سقوط تازه نیک کریوس؛ تست کوکائین مثبت شد و ستاره جنجالی تنیس محروم است

پرونده نیک کریوس روز چهارشنبه ۱۹ آگوست ۲۰۲۶ به‌صورت رسمی از سوی آژانس بین‌المللی یکپارچگی تنیس، ITIA، اعلام شد. طبق اطلاعیه رسمی، کریوس روز ۲۲ ژوئن هنگام حضور در مسابقات ATP 250 مایورکا نمونه دوپینگ ارائه کرده و آزمایش این نمونه وجود بنزویل‌اک‌گونین، متابولیت کوکائین، را نشان داده است. یک آزمایشگاه مورد تأیید آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ نیز نتیجه را ۱۷ ژوئیه تأیید کرده است.

از آنجا که کوکائین در فهرست WADA هم به‌عنوان یک محرک ممنوع در زمان مسابقه و هم در دسته «مواد مورد سوءمصرف» قرار دارد، محرومیت موقت کریوس در این مرحله اجباری بوده و از چهارم آگوست اعمال شده است.

اعتراف کریوس؛ «اشتباه بزرگی کردم»

واکنش کریوس برخلاف بسیاری از ورزشکارانی که پس از اعلام تست مثبت ابتدا وارد جنگ حقوقی می‌شوند، بسیار مستقیم بود.

او در پیامی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر کرد تأیید کرد آزمایشش در مایورکا برای کوکائین مثبت شده و مسئولیت این اتفاق را پذیرفت. کریوس همچنین از خانواده، هواداران، حامیان مالی و به‌طور خاص کودکانی که او را دنبال می‌کنند عذرخواهی کرد و نوشت از الگویی که این رفتار ایجاد کرده عمیقاً ناامید است.

نکته مهم این است که او تلاش نکرد آسیب‌دیدگی یا مشکلات روحی را به‌عنوان توجیه مصرف مطرح کند. کریوس گفت سال‌های اخیر از نظر جسمی و روانی برایش بسیار سخت بوده و مواجه شدن با این واقعیت که ممکن است به پایان دوران حرفه‌ای نزدیک شده باشد، بسیار دشوارتر از چیزی بوده که تصور می‌کرد؛ اما همزمان تأکید کرد این شرایط، کاری را که انجام داده توجیه نمی‌کند.

یک نمونه در مسابقه‌ای که کریوس حتی از دور اول هم بالا نرفت

زمان مثبت شدن آزمایش نیز قابل توجه است. کریوس در مسابقات مایورکا با وایلدکارت وارد جدول شد و در همان دور نخست مقابل هموطنش آدام والتون قرار گرفت. ATP نتیجه رسمی این مسابقه را ۶ بر ۳ و ۶ بر ۴ به سود والتون ثبت کرده است. نمونه دوپینگ کریوس نیز همان روز، ۲۲ ژوئن، گرفته شد.

کریوس در آن مقطع تازه تلاش می‌کرد پس از سال‌هایی سرشار از آسیب‌دیدگی دوباره حضور باثبات‌تری در تور داشته باشد. داده‌های رسمی ATP نشان می‌داد او هنگام مسابقات مایورکا در رتبه‌ای حوالی ۹۰۰ جهان قرار گرفته بود؛ فاصله‌ای بسیار زیاد با دوران اوج که تا رتبه سیزدهم جهان بالا رفته بود.

به همین دلیل محرومیت تازه در بدترین زمان ممکن از راه رسیده است؛ برای بازیکنی که پیش از این هم برای گرفتن وایلدکارت، حفظ آمادگی جسمانی و بازگشت به مسابقات بزرگ با مشکلات زیادی روبه‌رو بود.

محرومیت موقت یعنی چه؟ هنوز حکم نهایی صادر نشده است

مهم‌ترین نکته حقوقی پرونده این است که کریوس فعلاً به‌طور موقت محروم شده و نباید این تصمیم را با حکم نهایی اشتباه گرفت.

ITIA اعلام کرده کریوس حق دارد به محرومیت موقت اعتراض کند، اما تا زمان انتشار اطلاعیه رسمی چنین اعتراضی ثبت نکرده است. در مدت محرومیت نیز او اجازه بازی، مربیگری یا حتی حضور در رویدادهای تحت نظارت ATP، WTA، گرنداسلم‌ها، فدراسیون جهانی تنیس یا انجمن‌های ملی عضو ITIA را ندارد.

این محدودیت فقط به مسابقه دادن ختم نمی‌شود. مقررات به شکلی طراحی شده که فرد محروم عملاً از فعالیت رسمی در ساختار حرفه‌ای تنیس کنار گذاشته شود تا زمانی که پرونده تعیین تکلیف شود.

در نتیجه هنوز نمی‌توان گفت کریوس مثلاً یک ماه، سه ماه یا مدتی طولانی‌تر محروم خواهد ماند؛ این موضوع به نتیجه بررسی ITIA و توضیح درباره زمان و شرایط مصرف بستگی دارد.

کوکائین؛ چرا ممکن است مجازات کوتاه‌تر از پرونده‌های معمول دوپینگ باشد؟

این بخش شاید مهم‌ترین تفاوت پرونده کریوس با دوپینگ‌های کلاسیک باشد.

در مقررات مبارزه با دوپینگ، کوکائین در گروه «Substances of Abuse» یا مواد مورد سوءمصرف قرار می‌گیرد. اگر ورزشکار بتواند ثابت کند مصرف ماده خارج از مسابقه و بدون ارتباط با افزایش عملکرد ورزشی صورت گرفته است، چارچوب مجازات می‌تواند بسیار سبک‌تر از محرومیت‌های چندساله مرسوم باشد.

یک نمونه نزدیک در خود تنیس وجود دارد. ITIA در سال ۲۰۲۵ ایمـران سیبیل، تنیسور مراکشی، را پس از مثبت شدن تست کوکائین با سه ماه محرومیت مواجه کرد، اما چون پذیرفته شد مصرف خارج از مسابقه و غیرمرتبط با عملکرد ورزشی بوده و بازیکن وارد برنامه درمانی مورد تأیید ITIA شد، محرومیت به یک ماه کاهش یافت. ITIA در همان پرونده توضیح داد که دوره پایه برای چنین تخلفی سه ماه است و با تکمیل برنامه درمانی می‌تواند به یک ماه برسد.

این سابقه به معنای آن نیست که کریوس نیز حتماً همین مجازات را خواهد گرفت. هنوز ITIA اعلام نکرده مصرف کوکائین توسط او دقیقاً چه زمانی رخ داده یا آیا شرایط لازم برای برخورداری از این کاهش مجازات فراهم است. بنابراین هر پیش‌بینی درباره پایان قطعی محرومیت فعلاً زودهنگام است.

آسیب‌دیدگی‌هایی که کریوس می‌گوید او را فرسوده کردند

کریوس سال‌هاست بیشتر از آنکه با نتایج تنیسش خبرساز باشد، با تلاش برای بازگشت از مصدومیت شناخته می‌شود. مشکلات شدید مچ دست و زانو بخش بزرگی از فصل‌های اخیر او را از بین برده و حضورش در مسابقات پراکنده شده است. رویترز نیز در گزارش پرونده تازه به همین جراحی‌ها و دوری طولانی او از رقابت‌ها اشاره کرده است.

کریوس حالا می‌گوید پذیرش این واقعیت که بدنش دیگر قادر نیست آنچه ذهنش انتظار دارد انجام دهد، برایش بسیار سخت بوده است. برای بازیکنی که در سال ۲۰۲۲ به فینال ویمبلدون رسید و زمانی یکی از خطرناک‌ترین سرویس‌زن‌ها و استعدادهای تنیس مردان محسوب می‌شد، سقوط به حوالی رتبه ۹۰۰ جهان طبیعتاً تغییری بزرگ در جایگاه حرفه‌ای است.

با این حال خود کریوس نیز خط مشخصی کشیده است: مشکلات جسمی و روانی «زمینه» رفتار او هستند، نه «بهانه» برای آن.

۲۸ روز دوری از فضای عمومی؛ پایان یا شروع دوباره؟

کریوس پس از اعلام پرونده گفته برای ۲۸ روز از شبکه‌های اجتماعی و زندگی عمومی فاصله خواهد گرفت تا روی وضعیت خودش تمرکز کند. او این اتفاق را یک «زنگ بیدارباش» توصیف کرده و از مردم خواسته در این دوره به حریم خصوصی خودش و خانواده‌اش احترام بگذارند.

این ۲۸ روز البته مدت محرومیت ورزشی او نیست؛ فقط دوره‌ای است که خود کریوس برای دوری از فضای عمومی اعلام کرده است. محرومیت رسمی از چهارم آگوست آغاز شده و تا زمان تعیین تکلیف پرونده ادامه خواهد داشت.

برای کریوس این تفاوت بسیار مهم است. او می‌تواند بعد از ۲۸ روز دوباره به فضای عمومی برگردد، اما بازگشت به زمین تنیس به تصمیم ITIA و نتیجه پرونده ضد دوپینگ بستگی دارد.

پرونده‌ای که شاید درباره آینده حرفه‌ای کریوس تصمیم بگیرد

در سال‌های اوج، بزرگ‌ترین سؤال درباره نیک کریوس این بود که آیا استعداد فوق‌العاده‌اش را روزی به یک قهرمانی گرنداسلم تبدیل خواهد کرد یا نه. در سال ۲۰۲۶ سؤال کاملاً تغییر کرده است: آیا او اصلاً می‌تواند یک بار دیگر به شکل جدی به تور حرفه‌ای برگردد؟

در ۳۱ سالگی، با سابقه جراحی‌های متعدد، سقوط شدید در رنکینگ و حالا یک محرومیت ضد دوپینگ، مسیر بازگشت سخت‌تر از همیشه شده است.

در عین حال نوع ماده پیدا‌شده در نمونه او باعث می‌شود هنوز نتوان پرونده را پایان دوران حرفه‌ای دانست. اگر ITIA به این نتیجه برسد که مصرف کوکائین خارج از مسابقه و بدون هدف افزایش عملکرد بوده و کریوس نیز الزامات درمانی لازم را بپذیرد، مقررات امکان مجازاتی به‌مراتب کوتاه‌تر را فراهم می‌کند.

اما خسارت این پرونده فقط تعداد ماه‌های محرومیت نیست. کریوس خودش به بخش حساس‌تر اشاره کرده است: تصویری که برای هواداران جوان ساخته شده و اعتماد حامیان مالی و مخاطبان.

کریوس گفته «تلاش می‌کنم و بهتر برمی‌گردم». حالا باید دید این جمله مقدمه آخرین بازگشت یکی از جنجالی‌ترین استعدادهای نسل خود خواهد بود یا پرونده کوکائین، نقطه‌ای است که دوران پر فراز و نشیب فینالیست سابق ویمبلدون را بیش از هر زمان دیگری به پایان نزدیک می‌کند.