تصمیم مهم برای آینده ورزش معلولان آسیا؛ پیشنهاد برگزاری رقابت‌های پارا در بازی‌های داخل سالن

سومین نشست کمیته بازی‌های پاراآسیایی شورای المپیک آسیا روز یکشنبه ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ به‌صورت مجازی برگزار شد. محمود خسروی‌وفا از ایران ریاست جلسه را برعهده داشت و ماجد راشد، رئیس کمیته پارالمپیک آسیا، به‌عنوان مهمان ویژه در آن شرکت کرد. هدف محوری جلسه، بررسی راه‌های افزایش همکاری میان OCA و APC و ایجاد فرصت‌های بیشتر برای توسعه ورزش افراد دارای معلولیت در آسیا بود.

جایگاه خسروی‌وفا در این ساختار صرفاً مربوط به ریاست یک جلسه نیست. اسناد رسمی شورای المپیک آسیا نشان می‌دهد او برای دوره ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۸ رئیس کمیته بازی‌های پاراآسیایی OCA است. صفحه رسمی او در شورای المپیک آسیا نیز همین مسئولیت را ثبت کرده است.

این جایگاه از منظر ورزش ایران نیز اهمیت دارد؛ زیرا به یک مدیر ایرانی امکان می‌دهد در بحث‌های مربوط به سیاست‌گذاری و توسعه رقابت‌های پارا در سطح قاره مستقیماً نقش داشته باشد.

OCA و APC به سمت امضای یک تفاهم‌نامه راهبردی

یکی از مهم‌ترین خروجی‌های جلسه، استقبال اعضا از پیشنهاد ماجد راشد برای امضای یادداشت تفاهم میان شورای المپیک آسیا و کمیته پارالمپیک آسیا بود. هدف از این تفاهم‌نامه ایجاد یک چارچوب مشخص برای همکاری دو سازمان در حمایت از ورزشکاران دارای معلولیت و توسعه ورزش پارا در کشورهای آسیایی عنوان شده است.

البته تفاهم‌نامه هنوز امضا نشده است. براساس گزارش رسمی کمیته ملی المپیک ایران، پیشنهاد باید مورد موافقت OCA قرار گیرد و در صورت طی شدن این مرحله، امکان امضای آن در جلسات آینده وجود خواهد داشت. بنابراین صحبت از «توافق نهایی OCA و APC» در مقطع فعلی زودهنگام است.

اهمیت چنین سندی در این است که روابط دو سازمان را از همکاری‌های موردی به یک سازوکار سازمان‌یافته تبدیل می‌کند. در صورت مشخص شدن حوزه‌های اجرایی، موضوعاتی مانند آموزش، توسعه زیرساخت، حمایت از ورزشکاران، انتقال دانش فنی و ایجاد فرصت‌های رقابتی تازه می‌توانند با هماهنگی بیشتری دنبال شوند.

ماجد راشد از سال ۲۰۱۴ ریاست APC را برعهده دارد و در سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۳ نیز دوباره انتخاب شده است. او همچنین عضو هیئت حاکمه کمیته بین‌المللی پارالمپیک است.

پیشنهاد بزرگ؛ رقابت‌های پارا وارد بازی‌های داخل سالن آسیا می‌شوند؟

خبرسازترین بخش نشست، طرح پیشنهاد برگزاری رقابت‌های پارا در چارچوب بازی‌های آسیایی داخل سالن بود؛ پیشنهادی که بنا بر اعلام کمیته ملی المپیک با حمایت قاطع APC مواجه شده است.

اگر چنین ایده‌ای در ساختار OCA به تصویب برسد، می‌تواند یک مسیر رقابتی تازه برای ورزشکاران پارا در آسیا ایجاد کند. در وضعیت کنونی، بازی‌های پاراآسیایی مهم‌ترین رویداد چندرشته‌ای قاره برای این ورزشکاران است؛ اما اضافه شدن رشته‌های پارا به دیگر رویدادهای چندورزشی، فاصله زمانی میان فرصت‌های بزرگ رقابتی را کاهش می‌دهد.

با این حال باید میان «پیشنهاد» و «تصمیم» تفاوت گذاشت. در برنامه رسمی فعلی بازی‌های آسیایی داخل سالن و هنرهای رزمی ریاض ۲۰۲۶، ۱۸ رشته، ۲۵ دیسیپلین و ۱۲۲ ماده پیش‌بینی شده و رشته پارا به‌صورت جداگانه در این برنامه درج نشده است. بنابراین اجرای پیشنهاد مطرح‌شده در نشست، در صورت موافقت، به تصمیم‌های اجرایی و احتمالاً تغییر برنامه مسابقات نیاز خواهد داشت.

ریاض ۲۰۲۶؛ اولین فرصت برای مذاکره حضوری؟

ششمین دوره بازی‌های آسیایی داخل سالن و هنرهای رزمی از ۱۳ تا ۲۱ دسامبر ۲۰۲۶ در ریاض عربستان برگزار خواهد شد و ۴۵ کمیته ملی المپیک آسیایی امکان حضور در آن را دارند. رقابت‌ها در برخی رشته‌ها حتی از ۱۱ دسامبر آغاز می‌شود.

اعضای کمیته بازی‌های پاراآسیایی پیشنهاد کرده‌اند نشست حضوری بعدی خود را همزمان با همین بازی‌ها در ریاض برگزار کنند. این پیشنهاد نیز هنوز باید با شورای المپیک آسیا نهایی شود.

همزمانی نشست با ریاض می‌تواند اهمیت ویژه‌ای داشته باشد؛ زیرا اعضا در محل برگزاری همان رویدادی حاضر خواهند شد که اکنون بحث اضافه شدن بخش پارا به ساختار آن مطرح شده است. در صورت ادامه مذاکرات طی ماه‌های آینده، جلسه ریاض می‌تواند به مرحله‌ای برای بررسی عملی‌تر شرایط میزبانی، امکانات و برنامه رقابت‌ها تبدیل شود.

بازی‌های ساحلی پاراآسیایی؛ پروژه تازه روی میز

پیشنهاد دیگر مربوط به توسعه بازی‌های ساحلی پاراآسیایی است. این طرح نیز حمایت APC را به دست آورده، اما جزئیاتی مانند رشته‌ها، زمان برگزاری، میزبان احتمالی یا شکل اجرایی آن هنوز اعلام نشده است.

ایده توسعه رقابت‌های ساحلی از این جهت قابل‌توجه است که شورای المپیک آسیا از قبل بازی‌های آسیایی ساحلی را در تقویم رسمی خود دارد. ششمین دوره این مسابقات در آوریل ۲۰۲۶ در سانیا چین برگزار شد و دوره بعدی برای سال ۲۰۲۸ در سبو فیلیپین در تقویم OCA ثبت شده است.

ایجاد یک مدل پاراآسیایی ساحلی، در صورت امکان فنی برای رشته‌های مختلف، می‌تواند بخش دیگری از تقویم ورزش قهرمانی افراد دارای معلولیت را توسعه دهد. اما در حال حاضر نمی‌توان از برگزاری قطعی چنین بازی‌هایی صحبت کرد.

سند راهبردی جدید کمیته هم تصویب شد

سومین نشست فقط به پیشنهاد برگزاری مسابقات جدید محدود نبود. نسخه بازنگری‌شده چشم‌انداز، مأموریت و اهداف راهبردی کمیته بازی‌های پاراآسیایی نیز با رأی موافق همه اعضا تصویب شد و قرار است برای انتشار در وب‌سایت شورای المپیک آسیا به دبیرخانه OCA ارسال شود.

تدوین چنین سندی می‌تواند نشان دهد OCA به دنبال تعریف روشن‌تری از نقش این کمیته در سال‌های آینده است؛ به‌خصوص در شرایطی که همکاری نزدیک‌تر با APC اکنون به یکی از محورهای اصلی مذاکرات تبدیل شده است.

ورزش پاراآسیایی در آستانه ناگویا ۲۰۲۶

این مذاکرات در شرایطی انجام می‌شود که آسیا تنها حدود دو ماه با پنجمین دوره بازی‌های پاراآسیایی فاصله دارد. بازی‌های پاراآسیایی آیچی-ناگویا از ۱۸ تا ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار می‌شود و حدود سه هزار ورزشکار از ۴۵ کمیته ملی پارالمپیک در ۱۸ رشته پارا حضور خواهند داشت.

کمیته پارالمپیک آسیا در ماه ژوئیه آخرین جلسه کمیسیون هماهنگی پیش از این بازی‌ها را برگزار کرد و اعلام کرد مراحل آماده‌سازی وارد فاز نهایی شده است. این مسابقات بزرگ‌ترین رویداد پارا در قاره آسیا محسوب می‌شود و پس از پارالمپیک، یکی از مهم‌ترین رقابت‌های چندرشته‌ای ورزشکاران دارای معلولیت است.

به همین دلیل، بحث ایجاد رویدادهای بیشتر در کنار بازی‌های اصلی پاراآسیایی می‌تواند بخشی از استراتژی گسترده‌تر برای افزایش حضور مستمر ورزشکاران در سطح قاره باشد.

نقش پررنگ‌تر ایران در سیاست‌گذاری ورزش پارا آسیا

در نشست اخیر علاوه بر خسروی‌وفا، تاتیانا بوگوسلوفسکایا از قزاقستان، هیون‌جو چو از کره جنوبی و فخرالدین‌بک نصیروف از ازبکستان حضور داشتند. ماجد راشد و طارق سویی، مدیر اجرایی APC، نیز مهمان جلسه بودند و فرید فتاحیان به‌عنوان هماهنگ‌کننده و مریم شکوهی به‌عنوان مشاور رئیس و دبیر نشست مشارکت کردند.

آنچه این نشست را برای ورزش ایران برجسته می‌کند، حضور خسروی‌وفا در رأس یکی از کمیته‌های رسمی OCA است. اگر تفاهم‌نامه OCA و APC به مرحله اجرا برسد یا پروژه‌هایی مانند مسابقات داخل سالن و بازی‌های ساحلی پارا پیشرفت کنند، ریاست این کمیته می‌تواند نقش ایران را در شکل‌دهی به ساختار آینده ورزش معلولان آسیا افزایش دهد.

فعلاً هیچ رقابت تازه‌ای تصویب نشده و تفاهم‌نامه نیز هنوز امضا نشده است؛ اما مسیر مذاکرات روشن است: OCA و APC به دنبال نزدیک‌تر کردن دو ساختار المپیک و پارالمپیک آسیا و ایجاد فرصت‌های بیشتر برای ورزشکاران دارای معلولیت هستند. اگر پیشنهادهای مطرح‌شده از مرحله جلسه و سند عبور کنند، نشست ۲۵ مرداد می‌تواند بعدها به‌عنوان یکی از نقاط شروع گسترش تقویم رقابت‌های پارا در آسیا شناخته شود.