بودجه کل شمس‌آذر کمتر از رضایتنامه‌های پرسپولیس؛ نجفیان: این فوتبال عادلانه نیست

بحث درباره فاصله مالی باشگاه‌های لیگ برتر دوباره داغ شده است؛ این بار از زبان مالک یکی از معدود تیم‌هایی که منابع یک شرکت خصوصی پشت آن قرار دارد.

مهرزاد نجفیان چند روز پس از شکست شمس‌آذر مقابل پرسپولیس، از شرایط اقتصادی باشگاهش، هزینه بالای تیمداری و آنچه رقابت نابرابر میان بخش خصوصی و باشگاه‌های متکی به بانک‌ها و هلدینگ‌های بزرگ می‌داند، صحبت کرده است.

پرسپولیس هفته نخست لیگ بیست‌وششم را با گل‌های محمدمهدی محبی و محمد عمری و پیروزی ۲ بر صفر در قزوین آغاز کرد. نجفیان معتقد است بازیکنان جوان تیمش در ۲۰ دقیقه نخست تحت تأثیر نام و فضای پرسپولیس قرار گرفتند، اما پس از آن نمایش بهتری داشتند.

با این حال، مهم‌ترین بخش صحبت‌های مالک شمس‌آذر نه درباره آن شکست، بلکه درباره عددهایی بود که فاصله اقتصادی دو سوی زمین را نشان می‌دهد.

۴۲۰ میلیارد برای همه شمس‌آذر؛ پرسپولیس ۵۰۰ میلیارد فقط رضایتنامه داده است

نجفیان رقم بودجه تمام تیم‌های باشگاه شمس‌آذر را ۴۲۰ میلیارد تومان اعلام کرده است. این نکته اهمیت زیادی دارد؛ چون این عدد صرفاً بودجه تیم فوتبال بزرگسالان نیست و به گفته او کل مجموعه ورزشی باشگاه را شامل می‌شود.

در مقابل، پیمان حدادی، مدیرعامل پرسپولیس، روز ۲۴ مرداد اعلام کرد باشگاهش در نقل‌وانتقالات تابستانی ۵۰۰ میلیارد تومان فقط بابت رضایتنامه بازیکنان جدید هزینه کرده است.

مقایسه همین دو عدد تصویر قابل توجهی می‌سازد: هزینه اعلام‌شده پرسپولیس برای رضایتنامه‌ها به تنهایی حدود ۱۹ درصد بیشتر از کل بودجه سالانه تمامی تیم‌های شمس‌آذر است.

البته این مقایسه به معنی یکسان بودن ماهیت دو عدد نیست؛ ۴۲۰ میلیارد تومان بودجه کل باشگاه شمس‌آذر است، در حالی که ۵۰۰ میلیارد تومان فقط یکی از سرفصل‌های هزینه نقل‌وانتقالاتی پرسپولیس محسوب می‌شود. دقیقاً همین تفاوت است که اعتراض مالک باشگاه قزوینی را پررنگ‌تر می‌کند.

ادعای عجیب درباره تیم‌های ۷ همتی؛ فاصله بیش از ۱۶ برابر؟

نجفیان در بخش دیگری از صحبت‌های خود گفت شمس‌آذر در لیگ برتر با تیم‌های «۷ همتی» رقابت می‌کند؛ یعنی باشگاه‌هایی که به ادعای او بودجه یا هزینه‌ای در محدوده ۷ هزار میلیارد تومان دارند.

اگر رقم ادعایی او را مبنا قرار دهیم، فاصله یک باشگاه ۷ هزار میلیارد تومانی با بودجه ۴۲۰ میلیاردی شمس‌آذر حدود ۱۶.۷ برابر خواهد بود.

با این حال، درباره این عدد باید یک نکته مهم را در نظر گرفت: نجفیان نام باشگاهی را که بودجه رسمی ۷ همتی داشته باشد اعلام نکرده و سند مالی مستقلی نیز همراه این ادعا منتشر نشده است. بنابراین رقم ۷ هزار میلیارد تومان را باید ادعای مالک شمس‌آذر درباره سطح هزینه برخی رقبا دانست، نه بودجه حسابرسی‌شده و قطعی یک باشگاه مشخص.

اما اصل گلایه او موضوع تازه‌ای نیست. نجفیان پیش از این نیز در اسفند ۱۴۰۳ گفته بود یک شرکت تولیدکننده مواد غذایی توان رقابت مالی با شرکت‌های پتروشیمی، فولادی و مجموعه‌های بزرگ را ندارد و حتی از فشار سنگین هزینه‌های تیمداری بر مالک خصوصی باشگاه صحبت کرده بود.

«از جیب دولت خرج می‌کنند»؛ اعتراض تند مالک شمس‌آذر

مالک باشگاه قزوینی این بار لحن بسیار تندتری انتخاب کرده است.

او می‌گوید برخی تیم‌ها به بانک‌ها، هلدینگ‌ها و مجموعه‌های بزرگ وابسته‌اند و در مقابل، بخش خصوصی باید هزینه فوتبال را مستقیماً از منابع تجاری خود تأمین کند. نجفیان این وضعیت را ناعادلانه دانسته و از نبود حمایت کافی از تیم‌های خصوصی انتقاد کرده است.

شمس‌آذر نیز باشگاهی است که مالکیت آن با مجموعه خصوصی شمس‌آذر گره خورده و نجفیان در ماه‌های گذشته بارها تفاوت شرایط اقتصادی این باشگاه با تیم‌های دارای پشتوانه مالی بزرگ‌تر را مطرح کرده است.

مسئله البته فقط مقدار بودجه نیست. تیم خصوصی باید از فعالیت اقتصادی مالک، اسپانسرینگ، فروش بازیکن، بلیت‌فروشی و سایر درآمدهای تجاری منابع خود را تأمین کند. اگر بخش اصلی این مسیرها درآمد کافی تولید نکند، هزینه‌های چندصد میلیارد تومانی فوتبال مستقیماً به بنگاه مالک فشار می‌آورد.

نجفیان می‌گوید شرکت شمس‌آذر همزمان با محدودیت صادرات برخی کالاها و مشکلاتی مانند قطعی برق روبه‌روست؛ بنابراین تأمین منابع برای فوتبال در کنار مشکلات تولید، دشوارتر شده است.

یک سفر به خوزستان؛ ۴ تا ۵ میلیارد تومان

یکی از عددهایی که شاید هزینه واقعی حضور در لیگ برتر را ملموس‌تر کند، مربوط به سفرهای تیم است.

مالک شمس‌آذر می‌گوید تنها یک سفر تیم به خوزستان حدود ۴ تا ۵ میلیارد تومان هزینه دارد. این سفرها در طول فصل و طی حدود ۹ تا ۱۰ ماه بارها تکرار می‌شوند؛ هزینه‌هایی که شامل رفت‌وآمد، اقامت و سایر مخارج اجرایی تیم هستند.

با بودجه ۴۲۰ میلیارد تومانی، چند سفر، قرارداد بازیکنان و کادر فنی، هزینه ورزشگاه، اردو، تجهیزات، تیم‌های پایه و سایر مخارج باید از همان منابع محدود پوشش داده شود.

همین مسئله توضیح می‌دهد چرا شمس‌آذر بیش از خرید ستاره‌ها روی بازیکن‌سازی و جوان‌گرایی تأکید دارد.

شمس‌آذر؛ «پناهگاه بازیکنانی که کسی را در فوتبال ندارند»

نجفیان از سیاستی صحبت کرده که می‌تواند برای باشگاه خصوصی یک مدل اقتصادی متفاوت ایجاد کند: کشف بازیکنان کمتر شناخته‌شده، توسعه آنها و در نهایت استفاده فنی یا فروش بازیکن.

او گفته شمس‌آذر می‌خواهد «پناهگاه بازیکنانی باشد که کسی را در فوتبال ندارند» و دریچه‌ای برای درخشش بازیکنان جوان ایجاد کند.

این استراتژی فقط یک تصمیم فنی نیست؛ برای باشگاهی که توان ورود به رقابت چندصد میلیاردی برای خرید ستاره‌ها را ندارد، آکادمی و فروش بازیکن می‌تواند بخشی از مدل درآمدی باشد.

اما نجفیان معتقد است درآمد فروش بازیکن هم قادر نیست به تنهایی بودجه باشگاه را پوشش دهد. به گفته او، شمس‌آذر ممکن است یک بازیکن را ۳۰ تا ۴۰ میلیارد تومان بفروشد، در حالی که مخارج سالانه بسیار بیشتر از چنین رقمی است.

ادعای تازه علیه پرسپولیس؛ ۱۵ میلیارد هنوز پرداخت نشده؟

مالک شمس‌آذر در همین گفت‌وگو یک ادعای مالی دیگر نیز مطرح کرد.

او گفت فصل گذشته برای انتقال فرزین معامله‌گری به پرسپولیس توافق ۴۵ میلیارد تومانی انجام شد، اما شمس‌آذر هنوز نتوانسته ۱۵ میلیارد تومان از این مبلغ را دریافت کند. این ادعا فعلاً از سوی نجفیان مطرح شده و برای تعیین وضعیت دقیق آن باید پاسخ یا اسناد مالی باشگاه پرسپولیس نیز منتشر شود.

معامله‌گری در بهمن ۱۴۰۴ نیز تأیید کرده بود که تحت قرارداد شمس‌آذر قرار دارد و دو باشگاه برای انتقال او مذاکرات مثبتی انجام داده‌اند.

نجفیان همچنین به گزارش‌ها درباره پرداخت حدود ۱۷۰ میلیارد تومان برای رضایتنامه یک بازیکن اشاره کرد، اما این عدد را با عبارت «شنیدیم» مطرح کرده است. با توجه به انتشار ارقام متفاوت درباره برخی انتقال‌های تابستانی، این مبلغ را نیز نباید بدون سند رسمی به عنوان هزینه قطعی یک انتقال مشخص تلقی کرد. آنچه رسماً از سوی مدیرعامل پرسپولیس نقل شده، همان ۵۰۰ میلیارد تومان مجموع هزینه رضایتنامه خریدهای جدید است.

بحران واقعی فوتبال ایران؛ رقابت روی چمن یا رقابت حساب‌های بانکی؟

اظهارات مالک شمس‌آذر دوباره یکی از قدیمی‌ترین بحث‌های فوتبال ایران را زنده کرده است: آیا باشگاهی که باید هزینه خود را از یک کسب‌وکار خصوصی تأمین کند، می‌تواند در شرایط برابر با باشگاهی رقابت کند که پشتوانه یک بانک، هلدینگ یا شرکت بسیار بزرگ را دارد؟

شمس‌آذر پاسخ خود را در جوان‌گرایی جست‌وجو کرده است. باشگاهی که نمی‌تواند وارد جنگ قیمت برای ستاره‌ها شود، تلاش می‌کند بازیکن بسازد و ارزش ایجاد کند.

اما نتیجه هفته نخست هم نمادی از همین نبرد بود؛ پرسپولیسی که مدیرعاملش از پرداخت ۵۰۰ میلیارد تومان برای رضایتنامه‌ها خبر داده، در قزوین دو بر صفر تیمی را شکست داد که کل بودجه اعلام‌شده تمام مجموعه‌اش ۴۲۰ میلیارد تومان است.

یک مسابقه البته نمی‌تواند ثابت کند پول بیشتر الزاماً نتیجه بهتری می‌سازد؛ فوتبال بارها خلاف آن را نشان داده است. اما وقتی فاصله منابع مالی چند برابر می‌شود، باشگاه کوچک‌تر برای هر اشتباه نقل‌وانتقالاتی هزینه بسیار سنگین‌تری پرداخت می‌کند.

مهرزاد نجفیان می‌گوید شمس‌آذر امسال ساختار بهتری دارد و امیدوار است جوانان این تیم به بازیکنان تأثیرگذار فوتبال ایران تبدیل شوند. شاید همین مسیر تنها راه مقابله باشگاهی با اقتصاد متفاوت باشد.

در لیگ بیست‌وششم شمس‌آذر فقط با ۱۷ رقیب فوتبالی مسابقه نمی‌دهد؛ یک رقابت سخت‌تر هم بیرون زمین دارد: جنگ ۴۲۰ میلیارد تومان با حساب‌هایی که به گفته مالک باشگاه، گاهی چند هزار میلیارد تومان پشت آنهاست.