پشت پرده زیان ۳۰۵ میلیاردی سپاهان؛ باشگاه: بدهی‌ها را صفر کردیم

باشگاه سپاهان اصفهان پس از انتشار گزارش‌هایی درباره وضعیت مالی خود، واکنشی صریح نشان داد و رسانه‌ها را به ارائه ناقص واقعیت متهم کرد.

طلایی‌پوشان در صفحه رسمی خود تأکید کردند صورت‌های مالی خبرساز مربوط به سال مالی منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۴ است و عملکرد مدیریت فعلی را منعکس نمی‌کند. باشگاه همچنین مدعی شد در دوره جدید، با انجام اصلاحات مالی و پرداخت تعهدات گذشته، سپاهان بدون بدهی وارد سال مالی تازه شده است.

این واکنش پس از آن منتشر شد که جزئیات گزارش حسابرس سپاهان با اعداد قابل توجهی در رسانه‌ها بازتاب پیدا کرد؛ از زیان ۳۰۵ میلیارد تومانی گرفته تا زیان انباشته ۲۳۶ میلیارد تومانی و ایرادهای حسابرس به برخی قراردادها و نحوه رعایت سقف بودجه.

ماجرای زیان ۳۰۵ میلیارد تومانی سپاهان چیست؟

صورت‌های مالی سپاهان نشان می‌دهد این باشگاه در سال منتهی به خرداد ۱۴۰۴ بیش از ۳۰۵ میلیارد تومان زیان خالص ثبت کرده است. این عدد زمانی بیشتر جلب توجه کرد که مشخص شد سپاهان در سال مالی قبل از آن، یعنی منتهی به خرداد ۱۴۰۳، بیش از ۱۴ میلیارد تومان سود خالص داشته است.

تغییر مهم دیگر در بخش سود و زیان انباشته رخ داده است. سپاهان در پایان خرداد ۱۴۰۳ حدود ۷۱ میلیارد تومان سود انباشته داشت، اما یک سال بعد رقم ثبت‌شده به بیش از ۲۳۶ میلیارد تومان زیان انباشته تبدیل شد.

همین تغییر شدید باعث شد صورت‌های مالی سپاهان به سرعت مورد توجه قرار گیرد و بحث درباره هزینه‌های یکی از پرخرج‌ترین باشگاه‌های فوتبال ایران دوباره داغ شود.

اما باشگاه روی یک نکته زمانی دست گذاشته است: مدیریت فعلی پس از پایان همین دوره مالی روی کار آمده است.

یک نکته مهم؛ مدیریت فعلی بعد از پایان این سال مالی آمد

منوچهر نیکفر در ۱۹ تیر ۱۴۰۴ به عنوان مدیرعامل سپاهان انتخاب شد؛ یعنی حدود سه هفته پس از پایان سال مالی مورد اشاره در گزارش حسابرس. بنابراین از نظر زمانی، بخش اصلی اعداد صورت مالی منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۴ مربوط به دوره مدیریتی قبل از انتصاب نیکفر است.

این همان نکته‌ای است که سپاهان در واکنش تازه خود برجسته کرده است.

امین کریمیان، معاون فرهنگی و ارتباطات باشگاه نیز اعلام کرده زیان، هزینه‌ها و انحراف از بودجه مربوط به همان دوره بوده و مجمع فولاد مبارکه برای بررسی دقیق‌تر اسناد، حسابرس ویژه تعیین کرده است. به گفته او، حساب‌های دوره اول تیر ۱۴۰۴ تا ۳۱ فروردین ۱۴۰۵ اکنون در حال بررسی است و ارزیابی‌های باشگاه نشان می‌دهد این بازه بدون بدهی و همراه با سود بوده است.

البته یک نکته مهم وجود دارد: این ادعای دوره جدید هنوز با انتشار صورت مالی نهایی و حسابرسی‌شده همان دوره در سطح عمومی قابل مقایسه با گزارش رسمی سال منتهی به خرداد ۱۴۰۴ نیست. بنابراین برای قضاوت دقیق درباره عملکرد مالی مدیریت جدید باید منتظر انتشار صورت‌های مالی کامل آن دوره ماند.

زیان ۳۰۵ میلیاردی یعنی سپاهان ۳۰۵ میلیارد بدهکار است؟

خیر؛ این دو مفهوم یکی نیستند.

این دقیقاً همان نقطه‌ای است که می‌تواند در روایت‌های رسانه‌ای درباره صورت مالی سپاهان ابهام ایجاد کند.

زیان خالص نشان می‌دهد هزینه‌های ثبت‌شده یک مجموعه در یک دوره مالی از درآمدهای آن بیشتر بوده است. زیان انباشته نیز نتیجه جمع‌شدن عملکرد مالی سال‌های مختلف در بخش حقوق مالکانه است. اما «بدهی» به تعهدات پرداخت‌نشده باشگاه در قبال بازیکنان، مربیان، تأمین‌کنندگان، نهادها و سایر طلبکاران مربوط می‌شود.

بنابراین از ثبت ۳۰۵ میلیارد تومان زیان خالص نمی‌توان به‌تنهایی نتیجه گرفت که سپاهان دقیقاً ۳۰۵ میلیارد تومان بدهی پرداخت‌نشده داشته است.

از سوی دیگر، صفر شدن بدهی نیز الزاماً زیان ثبت‌شده در صورت‌های مالی قبلی را پاک نمی‌کند. ممکن است یک باشگاه زیان مالی ثبت کرده باشد اما با تزریق منابع یا پرداخت تعهدات، بدهی‌های سررسیدشده خود را تسویه کند.

همین تفاوت توضیح می‌دهد چگونه گزارش حسابرس از زیان سنگین سخن می‌گوید و مدیریت فعلی همزمان می‌تواند ادعا کند بدهی‌های قبلی پرداخت شده‌اند.

سپاهان می‌گوید ۷۰۰ میلیارد تومان بدهی را تسویه کرده است

این اولین‌بار نیست که مدیریت جدید سپاهان درباره تسویه بدهی‌ها صحبت می‌کند.

منوچهر نیکفر در ۲۰ مرداد اعلام کرده بود مجموع تعهدات مالی باقی‌مانده از فصل گذشته و سال‌های قبل حدود ۷۰۰ میلیارد تومان بوده و این بدهی‌ها تسویه شده‌اند. او مدعی شد سپاهان برای نخستین‌بار در ۱۴ سال اخیر، فصل جدید را بدون بدهی‌های سنواتی آغاز کرده است.

طبق توضیح مدیرعامل، منظور از این وضعیت، نداشتن بدهی معوق در قبال مربیان، بازیکنان و اعضای رشته‌های مختلف باشگاه است.

این رقم نیز بار دیگر نشان می‌دهد نباید «زیان خالص ۳۰۵ میلیارد تومانی» و «حدود ۷۰۰ میلیارد تومان بدهی و تعهدات سنواتی» را به عنوان یک عدد یا مفهوم واحد در نظر گرفت.

اگر ادعای مدیریت جدید درباره تسویه کامل تأیید شود، اتفاق مهمی برای سپاهان خواهد بود؛ به‌خصوص در فوتبالی که پرونده بدهی بازیکنان و مربیان داخلی و خارجی بارها باشگاه‌ها را با محرومیت‌های نقل‌وانتقالاتی و پرونده‌های حقوقی روبه‌رو کرده است.

حسابرس چه ایرادهای دیگری به سپاهان گرفت؟

جنجال صورت‌های مالی تنها به رقم زیان محدود نمی‌شود.

گزارش حسابرس نشان می‌دهد در چند مورد، دستورالعمل حاکم بر قراردادها و مقررات سقف بودجه رعایت نشده است. مواردی مانند پرداخت برخی پاداش‌ها خارج از قرارداد، افزایش بیش از ۳۰ درصدی مبلغ قرارداد بعضی بازیکنان، پرداخت نشدن سه درصد حق عضویت به فدراسیون فوتبال و تقبل مالیات برخی بازیکنان خارجی از جمله موارد مطرح‌شده در گزارش هستند.

یک مورد قابل توجه دیگر به پرداخت ۷۵ هزار یورو برای رضایتنامه یک بازیکن خارجی مربوط می‌شود. طبق گزارش حسابرس، این مبلغ قبلاً هنگام خرید بازیکن پرداخت شده بود اما پس از شکایت باشگاه چاوز پرتغال مبنی بر دریافت نکردن وجه، سپاهان بار دیگر مبلغی معادل حدود ۷.۹ میلیارد تومان پرداخت کرده و حسابرس اعلام کرده اسناد کافی درباره این موضوع در اختیارش قرار نگرفته است.

در طرف مقابل، باشگاه فقط بدهکار نبوده و مطالباتی هم داشته است. صورت مالی نشان می‌دهد سپاهان تا پایان خرداد ۱۴۰۴ حدود ۲۵.۲ میلیارد تومان از AFC و FIFA بابت پاداش‌ها و جوایز سنوات گذشته طلب داشته که مبالغ ارزی آن تا آن زمان وصول نشده بود.

فروش حسین‌نژاد بیش از ۱۰۱ میلیارد تومان درآمد ساخت

یکی از نکات مثبت صورت مالی سپاهان نیز درآمد حاصل از فروش بازیکن است.

انتقال محمدجواد حسین‌نژاد به دینامو ماخاچ‌قلعه روسیه بیش از ۱۰۱ میلیارد تومان درآمد برای سپاهان ایجاد کرده و بزرگ‌ترین رقم ثبت‌شده باشگاه از محل انتقال بازیکن در آن دوره بوده است.

این عدد اهمیت مدل درآمدزایی از آکادمی و فروش بازیکن را برای باشگاه‌های بزرگ ایران نشان می‌دهد. در شرایطی که بخش قابل توجهی از هزینه تیم‌های لیگ برتری توسط مالکان یا شرکت‌های مادر تأمین می‌شود، انتقال بازیکن به فوتبال خارجی یکی از معدود مسیرهای ایجاد درآمد ارزی و کاهش فشار مالی است.

پاسخ سپاهان پرونده مالی را می‌بندد؟

واکنش سپاهان یک نکته مهم را روشن می‌کند: صورت‌های مالی ۳۰۵ میلیارد تومانی به دوره‌ای ختم می‌شود که پیش از آغاز مدیریت فعلی بوده است. این موضوع از نظر تاریخ‌ها قابل تأیید است؛ سال مالی در ۳۱ خرداد ۱۴۰۴ تمام شده و منوچهر نیکفر ۱۹ تیر همان سال مدیرعامل شده است.

اما این توضیح به معنای بی‌اعتبار شدن صورت‌های مالی نیست. ارقام ۳۰۵ میلیارد تومان زیان خالص و ۲۳۶ میلیارد تومان زیان انباشته بخشی از گزارش مالی باشگاه هستند و ایرادهای حسابرس درباره قراردادها نیز همچنان متعلق به همان دوره تاریخی باقی می‌مانند.

در مقابل، مدیریت جدید می‌گوید بدهی‌ها را تسویه کرده و دوره بعدی سودده و بدون بدهی بوده است؛ ادعایی که ارزیابی نهایی آن زمانی ممکن می‌شود که گزارش حسابرسی‌شده دوره جدید نیز منتشر شود.

به همین دلیل، مهم‌ترین نتیجه این جنجال شاید نه «ورشکستگی سپاهان» باشد و نه «بی‌اهمیت بودن زیان ۳۰۵ میلیاردی».

واقعیت دقیق‌تر این است که سپاهان یک سال مالی پرزیان را پشت سر گذاشته، مدیریت باشگاه پس از پایان آن دوره تغییر کرده و مدیران جدید اکنون ادعا می‌کنند بدهی‌های سنواتی را صفر کرده‌اند. صورت مالی بعدی مشخص خواهد کرد این تغییر، فقط یک تسویه مقطعی بوده یا سپاهان واقعاً وارد دوره تازه‌ای از انضباط مالی شده است.