اولین بیانیه مهدی تارتار در پرسپولیس؛ تغییر نسل با حذف ۴ ستاره / «پرسپولیس من دفاعی نخواهد بود»
پرسپولیس شنبه ۲۴ مرداد در هفته نخست لیگ برتر بیستوششم میهمان شمسآذر قزوین است. مسابقه در ورزشگاه سردار آزادگان برگزار میشود و زمان اعلامشده برای شروع بازی ساعت ۱۹:۳۰ است. تارتار در نشست خبری نیز از هواداران پرسپولیسی قزوین خواست در ورزشگاه حاضر شوند و تیمش را در نخستین مسابقه رسمی فصل حمایت کنند.
تارتار تأکید کرد تغییرات زیاد در ترکیب باعث شده هماهنگی تیم هنوز کامل نباشد. به گفته او، اردوی ترکیه دقیقاً با هدف نزدیکتر شدن نفرات جدید به بازیکنان باقیمانده برگزار شد و پرسپولیس چند بازی تدارکاتی نیز انجام داد تا از نظر آمادگی مسابقه به شرایط بهتری برسد.
این بخش از صحبتهای سرمربی پرسپولیس را باید جدی گرفت؛ زیرا او برخلاف بعضی مربیان تازهوارد از همین پیش از هفته اول برای نتایج ابتدایی حاشیه امن نساخت و در عین درخواست صبر از هواداران، گفت پرسپولیس نمیتواند چهار هفته برای هماهنگی زمان از دست بدهد، چون ممکن است خیلی زود از رقابت عقب بماند.
چرا امید عالیشاه و ستارههای باتجربه از پرسپولیس رفتند؟
مهمترین بخش نشست خبری بدون تردید به فهرست خروجی مربوط بود.
تارتار از امید عالیشاه، سروش رفیعی، میلاد سرلک و مرتضی پورعلیگنجی نام برد و از آنها تشکر کرد. او همچنین از وحید امیری که مدتی همراه تیم تمرین کرده بود، با عنوان یکی از چهرههای اخلاقی فوتبال یاد کرد. سرمربی پرسپولیس سپس به صراحت مسئولیت تصمیمهای نقلوانتقالاتی را پذیرفت و گفت نفرات ورودی و خروجی با نظر سرمربی انتخاب شدهاند.
جدایی چهار بازیکن باتجربه پیشتر نیز تأیید شده بود. عالیشاه هنگام پایان همکاری ۲۹۷ بازی برای پرسپولیس داشت، سرلک بعد از چند فصل حضور از جمع سرخها کنار رفت و سروش رفیعی و پورعلیگنجی نیز در پروژه جدید جایی پیدا نکردند.
اما جمله تارتار درباره عالیشاه بیش از همه جلب توجه کرد: او گفت اگر همچنان سرمربی گلگهر بود، عالیشاه را جذب میکرد؛ اتفاقی که حالا عملاً رخ داده است. عالیشاه پنجم مرداد با قراردادی یکساله به گلگهر پیوست.
در نگاه نخست ممکن است این حرف متناقض به نظر برسد؛ چگونه بازیکنی برای گلگهر مطلوب است اما برای پرسپولیس نه؟ پاسخ تارتار همان «تغییر نسل» است. او ادعا نمیکند عالیشاه فاقد کیفیت است، بلکه معتقد است ساختار سنی و چشمانداز پرسپولیس نیازمند تغییر بوده است. بنابراین قضاوت درباره این تصمیم را باید به عملکرد بازیکنان جوانتر و نتیجه پایان فصل موکول کرد.
تغییر نسل پرسپولیس؛ تصمیم شجاعانه یا ریسک بزرگ؟
خروج همزمان چند بازیکن باتجربه همیشه دو روی متفاوت دارد.
در سمت مثبت، میانگین سنی تیم پایین میآید، بازیکنان جوانتر فرصت بیشتری پیدا میکنند و باشگاه میتواند برای چند فصل آینده هسته تازهای بسازد. خود تارتار نیز بازیکنان جوان پرسپولیس را «سرمایههای آینده فوتبال کشور» توصیف کرده و از هواداران خواسته برای رشد آنها صبور باشند.
اما سمت دیگر معادله، از دست رفتن تجربه مسابقات بزرگ است. عالیشاه، رفیعی، سرلک و پورعلیگنجی سالها فضای پرتنش قهرمانی، دربی و مسابقات آسیایی را تجربه کردهاند. جوانسازی زمانی موفق است که نفرات جایگزین بتوانند هم کیفیت فنی و هم شخصیت بازی در پرسپولیس را به دست بیاورند.
به همین دلیل، نتیجه پروژه تارتار نه با سن شناسنامهای بازیکنان بلکه با کیفیت تیم در مسابقات پرفشار ارزیابی خواهد شد.
چرا این همه بازیکن سابق گلگهر به پرسپولیس آمدند؟
یکی دیگر از انتقادهای تابستان به تارتار، تعداد بازیکنانی بود که سابقه کار با او در گلگهر داشتند.
در مراحل ابتدایی نقلوانتقالات، بازیکنانی مانند مجید عیدی، مهدی تیکدری، پوریا شهرآبادی و پویا پورعلی که پیشتر زیر نظر تارتار در گلگهر فعالیت کرده بودند، در مسیر پرسپولیس قرار گرفتند. همین موضوع باعث شد برخی رسانهها از شکلگیری هستهای از بازیکنان گلگهر در پرسپولیس بنویسند.
تارتار در نشست خبری پاسخ مشخصی داد: معیار او تیم قبلی بازیکن نیست، بلکه کیفیت، شخصیت و علاقه بازیکن به پرسپولیس است. مزیت بازیکنان سابقش نیز این است که با تفکرات او آشنایی دارند و زمان کمتری برای هماهنگ شدن نیاز خواهند داشت.
از نگاه فنی این منطق قابل فهم است، اما فشار پرسپولیس با گلگهر یکسان نیست. بازیکنی که در سیرجان عملکرد قابلقبولی دارد، در تیمی که هر تساوی آن میتواند بحران رسانهای ایجاد کند با آزمونی کاملاً متفاوت روبهرو میشود.
تارتار پاسخ مقایسه با استقلال نکونام را داد
سؤال مهم دیگری که در نشست مطرح شد، نگرانی درباره «دفاعی شدن پرسپولیس» بود. یکی از خبرنگاران حتی سبک احتمالی تیم تارتار را با استقلال دوران جواد نکونام مقایسه کرد.
پاسخ تارتار روشن بود: تیم پرهوادار فوتبال تهاجمی میخواهد. او در روایت ایرنا تأکید کرد «فلسفه پرسپولیس، فوتبال تهاجمی و زیباست» و قرار است تیمش همین مسیر را دنبال کند.
این شاید مهمترین وعده فوتبالی تارتار در روز نخست باشد.
او در سالهای مربیگری بیشتر با تیمهایی فعالیت کرده که فشار قهرمانی پرسپولیس را نداشتهاند و نظم دفاعی یکی از ویژگیهای تیمهایش بوده است. در زمان انتخاب او نیز گزارشها تأکید داشتند که تارتار با بیش از ۴۲۰ مسابقه سرمربیگری یکی از باتجربهترین مربیان فعال لیگ است، اما تاکنون قهرمانی لیگ برتر یا جام حذفی را بهعنوان سرمربی تجربه نکرده است.
حالا تفاوت اصلی همینجاست: در پرسپولیس «نباختن» همیشه موفقیت محسوب نمیشود. هوادار معمولاً علاوه بر نتیجه، انتظار تسلط بر بازی و فوتبال رو به جلو دارد.
آیا تارتار واقعاً یک مربی کاملاً دفاعی است؟
برچسب «دفاعی» درباره تارتار بیش از حد سادهسازیشده است.
تیمهای او معمولاً روی سازمان دفاعی و کنترل فضا تأکید داشتهاند، اما خود تارتار در سالهای اخیر بارها درباره تمرین برای شکستن دفاع بسته حریفان و ایجاد راهکارهای هجومی صحبت کرده است. حتی هنگام معرفی او در پرسپولیس نیز گزارشها به بهبود عملکرد تهاجمی تیمهایش در چند فصل اخیر اشاره داشتند.
با این حال، پرسپولیس معیار سختتری خواهد بود. تفاوت یک تیم مدعی قهرمانی با بسیاری از تیمهای قبلی تارتار این است که حریفان زیادی مقابل پرسپولیس عقب مینشینند. سرمربی باید بتواند در فضای کم، مقابل بلوک دفاعی متراکم موقعیت بسازد.
بنابراین اولین چند هفته لیگ نشان خواهد داد وعده «فوتبال تهاجمی» تا چه اندازه به ساختار واقعی تیم تبدیل شده است.
شمسآذر؛ نخستین دام برای پرسپولیس جدید
تارتار گفته کادر فنی دو تا سه مسابقه تدارکاتی شمسآذر را آنالیز کرده و شناخت مناسبی از مدل بازی این تیم دارد. او همچنین از بازیکنسازی شمسآذر در دو سه فصل گذشته تمجید کرده است؛ باشگاهی که تعدادی از بازیکنانش راهی تیمهای مدعی شدهاند.
پرسپولیس در چنین مسابقهای یک مشکل کلاسیک خواهد داشت: حریف میزبان، انگیزه بالا و تیمی که چیزی برای از دست دادن ندارد.
از سوی دیگر، فشار نتیجه روی تارتار از همان هفته نخست وجود دارد. خودش هم این واقعیت را میداند و در نشست گفت نیمکت تیمهای بزرگی مانند پرسپولیس همیشه پرفشار است و او برای چنین فشاری آماده است.
آزادی فعلاً وعده است، نه برنامه قطعی
در برخی بازنشرهای نشست خبری به علاقه تارتار برای بازگشت پرسپولیس به ورزشگاه آزادی اشاره شده است؛ اما درباره برنامه مسابقات باید میان آرزو و تصمیم رسمی تفاوت گذاشت.
بازی هفته اول اساساً به میزبانی شمسآذر در قزوین برگزار میشود و وضعیت ورزشگاه خانگی پرسپولیس در هفتههای ابتدایی فصل طی هفتههای اخیر با ابهام همراه بوده است. گزارشهای برنامه مسابقات نیز نشان دادهاند محل میزبانی سرخها در مقاطعی هنوز قطعی نبوده است.
بنابراین فعلاً نمیتوان گفت بازگشت پرسپولیس به آزادی در یک تاریخ مشخص قطعی شده است.
اولین امتحان «پرسپولیس جوان تارتار»
نشست خبری مهدی تارتار را میتوان در سه جمله خلاصه کرد: مسئولیت تغییر نسل را میپذیرم؛ برای جذب بازیکنان خودم تصمیم گرفتهام؛ و پرسپولیس را دفاعی نخواهم کرد.
این مواضع باعث شده مسابقه شمسآذر چیزی بیش از یک بازی عادی هفته نخست باشد.
هواداران برای نخستین بار خواهند دید پرسپولیس بدون چند چهرهای که سالها بخشی از ستون فقرات تیم بودند چگونه بازی میکند؛ خریدهای جدید تا چه اندازه با تفکرات سرمربی هماهنگ شدهاند و وعده فوتبال تهاجمی در زمین چه شکلی پیدا خواهد کرد.
تارتار سالها برای رسیدن به نیمکت پرسپولیس انتظار کشیده و اکنون به یکی از بزرگترین فرصتهای دوران مربیگری خود رسیده است. سابقه و تجربه لیگ برتری او قابل توجه است، اما در پرسپولیس معیار نهایی چیز دیگری است: جام، فوتبال قابل قبول و مدیریت فشار هواداری.
شنبه شب در قزوین اولین پاسخها داده میشود. پروژه تغییر نسل پرسپولیس روی کاغذ آغاز شده؛ از حالا باید دید این تغییر نسل به آغاز یک دوره تازه منتهی میشود یا حذف تجربهای که سرخها در هفتههای سخت فصل جای خالی آن را احساس خواهند کرد.