رشد ۵۰ هزار واحدی بورس واقعی بود یا «فارس» شاخص را نجات داد؟ / پیش‌بینی بورس فردا ۲۸ مرداد ۱۴۰۵

شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات سه‌شنبه ۲۷ مرداد ۱۴۰۵ با ۴۹ هزار و ۵۶۶ واحد افزایش، معادل ۰.۸۴ درصد، به ۵ میلیون و ۹۴۷ هزار و ۵۳۷ واحد رسید. شاخص کل هم‌وزن نیز ۹ هزار و ۱۲۳ واحد یا ۰.۵۵ درصد بالا رفت و در سطح یک میلیون و ۶۷۳ هزار و ۷۱۱ واحد قرار گرفت. بنابراین نماگر اصلی بازار تنها حدود ۵۲ هزار واحد تا مرز روانی ۶ میلیون واحد فاصله دارد.

در نگاه اول، رشد نزدیک به ۵۰ هزار واحدی بعد از جهش بیش از ۱۳۱ هزار واحدی روز دوشنبه می‌تواند نشانه ادامه موج صعودی تلقی شود، اما جزئیات معاملات تصویر محتاطانه‌تری نشان می‌دهد. بازار در ابتدای روز با افزایش عرضه مواجه شد و بخش مهمی از رشد اولیه خود را از دست داد؛ سپس بازگشایی تاپیکو و مخصوصاً فارس مسیر شاخص را تغییر داد و در ساعات پایانی نیز دوباره فشار عرضه بیشتر شد.

عدد عجیب فارس؛ یک سهم بیش از کل شاخص اثر مثبت داشت

مهم‌ترین اتفاق بازار امروز بازگشایی هلدینگ صنایع پتروشیمی خلیج فارس بود.

«فارس» پس از چند هفته توقف با رشد قابل توجه بازگشایی شد و طبق آمار صدای بورس، ۵۳ هزار و ۸۴۱ واحد اثر مثبت بر شاخص کل داشت. در مقابل، کل افزایش شاخص فقط ۴۹ هزار و ۵۶۶ واحد بود.

محاسبه ساده نتیجه قابل توجهی دارد:

۴۹٬۵۶۶ - ۵۳٬۸۴۱ = منفی ۴٬۲۷۵ واحد

یعنی اگر اثر مستقیم فارس را از محاسبه امروز حذف کنیم، مجموع اثر سایر نمادها تقریباً ۴ هزار و ۲۷۵ واحد منفی بوده است.

پس گزاره اینکه «اگر فارس باز نمی‌شد شاخص کل منفی می‌شد» با داده‌های منتشرشده همخوانی دارد؛ هرچند از نظر فنی باید گفت حذف یک نماد از معاملات می‌تواند بر رفتار سایر معامله‌گران نیز اثر بگذارد و نمی‌توان با قطعیت گفت بازار در یک سناریوی فرضی دقیقاً همان رفتار را تکرار می‌کرد. اما از نظر حسابی، اثر فارس بیشتر از کل رشد امروز شاخص بوده است.

فملی با حدود ۱۸ هزار و ۶۵۸ واحد اثر منفی بزرگ‌ترین مانع رشد بود. شپنا و شبندر نیز به ترتیب بیش از ۵۷۰۰ و ۴۷۰۰ واحد شاخص را پایین کشیدند؛ در مقابل تاپیکو، فولاد و شستا جزو حامیان شاخص بودند.

سبزی شاخص با خروج ۱.۳ همت پول حقیقی

هشدار مهم‌تر را باید در جریان پول دید.

با وجود افزایش ۰.۸۴ درصدی شاخص کل، یک هزار و ۳۵۶ میلیارد تومان پول حقیقی از سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی خارج شد. سرانه خرید حقیقی حدود ۹۹.۱ میلیون تومان بود، در حالی که سرانه فروش به ۱۱۹.۷ میلیون تومان رسید. نسبت قدرت خرید نیز به نفع فروشندگان ثبت شد.

این داده‌ها نشان می‌دهد بخشی از سهامداران در محدوده‌های فعلی ترجیح داده‌اند شناسایی سود کنند؛ رفتاری که پس از رشد سریع چند روز اخیر دور از انتظار نیست.

از سوی دیگر، افزایش عرضه الزاماً به معنی آغاز یک روند نزولی نیست. ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی طبق گزارش اقتصادنیوز به حدود ۴۸ همت رسید و حجم معاملات نیز از ۱۳۰ میلیارد سهم عبور کرد؛ بنابراین بازار همچنان از نظر گردش نقدینگی فعال است.

مسئله اصلی این است که آیا عرضه‌های جدید توسط تقاضای تازه جذب می‌شوند یا خیر.

شاخص هم‌وزن چرا برای فردا مهم‌تر است؟

شاخص هم‌وزن امروز برخلاف شاخص کل به یک بازگشایی غول‌آسا متکی نبود و ۰.۵۵ درصد رشد کرد. به همین دلیل رفتار آن برای تشخیص وضعیت عمومی بازار اهمیت بیشتری دارد.

البته گزارش منابع مختلف از تعداد دقیق نمادهای مثبت و منفی به دلیل تفاوت جامعه آماری یکسان نیست، اما گزارش صدای بورس نشان می‌دهد در مجموعه گسترده نمادهای معامله‌شده، ۵۴ درصد نمادها در محدوده منفی قرار داشته‌اند؛ نشانه‌ای دیگر از اینکه عدد ۵۰ هزار واحدی شاخص کل نماینده کامل وضعیت همه سهام نبوده است.

اگر فردا فشار ناشی از بازگشایی‌های بزرگ کاهش پیدا کند و پول به سمت سهم‌های کوچک‌تر حرکت کند، ممکن است شاخص هم‌وزن تصویر بهتری از شاخص کل ارائه دهد.

این همان سناریویی است که اکنون برای چهارشنبه محتمل به نظر می‌رسد: شاخص کل درگیر مقاومت روانی ۶ میلیون واحد و عرضه در نمادهای بزرگ باشد، اما بخشی از سهام کوچک و متوسط همچنان تقاضای مناسبی تجربه کنند.

آیا نوسان‌گیری سهامداران مانع جبران عقب‌ماندگی بورس می‌شود؟

این بخش نیازمند یک تفکیک مهم است.

درست است که افزایش فروش پس از رشد قیمت‌ها می‌تواند در کوتاه‌مدت سرعت صعود بازار را کاهش دهد. اگر بخش بزرگی از معامله‌گران با کوچک‌ترین رشد اقدام به شناسایی سود کنند، تشکیل روندهای پایدار دشوارتر می‌شود.

اما نمی‌توان نتیجه گرفت که صرفاً بلندمدت ماندن سهامداران باعث جبران عقب‌ماندگی بورس از تورم، طلا یا ارز خواهد شد.

رشد پایدار بازار سهام در نهایت به عواملی مانند سودآوری شرکت‌ها، نرخ ارز موثر بر درآمد صنایع، نرخ بهره، سیاست‌های انرژی و قیمت‌گذاری، وضعیت بودجه، ریسک‌های سیاسی و ورود نقدینگی وابسته است. نگهداری بلندمدت سهام می‌تواند فشار عرضه کوتاه‌مدت را کاهش دهد، اما اگر متغیرهای بنیادی مناسب نباشند، به تنهایی قادر به ایجاد بازده واقعی نیست.

از طرف دیگر، بورس در دو ماه اخیر نیز بدون حرکت نبوده است؛ برخی داده‌های بازار بازده شاخص کل در حدود ۶۰ روز معاملاتی گذشته را نزدیک ۱۴.۵ درصد برآورد می‌کنند. بنابراین بهتر است درباره «عقب‌ماندگی بورس» حتماً بازه زمانی مشخص شود و از مقایسه بازده چندساله با حرکت چند هفته اخیر پرهیز شود.

مقاومت ۶ میلیون واحدی؛ مهم‌ترین عدد بورس فردا

شاخص کل اکنون در محدوده ۵ میلیون و ۹۴۷ هزار واحد قرار دارد و تا عدد ۶ میلیون واحد تنها حدود ۰.۹ درصد فاصله دارد.

همین نزدیکی می‌تواند به افزایش رفتارهای هیجانی منجر شود.

عبور لحظه‌ای از ۶ میلیون واحد دشوار نیست؛ اما مسئله مهم‌تر تثبیت بالای این سطح است. اگر بازار بتواند بدون اتکا به بازگشایی یک نماد بزرگ، با ورود پول و افزایش تعداد سهم‌های مثبت از این مرز عبور کند، سیگنال قوی‌تری نسبت به رشد امروز خواهد بود.

در مقابل، اگر شاخص به ۶ میلیون نزدیک شود اما خروج پول حقیقی ادامه پیدا کند و سرانه فروش همچنان بالاتر از خرید باشد، احتمال افزایش عرضه و عقب‌نشینی کوتاه‌مدت بیشتر می‌شود.

پیش‌بینی بورس فردا چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵

با فرض اینکه تا آغاز معاملات چهارشنبه شوک سیاسی یا اقتصادی تازه‌ای وارد بازار نشود، محتمل‌ترین سناریو شروع متعادل، افزایش عرضه در نمادهای بزرگ و معاملات دوطرفه در ادامه بازار است.

رشد سنگین دوشنبه و اثر استثنایی فارس در سه‌شنبه، بخشی از معامله‌گران کوتاه‌مدت را به شناسایی سود ترغیب کرده است. خروج ۱.۳ همت پول حقیقی و بالاتر بودن سرانه فروش نیز این احتیاط را تأیید می‌کند. در عین حال ارزش بالای معاملات و باقی ماندن تقاضا اجازه نمی‌دهد صرفاً بر اساس این نشانه‌ها انتظار یک اصلاح سنگین داشته باشیم.

در نتیجه سه سناریو قابل تصور است:

سناریوی پایه و محتمل‌تر: شاخص کل نوسان محدود مثبت و منفی دارد، نمادهای بزرگ با عرضه بیشتری مواجه می‌شوند و شاخص هم‌وزن عملکرد متعادل‌تر یا حتی بهتری ثبت می‌کند.

سناریوی صعودی: ورود دوباره پول حقیقی و تقویت تقاضا در صنایع بزرگ باعث عبور شاخص از ۶ میلیون واحد و تثبیت بالای آن می‌شود.

سناریوی منفی: اگر فشار شناسایی سود شدت بگیرد و خروج پول حقیقی ادامه پیدا کند، بازار می‌تواند یک اصلاح کوتاه و طبیعی را تجربه کند؛ اما با داده‌های فعلی، بدون وقوع شوک بیرونی هنوز نشانه کافی برای پیش‌بینی یک ریزش سنگین وجود ندارد.

رشد ۵۰ هزار واحدی که باید با احتیاط خوانده شود

تابلوی پایانی بورس سه‌شنبه یک پیام دوگانه داشت: شاخص کل سبز بود، اما بازار به اندازه شاخص سبز نبود.

فارس به تنهایی ۵۳ هزار و ۸۴۱ واحد شاخص را بالا برد؛ عددی بیشتر از کل رشد ۴۹ هزار و ۵۶۶ واحدی بورس. همزمان سرمایه حقیقی از بازار خارج شد و فروشندگان در سرانه معاملات قدرت بیشتری نشان دادند.

بنابراین مهم‌ترین معیار چهارشنبه دیگر فقط عدد شاخص کل نیست. باید دید پول حقیقی چه می‌کند، شاخص هم‌وزن به کدام سمت می‌رود و چه تعداد از سهام با تقاضای واقعی همراه می‌شوند.

اگر این سه متغیر بهبود پیدا کنند، فتح ۶ میلیون واحد می‌تواند معنای بیشتری پیدا کند؛ در غیر این صورت، عبور شاخص از یک قله تاریخی ممکن است روی تابلو اتفاق بیفتد، بدون آنکه بخش بزرگی از پرتفوی سهامداران همان حس صعود را تجربه کند.