مولانا وارد دربی شد؛ جنگ «شیرها» بین استقلال و پرسپولیس قبل از سوت فصل!+عکس
رونمایی از پیراهن جدید پرسپولیس تنها چند ساعت کافی بود تا کریخوانی سنتی سرخابیها دوباره شعلهور شود؛ این بار نه بر سر جام و دربی، بلکه بر سر تصویر یک «شیر». استقلال ابتدا با استفاده از ابیاتی منسوب به مولانا به طراحی لباس رقیب کنایه زد و پرسپولیس هم خیلی زود با بیتی دیگر از مثنوی پاسخ داد. نتیجه، یکی از متفاوتترین جنگهای مجازی دو باشگاه در آستانه فصل جدید بود؛ جدالی که حتی یک نکته ادبی جالب درباره انتساب شعر استقلال به مولانا نیز در دل خود دارد.
۱۹:۰۴ - ۲۴ مرداد ۱۴۰۵
وانانیوز|
ماجرا از رونمایی پرسپولیس از پیراهن فصل بیستوششم لیگ برتر آغاز شد. سرخپوشان برای لباس اول خود به ترکیب سنتی قرمز و سفید بازگشتهاند، اما مهمترین بخش طراحی در پایین پیراهن دیده میشود؛ جایی که نقشی از شیر در کنار تصویری مرتبط با خلیج فارس و عناصر تاریخی ایران قرار گرفته است. ورزش سه نوشته این طراحی تلاشی برای پیوند دادن لباس پرسپولیس با نمادهای تاریخی و فرهنگی ایران بوده است.
این طرح خیلی زود توجه باشگاه استقلال را جلب کرد؛ چراکه آبیها نیز در پیراهن فصل جدید خود از یک نقش بزرگ شیردال استفاده کردهاند. شیردال موجودی اساطیری با ترکیبی از ویژگیهای شیر و پرنده شکاری است و روی هر دو لباس اول و دوم استقلال دیده میشود. همین شباهت ظاهری کافی بود تا اکانت رسمی استقلال وارد ماجرا شود.
استقلال شروع کرد؛ «این یکی شیر است اندر بادیه»
صفحه رسمی استقلال در شبکه اجتماعی ایکس بدون اینکه مستقیماً نام پرسپولیس را بیاورد، چند مصرع مشهور را منتشر کرد:
«این یکی شیر است اندر بادیه
وان دگر شیر است اندر بادیه
این یکی شیر است کآدم میخورد
وان دگر شیر است کآدم میخورد!»
زمان انتشار پست و تکرار واژه «شیر» باعث شد تقریباً تردیدی باقی نماند که هدف این پیام، پیراهن تازه پرسپولیس است. رسانههای ورزشی نیز آن را مستقیماً واکنش استقلال به استفاده سرخپوشان از نقش شیر تفسیر کردند. استقلال خود پیش از این با لباس دارای نقش شیردال برابر مس شهر بابک به میدان رفته و فصل را با پیروزی ۴ بر صفر آغاز کرده بود.
کنایه آبیها در واقع بر بازی زبانی واژه «شیر» استوار بود؛ واژهای که در فارسی هم میتواند به حیوان درنده اشاره داشته باشد و هم به نوشیدنی. استقلال با انتخاب این متن تلاش کرد به شکلی غیرمستقیم میان «شیر خودش» و شیری که روی لباس رقیب دیده میشود تفاوت بگذارد.
اما پرسپولیس این کنایه را بیپاسخ نگذاشت.
پاسخ پرسپولیس با همان مولانا؛ «از قیاسش خنده آمد خلق را»
اکانت رسمی پرسپولیس در پاسخ، سراغ بیتی رفت که اتفاقاً از همان بخش مشهور مثنوی درباره «قیاس» آمده است:
«از قیاسش خنده آمد خلق را
کو چو خود پنداشت صاحبدلق را»
انتخاب این بیت کاملاً هدفمند بود. مفهوم آن به زبان ساده این است که شخصی دیگری را با خودش مقایسه کرده و همین قیاس نادرست باعث خنده دیگران شده است. بنابراین پاسخ پرسپولیس را میتوان چنین خواند: استقلال نباید نماد استفادهشده روی لباس خودش را با طراحی پرسپولیس یکی بداند.
جالبتر اینکه بیت بعدی در متن مثنوی نیز کاملاً با موضوع این کریخوانی جور درمیآید: مولانا بلافاصله پس از «از قیاسش خنده آمد خلق را» درباره پرهیز از قیاس سخن میگوید و به یکسان نوشته شدن دو واژه «شیر» با دو معنای متفاوت اشاره میکند. متن معتبر منتشرشده در گنجور این توالی را بهروشنی ثبت کرده است.
به این ترتیب تیم رسانهای پرسپولیس تنها یک شعر تصادفی پیدا نکرده؛ پاسخ دقیقاً از همان حکایتی انتخاب شده که مفهوم اصلیاش «اشتباه در مقایسه دو چیز ظاهراً مشابه» است.
یک نکته جالب؛ شعر استقلال واقعاً از مولاناست؟
اینجای ماجرا یک فکت ادبی جالب هم دارد.
دو بیت «این یکی شیر است اندر بادیه...» سالهاست در فضای عمومی به مولانا نسبت داده میشوند، اما در متن مثنوی گنجور که بر اساس چاپ مقابلهشده با نسخه قونیه ارائه شده، این دو بیت وجود ندارند. در همان بخش، بیت معتبر «کار پاکان را قیاس از خود مگیر / گرچه ماند در نبشتن شیر و شیر» آمده است.
حتی در حاشیههای همین صفحه گنجور بحث مفصلی درباره منشأ دو بیت مشهور دیده میشود و برخی کاربران به پژوهشهایی اشاره کردهاند که این ابیات را افزودهشده در نسخههای متأخر میدانند. بنابراین دقیقتر است بگوییم استقلال از ابیاتی مشهور و منسوب به مولانا استفاده کرده است، نه اینکه انتساب آنها را بدون هیچ تردیدی قطعی بدانیم.
در مقابل، بیت انتخابشده از سوی پرسپولیس ــ «از قیاسش خنده آمد خلق را» ــ صراحتاً در متن دفتر اول مثنوی و در حکایت بقال و طوطی ثبت شده است.
همین جزئیات ادبی باعث شده کریخوانی دو باشگاه از یک توییت ساده فوتبالی هم فراتر برود.
اصلاً چرا هر دو تیم سراغ «شیر» رفتهاند؟
استقلال در پیراهن جدیدش از شیردال استفاده کرده؛ نمادی اساطیری که در هنر ایران باستان نیز سابقه دارد. این نقش در قسمت پایین پیراهن و با رنگی نزدیک به زمینه طراحی شده و در لباس سفید استقلال واضحتر دیده میشود.
پرسپولیس نیز نقش شیر را در کنار خلیج فارس و المانهای ایرانی قرار داده است. این نخستین بار هم نیست که سرخپوشان سراغ چنین نمادی میروند؛ پرسپولیس در سالهای گذشته نیز روی برخی پیراهنهای خود از نقوش تاریخی مانند تخت جمشید و حتی طرح شیر استفاده کرده بود.
بنابراین نمیتوان صرفاً از روی شباهت «شیر» گفت یک باشگاه طرح دیگری را کپی کرده است. هر دو باشگاه تلاش کردهاند از عناصر تاریخی ایرانی در هویت بصری لباس خود استفاده کنند، هرچند همزمانی رونماییها و رقابت شدید استقلال و پرسپولیس، این شباهت را به سوژهای بسیار مناسب برای کریخوانی تبدیل کرده است.
وقتی دربی قبل از مسابقه به شبکههای اجتماعی میرود
کریخوانی میان استقلال و پرسپولیس پدیده جدیدی نیست، اما شکل آن طی سالهای اخیر تغییر کرده است. دیگر فقط هواداران یا بازیکنان سابق نیستند که برای رقیب پیام میفرستند؛ اکانتهای رسمی باشگاهها نیز وارد این رقابت شدهاند و هر پست میتواند ظرف چند دقیقه هزاران واکنش ایجاد کند.
این بار موضوع نه تعداد قهرمانی بود، نه نتیجه یک دربی قدیمی و نه پروندهای نقلوانتقالاتی؛ یک طرح گرافیکی روی پیراهن کافی بود تا رسمیترین صفحات دو باشگاه وارد جنگ شعر شوند. گزارشهای منتشرشده نیز نشان میدهد استقلال آغازکننده این رفتوبرگشت بوده و پرسپولیس سپس مستقیماً با بیت مرتبط با «قیاس» پاسخ داده است.
از منظر رسانهای، انتخاب مولانا هم اتفاق جالبی است. کریهای فوتبالی معمولاً با اعداد، تصاویر یا جملات کوتاه انجام میشوند، اما این بار هر دو باشگاه برای طعنه زدن به رقیب سراغ یکی از مشهورترین آثار ادبیات فارسی رفتهاند.
جنگ دو شیر؛ برنده را زمین فوتبال مشخص میکند
استقلال فصلش را با برد ۴ بر صفر مقابل مس شهر بابک آغاز کرده و در نتیجه از نظر فوتبالی شروع بسیار خوبی داشته است. پرسپولیس نیز امروز نخستین مسابقه لیگ خود را در قزوین برابر شمسآذر برگزار میکند و پیراهنی که تمام این جنجال بر سر آن شکل گرفته، قرار است در فصل جدید همراه سرخپوشان باشد.
فعلاً اما پیش از آنکه استقلال و پرسپولیس در نخستین دربی فصل مقابل یکدیگر قرار بگیرند، دربی مجازی را برگزار کردهاند؛ استقلال با «این یکی شیر است...» حمله کرد و پرسپولیس با «از قیاسش خنده آمد خلق را» جواب داد.
شاید بهترین خلاصه این ماجرا همان واژهای باشد که همه چیز را آغاز کرد: «شیر». دو باشگاه، دو پیراهن، دو نماد و دو برداشت متفاوت؛ و مولانایی که بیش از هفت قرن بعد، ناگهان وسط یکی از قدیمیترین رقابتهای فوتبال ایران قرار گرفته است.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
