دلار به مرز ۱۹۰ هزار تومان رسید؛ شوک سیاسی بازار ارز را بیدار کرد / قیمت دلار امروز ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ تا کجا بالا می‌رود؟

تجارت‌نیوز در گزارش ظهر چهارشنبه قیمت دلار آزاد را ۱۸۹ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام کرده؛ رقمی که نسبت به آخرین معاملات نقدی روز سه‌شنبه حدود سه هزار تومان افزایش دارد. دلار روز قبل در سطح ۱۸۶ هزار و ۵۰۰ تومان معامله شده بود؛ بنابراین جهش امروز در این مبنا حدود ۱.۶ درصد است.

نکته مهم این است که در بازار آزاد، به دلیل تغییر سریع قیمت‌ها، نرخ منابع مختلف الزاماً در یک لحظه یکسان نیست. پایگاه «الان‌چند» در ساعت ۱۳:۳۰ چهارشنبه نرخ فروش دلار را ۱۸۹ هزار و ۷۰۰ تومان ثبت کرده و دامنه نوسان ۲۴ساعته را بین ۱۸۶ هزار و ۵۰۰ تا ۱۸۹ هزار و ۷۰۰ تومان نشان می‌دهد. به بیان دیگر، رقم ۱۸۹ هزار و ۵۰۰ تومان را باید نرخ یک مقطع از معاملات امروز دانست، نه یک قیمت ثابت تا پایان بازار.

همین دامنه نشان می‌دهد بازار از وضعیت رنج محدود روزهای گذشته خارج شده و دوباره وارد فاز حساس خبری شده است.

یک اصلاح مهم؛ ترامپ دقیقاً درباره مذاکرات ایران چه گفت؟

عامل سیاسی مهم است، اما عبارت «ترامپ مذاکرات را متوقف کرد» نیاز به کمی دقت دارد.

طبق گزارش رویترز در ۱۸ اوت، ترامپ گفته است هیچ مذاکره یا گفت‌وگویی با ایران در جریان نیست و هیچ مذاکره‌ای نیز برنامه‌ریزی نشده است. او همچنین اعلام کرده قصد تمدید چارچوب موقت قبلی را ندارد. تفاهم ۱۷ ژوئن میان ایران و آمریکا یک مهلت ۶۰روزه برای دستیابی به توافق گسترده‌تر درباره پرونده هسته‌ای و تحریم‌ها تعیین کرده بود و این مهلت روز دوشنبه بدون رسیدن به توافق نهایی به پایان رسید.

در طرف ایرانی نیز موضع کاملاً به معنی بسته شدن درِ دیپلماسی نیست. رویترز گزارش کرده مقام‌های ایرانی همچنان از امکان گفت‌وگو سخن گفته‌اند، اما شروط دو طرف بر سر تحریم‌ها، محاصره دریایی، تنگه هرمز و مسائل امنیتی فاصله زیادی دارد.

پس آنچه بازار ارز امروز قیمت‌گذاری کرده، بیشتر کاهش جدی احتمال توافق فوری و افزایش ریسک تشدید تنش‌ها است؛ نه لزوماً اعلام رسمی پایان همیشگی همه مذاکرات.

چرا دلار با یک خبر سیاسی سه هزار تومان بالا رفت؟

رفتار امروز بازار ارز نمونه کلاسیکی از تأثیر «ریسک سیاسی» بر انتظارات است.

تا روز سه‌شنبه دلار در کانال‌های ۱۸۵ و ۱۸۶ هزار تومان نوسان می‌کرد و فروشندگان هر بار در قیمت‌های بالاتر فعال می‌شدند. تحلیل روز گذشته نیز محدوده ۱۸۷ هزار تومان را اولین مقاومت تعیین‌کننده و ۱۸۹ تا ۱۹۰ هزار تومان را اهداف بعدی در صورت عبور از آن معرفی کرده بود.

اما خبر سیاسی ساختار این تعادل کوتاه‌مدت را تغییر داد.

وقتی احتمال درگیری، تحریم بیشتر یا اختلال اقتصادی افزایش می‌یابد، بخشی از صاحبان نقدینگی برای پوشش ریسک به دلار، طلا و سایر دارایی‌های قابل‌حفظ ارزش روی می‌آورند. این رفتار الزاماً به معنی کمبود فیزیکی فوری دلار نیست؛ بخش مهمی از حرکت قیمت ناشی از افزایش تقاضای احتیاطی و تغییر انتظارات است.

همین ویژگی سبب می‌شود بازارهای سیاسی‌شده در دو جهت با سرعت حرکت کنند. خبر منفی می‌تواند در چند ساعت خریدار ایجاد کند و یک سیگنال معتبر از مذاکره یا کاهش تنش نیز می‌تواند همان خریداران کوتاه‌مدت را به فروشنده تبدیل کند.

مرز ۱۹۰ هزار تومان چرا مهم شده است؟

از لحاظ ریاضی، تفاوت ۱۸۹ هزار و ۵۰۰ تومان با ۱۹۰ هزار تومان فقط ۵۰۰ تومان است؛ اما بازارها همیشه فقط بر اساس محاسبات ریاضی حرکت نمی‌کنند.

اعداد رُند بزرگ مانند ۱۹۰ هزار تومان اغلب نقش مرز روانی پیدا می‌کنند. عبور از چنین سطحی ممکن است معامله‌گران جامانده را وارد بازار کند و در کوتاه‌مدت موج جدیدی از تقاضا بسازد.

البته صرف لمس ۱۹۰ هزار تومان برای اعلام یک روند صعودی تازه کافی نیست. آنچه اهمیت بیشتری دارد، ماندگاری قیمت بالای این سطح است.

دلار در ۳۰ روز گذشته طبق داده‌های لحظه‌ای تا ۱۹۴ هزار و ۵۰۰ تومان نیز معامله شده؛ بنابراین محدوده ۱۹۰ هزار تومان یک سقف تاریخی ناشناخته نیست. در واقع اگر قیمت بالای ۱۹۰ هزار تثبیت شود، بازار دوباره می‌تواند به محدوده‌های بالاتر تجربه‌شده در هفته‌های گذشته نگاه کند.

دلار توافقی فقط ۱۴۹ تومان بالا رفت؛ شکاف بازار آزاد بیشتر شد

یکی از جالب‌ترین داده‌های امروز، تفاوت رفتار دلار آزاد و دلار توافقی است.

دلار توافقی در سمت فروش فقط ۱۴۹ تومان افزایش یافت و به ۱۵۶ هزار و ۲۲۶ تومان رسید. نرخ خرید نیز ۱۵۴ هزار و ۸۲۰ تومان اعلام شده است. روز سه‌شنبه نرخ فروش توافقی ۱۵۶ هزار و ۷۷ تومان بود.

این یعنی در حالی که دلار آزاد بر مبنای گزارش تجارت‌نیوز حدود سه هزار تومان جهش کرده، نرخ توافقی تنها حدود ۰.۱ درصد افزایش داشته است.

فاصله دلار آزاد ۱۸۹ هزار و ۵۰۰ تومانی با نرخ فروش توافقی ۱۵۶ هزار و ۲۲۶ تومان نیز حدود ۳۳ هزار و ۲۷۴ تومان است؛ یعنی دلار آزاد حدود ۲۱ درصد بالاتر از نرخ توافقی قرار دارد.

این شکاف از منظر بازار مهم است. رشد سریع‌تر نرخ آزاد نشان می‌دهد شوک امروز بیش از آنکه در بازار رسمی ارز منعکس شده باشد، در بخشی ظاهر شده که حساسیت بیشتری به انتظارات و ریسک سیاسی دارد.

یورو هم به حوالی ۲۲۰ هزار تومان رسید

حرکت امروز فقط مختص دلار نبود.

تجارت‌نیوز یورو را در مقطعی از معاملات روی ۲۱۹ هزار تومان گزارش کرد. منابع لحظه‌ای دیگر نیز قیمت‌هایی بین حدود ۲۱۹ هزار و ۷۰۰ تا ۲۲۰ هزار و ۲۰۰ تومان ثبت کرده‌اند که اختلاف آنها به زمان نرخ‌گیری مربوط است.

بنابراین حرکت همزمان دلار و یورو نشان می‌دهد بازار با یک تغییر گسترده‌تر در تقاضای ارز روبه‌رو شده و موضوع صرفاً نوسان تکنیکی یک نماد نیست.

دلار بازار طلا را هم به حرکت درآورد

اثر جهش ارز خیلی سریع در بازار داخلی طلا دیده شد.

هر گرم طلای ۱۸ عیار ظهر چهارشنبه به حدود ۱۹ میلیون و ۴۸۰ هزار تومان رسید و سکه امامی نیز در محدوده ۱۹۳ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان قرار گرفت. تجارت‌نیوز نوشته رشد دلار تا آستانه ۱۹۰ هزار تومان حتی اثر نزولی اونس جهانی طلا را خنثی کرده است.

این اتفاق نشان می‌دهد دلار امروز به مهم‌ترین متغیر قیمت‌گذاری طلا در داخل تبدیل شده است. حتی با عقب‌نشینی اونس جهانی، افزایش نرخ ارز توانسته قیمت ریالی طلا را بالا ببرد.

بنابراین اگر دلار بالای محدوده فعلی باقی بماند، بازار طلا نیز همچنان تحت فشار صعودی خواهد بود؛ برعکس، عقب‌نشینی سریع ارز می‌تواند بخشی از رشد هیجانی طلا و سکه را تخلیه کند.

تنش ایران و آمریکا چرا این‌بار حساس‌تر شده است؟

فضای سیاسی فقط به یک جمله درباره مذاکرات محدود نمی‌شود.

رویترز گزارش کرده مهلت توافق موقت به پایان رسیده، آمریکا تمدید آن را نپذیرفته و همزمان اختلاف بر سر تنگه هرمز و محاصره دریایی ادامه دارد. روز سه‌شنبه نیز گزارشی از اصابت یک پرتابه ناشناس به یک کشتی در تنگه هرمز منتشر شد و بازار جهانی نفت در واکنش به کاهش چشم‌انداز توافق، دوباره تحت فشار صعودی قرار گرفت.

همچنین یک مقام ارشد ایرانی به رویترز گفته بود در صورت شکست دیپلماسی، ایران ممکن است موضع نظامی تهاجمی‌تری اتخاذ کند.

برای بازار ارز تهران، چنین خبرهایی مستقیماً به معنای افزایش عدم‌قطعیت درباره درآمدهای ارزی، صادرات نفت، تجارت خارجی، هزینه نقل‌وانتقال پول و چشم‌انداز تورم است؛ به همین دلیل واکنش معامله‌گران به آنها سریع‌تر از بسیاری از متغیرهای اقتصادی عادی است.

پیش‌بینی قیمت دلار؛ سه سناریو بعد از رسیدن به ۱۹۰ هزار تومان

در کوتاه‌مدت، مسیر دلار بیش از هر چیز به اخبار سیاسی وابسته است و پیش‌بینی قطعی در چنین بازاری قابل اتکا نیست. با این حال سه سناریوی اصلی را می‌توان در نظر گرفت.

سناریوی نخست، تثبیت بالای ۱۹۰ هزار تومان است. اگر خبرهای منفی ادامه پیدا کند و تقاضای احتیاطی فروکش نکند، عبور پایدار از ۱۹۰ هزار می‌تواند بازار را دوباره متوجه محدوده‌های بالاتر اخیر کند. سقف ۳۰روزه ثبت‌شده در یکی از منابع بازار حدود ۱۹۴ هزار و ۵۰۰ تومان بوده است.

سناریوی دوم، نوسان در محدوده ۱۸۷ تا ۱۹۰ هزار تومان است. اگر خبر تازه‌ای منتشر نشود و بازارساز عرضه را تقویت کند، ممکن است معامله‌گران پس از جهش امروز وارد فاز شناسایی سود شوند و دلار دوباره در یک دامنه محدود نوسان کند.

سناریوی سوم، عقب‌نشینی سریع است. انتشار خبری معتبر درباره ازسرگیری مذاکره، کاهش تنش نظامی یا ایجاد یک مسیر دیپلماتیک تازه می‌تواند بخشی از تقاضای احتیاطی را از بازار خارج کند. تجربه روزهای اخیر نیز نشان داده ارز در برابر اخبار سیاسی مثبت و منفی واکنش بسیار سریعی دارد.

دلار ۱۹۰ هزار تومانی؛ بازار دوباره سیاسی شد

مهم‌ترین پیام معاملات چهارشنبه شاید خود عدد ۱۸۹ هزار و ۵۰۰ تومان نباشد؛ مهم‌تر این است که بازار ارز دوباره از فاز انتظار به فاز واکنش سیاسی وارد شده است.

دلار توافقی تقریباً آرام حرکت کرده، اما بازار آزاد سه هزار تومان بالا رفته است. یورو به مرز ۲۲۰ هزار تومان رسیده و طلا و سکه نیز همراه ارز صعود کرده‌اند.

در چنین شرایطی، مرز ۱۹۰ هزار تومان می‌تواند در ساعات و روزهای آینده چند بار شکسته و پس گرفته شود. تعیین‌کننده اصلی نه نمودار قیمت، بلکه خبر بعدی از روابط تهران و واشنگتن خواهد بود.

اگر وضعیت سیاسی فعلی ادامه پیدا کند، بازار ارز دلیلی برای حذف کامل «حق بیمه ریسک» از قیمت ندارد. اما اگر مسیر دیپلماسی دوباره باز شود، همان بخش از رشد که بر پایه ترس و تقاضای احتیاطی شکل گرفته می‌تواند با سرعت تخلیه شود.

دلار اکنون فقط ۵۰۰ تومان با ۱۹۰ هزار فاصله ندارد؛ بازار عملاً در فاصله یک خبر سیاسی مثبت یا منفی از حرکت بزرگ بعدی خود قرار گرفته است.