دهد. این تفاوت‌ها نشان می‌دهد مشخصات قطعه، وجود یا عدم وجود پوست و استخوان، نوع بسته‌بندی و محل فروش تأثیر بسیار زیادی بر عدد نهایی دارند.

در نتیجه نمی‌توان یک عدد را به‌عنوان «قیمت قطعی سینه مرغ در کل کشور» اعلام کرد.

چرا قطعات مرغ دو برابر مرغ کامل قیمت می‌خورند؟

اختلاف زیاد میان مرغ کامل و قطعاتی مثل سینه و فیله، لزوماً به معنای دو برابر شدن قیمت خود مرغ نیست.

وقتی مرغ کامل خریداری می‌شود، وزن استخوان، پوست، گردن، بال و بخش‌هایی که ارزش فروش متفاوتی دارند نیز در همان وزن نهایی قرار گرفته است. اما برای تولید یک کیلوگرم سینه یا فیله بدون استخوان، باید وزن بیشتری مرغ کامل فرآوری شود و هزینه قطعه‌بندی، پاک‌کردن، افت وزنی، بسته‌بندی، نگهداری و توزیع نیز اضافه می‌شود.

به همین دلیل مقایسه ساده «مرغ کامل ۳۱۴ هزار تومان است اما سینه ۶۶۱ هزار تومان، پس قیمت دو برابر شده» تصویر دقیقی از اقتصاد محصول ارائه نمی‌کند.

با این حال فاصله قیمت قطعات ممتاز با مرغ کامل همچنان قابل توجه است؛ مسئله‌ای که برای خانوارهایی که قبلاً سینه یا فیله را به‌صورت روزمره مصرف می‌کردند، فشار بیشتری بر سبد غذایی ایجاد می‌کند.

بازار مرغ گران شده یا در حال آرام شدن است؟

آخرین داده‌های روزانه بیشتر از ثبات نسبی مرغ کامل حکایت دارند تا شروع یک موج افزایشی تازه.

قیمت عمده مرغ کامل از ۱۷ تا ۲۳ مرداد در محدوده ۳۱۴ تا ۳۱۵ هزار تومان حرکت کرده است. در ۱۷ مرداد نرخ حدود ۳۱۴ هزار و ۳۸۰ تومان ثبت شد، در ۱۸ مرداد به ۳۱۵ هزار و ۱۱۰ تومان رسید و سپس دوباره به حوالی ۳۱۴ هزار تومان برگشت.

این رفتار با تعبیر «نوسان خفیف» سازگار است؛ اما درباره علت آن باید محتاط بود. نمی‌توان صرفاً از روی چند روز قیمت نتیجه گرفت که کمبود عرضه یا افزایش تقاضا عامل اصلی بوده است.

اتفاقاً داده‌های تولیدی منتشرشده در تابستان نشان می‌دهند صنعت مرغ کشور از منظر حجم جوجه‌ریزی با خطر کمبود فوری مواجه نبوده است. اتحادیه مرغداران گوشتی در ابتدای تیر پیش‌بینی کرده بود در مرداد حدود ۱۳۵ تا ۱۴۰ میلیون قطعه جوجه‌ریزی انجام شود؛ رقمی که بنا بر گفته این تشکل ۱۵ تا ۲۰ میلیون قطعه بیشتر از نیاز واقعی بازار برآورد می‌شد. این عدد پیش‌بینی است و هنوز نباید به‌عنوان آمار قطعی جوجه‌ریزی نهایی مرداد تلقی شود.

اگر این حجم تولید محقق شود، از سمت عرضه زمینه‌ای برای کنترل قیمت در هفته‌های بعد وجود خواهد داشت.

نهاده‌های دامی همچنان نقطه حساس بازار مرغ

در سوی دیگر، تولیدکنندگان همچنان روی هزینه تولید تأکید دارند.

اتحادیه مرغداران در ماه‌های گذشته از افزایش هزینه جوجه یک‌روزه، خوراک، انرژی، حمل‌ونقل و دارو به‌عنوان عوامل مؤثر بر هزینه تمام‌شده یاد کرده است. در اردیبهشت نیز قیمت بالای کنجاله سویا یکی از نگرانی‌های مطرح‌شده توسط فعالان صنعت بود.

به همین دلیل بازار مرغ با یک معادله دوطرفه مواجه است: جوجه‌ریزی بالا می‌تواند عرضه را تقویت کند، اما اگر هزینه نهاده و سرمایه در گردش مرغداران افزایش پیدا کند، تولیدکننده برای فروش محصول با نرخ پایین تحت فشار قرار می‌گیرد.

همین تضاد توضیح می‌دهد که چرا ممکن است بازار از نظر فیزیکی با کمبود مرغ مواجه نباشد، اما قیمت نیز به سطوح پایین‌تر برنگردد.

مرغ منجمد چگونه جلوی جهش قیمت را می‌گیرد؟

دولت همزمان از خرید و ذخیره‌سازی مرغ مازاد به‌عنوان یکی از ابزارهای تنظیم بازار استفاده می‌کند.

برای نمونه، اداره کل پشتیبانی امور دام فارس اعلام کرده از ابتدای سال تاکنون ۲۶۱۶ تن گوشت مرغ منجمد خریداری و در سردخانه‌ها ذخیره کرده است. در قراردادهای جدید، خرید حمایتی از تولیدکننده با نرخ ۳۶۹ هزار تومان برای هر کیلو انجام شده است. هدف اعلام‌شده، هم حمایت از مرغدار در دوره مازاد عرضه و هم ایجاد ذخیره برای مداخله در بازار در دوره افزایش تقاضاست.

در سطح گسترده‌تر نیز گزارش‌های اخیر از خرید ده‌ها هزار تن مرغ داخلی برای ذخایر پشتیبانی حکایت دارند. بنابراین مرغ منجمد صرفاً محصولی برای فروش ارزان‌تر به مصرف‌کننده نیست؛ ذخیره آن نوعی «ضربه‌گیر» برای بازار محسوب می‌شود که در زمان افزایش ناگهانی قیمت می‌تواند وارد شبکه توزیع شود.

البته قیمت خرید حمایتی از تولیدکننده را نباید با قیمت فروش مرغ منجمد به مصرف‌کننده اشتباه گرفت؛ این دو نرخ کارکرد متفاوتی دارند.

جدول قیمت مرغ؛ چه عددی را ملاک قرار دهیم؟

براساس تازه‌ترین داده‌های قابل ردیابی، تصویر کلی بازار به این شکل است:

اعداد قطعات به دلیل تفاوت تعریف محصول و بسته‌بندی کاملاً قابل مقایسه نیستند؛ به همین دلیل بهتر است مصرف‌کننده پیش از خرید مشخص کند قیمت مربوط به محصول با استخوان، بدون استخوان، پوست‌دار، پاک‌شده یا بسته‌بندی ممتاز است.

پیش‌بینی قیمت مرغ؛ ارزانی در راه است؟

برای هفته‌های آینده، داده‌های فعلی نشانه روشنی از یک جهش ناگهانی ارائه نمی‌کنند. ثبات مرغ کامل در محدوده ۳۱۴ تا ۳۳۰ هزار تومان، برنامه جوجه‌ریزی نسبتاً بالا و وجود ذخایر مرغ منجمد، سه عامل مهارکننده افزایش شدید قیمت‌اند.

اما از این داده‌ها نمی‌توان وعده «ارزانی قطعی» داد. هزینه خوراک طیور، قیمت جوجه یک‌روزه، حمل‌ونقل و میزان واقعی جوجه‌ریزی مرداد می‌توانند مسیر بازار شهریور را تغییر دهند.

بنابراین بازار مرغ در ۲۳ مرداد را می‌توان بازار «ثبات شکننده» توصیف کرد؛ اما نه به این معنا که هر نرخ منتشرشده برای قطعات، قیمت تازه امروز است. مهم‌ترین اصلاح در فهرست‌های فعلی این است که قیمت‌هایی مانند سینه ۵۱۴ یا ۶۶۱ هزار تومانی هفته‌هاست در گزارش‌ها تکرار می‌شوند، در حالی که مرغ کامل امروز در محدوده حدود ۳۱۴ تا ۳۳۳ هزار تومان قرار دارد.

برای مصرف‌کننده، فعلاً مقایسه قیمت فروشگاه‌ها و خرید مرغ کامل به‌جای قطعات ممتاز می‌تواند اختلاف قابل توجهی در هزینه سبد پروتئینی ایجاد کند؛ و برای بازار، تعیین‌کننده اصلی هفته‌های بعد این خواهد بود که جوجه‌ریزی بالا و ذخایر تنظیم بازار تا چه اندازه بتوانند در برابر هزینه بالای تولید تعادل ایجاد کنند.