تغییر مهم در تیم ملی والیبال پیش از انتخابی المپیک؛ مرتضی قنبر افجهای جانشین عباس نظریان شد
سیدمیلاد تقوی، رئیس فدراسیون والیبال، امروز چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ در حکمی مرتضی قنبر افجهای را به عنوان سرپرست تیم ملی مردان ایران منصوب کرد. در متن حکم تأکید شده مأموریت افجهای تا پایان بیستمین دوره بازیهای آسیایی آیچی-ناگویا ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت. فدراسیون در اعلام این تصمیم از زحمات عباس نظریان، سرپرست پیشین تیم ملی، تشکر کرده اما توضیحی درباره علت این تغییر در آستانه دو رویداد مهم آسیایی ارائه نکرده است.
این تغییر در مقطعی انجام میشود که تیم روبرتو پیاتزا وارد مرحله پایانی آمادهسازی شده و از بامداد پنجشنبه ۲۹ مرداد تهران را به مقصد روسیه ترک میکند. بنابراین افجهای تقریباً بلافاصله پس از صدور حکم باید وارد یک مأموریت عملیاتی شود و تیم را در اردوی روسیه، مسابقات قهرمانی آسیا و سپس بازیهای آسیایی همراهی کند.
چرا انتخاب قنبر افجهای با یک انتصاب معمولی متفاوت است؟
نام مرتضی قنبر افجهای برای دنبالکنندگان بخش اجرایی والیبال نام تازهای نیست. او سالها مسئولیت کمیته انفورماتیک فدراسیون والیبال را بر عهده داشته و مدیریت بخش VIS مسابقات آسیایی و جهانی برگزارشده در تهران نیز در کارنامهاش دیده میشود. افجهای در سالهای اخیر رئیس کمیته VIS و ناظر این سیستم در مسابقات آسیای مرکزی و رویدادهای آسیایی بوده و در دورههای آموزشی این حوزه نیز تدریس کرده است.
همین سابقه، انتخاب او را از زاویهای دیگر قابل بررسی میکند. بخش قابلتوجهی از امور اجرایی تیمها در تورنمنتهای بینالمللی، از ثبت اطلاعات و فهرست بازیکنان گرفته تا فرایندهای فنی و مسابقهای، با سامانههای رسمی والیبال ارتباط دارد. فدراسیون نیز هنگام معرفی افجهای مشخصاً روی تسلط او بر قوانین روز، ثبتنام و فرایندهای مرتبط با VIS تأکید کرده است.
از این منظر میتوان نتیجه گرفت فدراسیون در دو تورنمنت حساس پیش رو به دنبال سرپرستی با تجربه فنی-اجرایی بالا در مقررات بینالمللی است؛ بهویژه در دورهای که کوچکترین اشتباه اداری در ثبت فهرست یا اسناد تیم میتواند هزینهساز شود.
مأموریت اول؛ گرفتن سهمیه المپیک ۲۰۲۸ در فوکوئوکا
مسابقات قهرمانی مردان آسیا ۲۰۲۶ مهمترین مأموریت فوری تیم ملی است. فدراسیون والیبال ایران زمان برگزاری این مسابقات را ۱۳ تا ۲۲ شهریور در فوکوئوکا ژاپن اعلام کرده است. صفحه رسمی Volleyball World نیز بازه مسابقات قارهای مردان آسیا را در ماه سپتامبر و به میزبانی فوکوئوکا ثبت کرده است.
اهمیت مسابقات امسال بسیار فراتر از جام قهرمانی آسیاست. طبق سیستم رسمی انتخابی المپیک لسآنجلس ۲۰۲۸ که FIVB اعلام کرده، قهرمان هر یک از پنج مسابقه قارهای سال ۲۰۲۶ مستقیماً یک سهمیه المپیک به دست میآورد. در مجموع پنج سهمیه مردان از قهرمانیهای قارهای توزیع میشود و مسیرهای بعدی شامل مسابقات قهرمانی جهان ۲۰۲۷ و رنکینگ جهانی پس از مرحله مقدماتی لیگ ملتهای ۲۰۲۸ خواهد بود.
یعنی اگر ایران در فوکوئوکا قهرمان شود، تقریباً دو سال زودتر از المپیک، بلیت لسآنجلس را قطعی خواهد کرد و دیگر مجبور نیست سهمیه خود را به نتایج جام جهانی یا نبرد نفسگیر رنکینگ موکول کند.
ایران با چین، هند و نیوزیلند همگروه است
قرعهکشی قهرمانی آسیا نیز انجام شده و ایران در گروه دوم با چین، هند و نیوزیلند قرار گرفته است. رقابتها با حضور ۱۲ تیم در سه گروه چهار تیمی آغاز میشود.
روی کاغذ ایران یکی از مدعیان اصلی صعود از گروه است، اما هدف پیاتزا صرفاً عبور از مرحله مقدماتی نیست. تیم ملی باید تا آخرین مسابقه پیش برود و قهرمان شود تا مستقیم به المپیک برسد.
این مأموریت بعد از عملکرد نهچندان مطلوب ایران در لیگ ملتهای ۲۰۲۶ حساستر شده است. ایران مرحله مقدماتی VNL را با سه پیروزی، ۹ شکست و ۱۱ امتیاز در رتبه چهاردهم به پایان رساند و به مرحله نهایی نرسید.
بنابراین قهرمانی آسیا برای تیم پیاتزا هم فرصت جبران تابستان پرنوسان لیگ ملتهاست و هم مهمترین آزمون نتیجهگرایانه سرمربی ایتالیایی تا این مقطع.
فهرست ۱۴ نفره پیاتزا برای قهرمانی آسیا
روبرتو پیاتزا فهرست نهایی ۱۴ بازیکن ایران برای اردوی روسیه و مسابقات قهرمانی آسیا را نیز مشخص کرده است. عرشیا بهنژاد، ایلشن داوودیپور، سیدعیسی ناصری، محمدنیما باطنی، محمد ولیزاده، علی حاجیپور، امین اسماعیلنژاد، مرتضی شریفی، پوریا حسینخانزاده، علی حقپرست، اسماعیل مسافر، مبین نصری، محمدرضا حضرتپور و حسین حاجیکلاته نفرات منتخب هستند. یوسف کاظمی نیز در آخرین مرحله از فهرست قهرمانی آسیا کنار گذاشته شد.
تیم ملی روز ۲۹ مرداد راهی روسیه میشود و از ۳۰ مرداد در تورنمنت چهارجانبه اوفا مقابل روسیه، کوبا و بلاروس قرار میگیرد. شاگردان پیاتزا سپس در اوفا تمرین خواهند کرد و در مسکو نیز دو مسابقه تدارکاتی برابر دینامو برگزار میکنند. برنامه فعلی این است که تیم روز ۹ شهریور مستقیماً از مسکو عازم ژاپن شود. مرتضی قنبر افجهای نیز از همین سفر به عنوان سرپرست جدید کنار تیم خواهد بود.
مأموریت دوم؛ دفاع از سه طلای متوالی ایران در بازیهای آسیایی
کار افجهای با پایان قهرمانی آسیا تمام نمیشود. دومین تورنمنت بزرگ او به عنوان سرپرست، بازیهای آسیایی آیچی-ناگویا خواهد بود؛ رقابتهایی که از ۱۹ سپتامبر تا ۴ اکتبر برگزار میشود. مسابقات والیبال مردان از ۲۷ سپتامبر تا ۳ اکتبر برنامهریزی شده است.
ایران در والیبال مردان بازیهای آسیایی جایگاه ویژهای دارد. شورای المپیک آسیا ایران را قهرمان سه دوره متوالی معرفی کرده است و تیم ملی در ناگویا باید از این سلطه دفاع کند. ایران در مرحله گروهی بازیهای آسیایی با اندونزی، تایلند و قرقیزستان همگروه شده است.
از این رو حکم افجهای عملاً یک بسته دوگانه است: ابتدا مدیریت تیم در تورنمنتی که میتواند سهمیه المپیک را به ایران بدهد و چند هفته بعد حضور در رقابتی که ایران در آن مدافع سه طلای متوالی است.
چرا قهرمانی آسیا برای والیبال ایران حیاتی است؟
آخرین دوره قهرمانی مردان آسیا در سال ۲۰۲۳ برای ایران با شکست تلخ در فینال تمام شد. ژاپن در ارومیه با نتیجه سه بر صفر ایران را شکست داد و دهمین قهرمانی آسیایی خود را به دست آورد؛ در حالی که ایران به عنوان مدافع عنوان قهرمانی به مسابقات وارد شده بود.
حالا شرایط متفاوت است. اینبار قهرمانی فقط به معنای پس گرفتن تاج آسیا از ژاپن نیست؛ جام قهرمانی برابر با سهمیه مستقیم المپیک ۲۰۲۸ است.
به همین دلیل تغییر سرپرست تیم ملی در آستانه این مسابقات را نمیتوان صرفاً یک جابهجایی تشریفاتی دانست. مرتضی قنبر افجهای درست در زمانی مسئولیت میگیرد که تیم ملی وارد فشردهترین بخش برنامه خود شده است؛ روسیه، فوکوئوکا و سپس ناگویا.
فدراسیون والیبال با انتخاب مدیری که بخش مهمی از سابقه او در حوزه مقررات، سامانه VIS و برگزاری رویدادهای بینالمللی شکل گرفته، ظاهراً میخواهد بخش اجرایی تیم ملی در این مسیر حساس کمترین حاشیه ممکن را داشته باشد. حالا مسئولیت اصلی داخل زمین بر دوش روبرتو پیاتزا و بازیکنانش است؛ تیمی که در فاصلهای کوتاه میتواند هم سهمیه المپیک لسآنجلس را قطعی کند و هم برای چهارمین طلای متوالی بازیهای آسیایی بجنگد.