بیرانوند خواستار آشتی ملی با فوتبال شد؛ آیا حکم بازی تراکتور و پرسپولیس قابل تغییر است؟

حساس‌ترین مسابقه هفته سوم لیگ برتر از حالا وارد فضایی فراتر از مسائل فنی شده است. تراکتور و پرسپولیس قرار است دوشنبه ۲ شهریور ۱۴۰۵ از ساعت ۱۸:۳۰ در ورزشگاه یادگار امام تبریز مقابل یکدیگر قرار بگیرند؛ مسابقه‌ای که طبق رأی فعلی باید پشت درهای بسته برگزار شود. برنامه رسمی سازمان لیگ نیز همین تاریخ و ساعت را برای این دیدار ثبت کرده است.

تراکتور که فصل را با دو پیروزی آغاز کرده و با شش امتیاز و بدون گل خورده در جمع تیم‌های بالای جدول قرار دارد، طبیعی است که برای چنین مسابقه‌ای روی مزیت ورزشگاه خانگی و حضور ده‌ها هزار هوادار حساب ویژه‌ای باز کرده باشد.

اما حکم قضایی قدیمی حالا مقابل خواسته باشگاه و بازیکنان ایستاده است.

بیرانوند: این دو هفته را دیدید؟ فوتبال دوباره برای همه بود

علیرضا بیرانوند در متنی که امروز منتشر کرد، استدلال خود را نه صرفاً از زاویه منافع تراکتور، بلکه با مفهوم بازگشت هواداران به فوتبال مطرح کرد.

دروازه‌بان تراکتور حضور تماشاگران در دو هفته ابتدایی لیگ را نشانه بازگشت شور به ورزشگاه‌ها دانست و آن را نوعی «آشتی ملی با فوتبال» توصیف کرد. او معتقد است حضور تماشاگران دوباره مسابقات را به موضوع گفت‌وگو، کری‌خوانی و هیجان عمومی تبدیل کرده و بازی تراکتور و پرسپولیس می‌تواند یکی از بهترین صحنه‌ها برای ادامه همین فضا باشد.

بیرانوند البته یک قید مهم هم گذاشته است؛ از نگاه او هیچ بی‌نظمی یا رفتار خارج از عرف در ورزشگاه قابل دفاع نیست.

استدلال او این است که در شرایط فعلی می‌توان در اجرای مجازات نگاه اغماضی داشت و به جای حذف تماشاگر، از سازوکارهای نظارتی و انضباطی استفاده کرد.

جمله پایانی بیرانوند نیز پیام اصلی متن او بود: از نگاه دروازه‌بان تراکتور، در چنین احکامی تنها هواداران از فوتبال محروم نمی‌شوند، بلکه خود فوتبال نیز تماشاگرانش را از دست می‌دهد.

تراکتور هم رسماً درخواست بازنگری کرد

استوری بیرانوند چند ساعت بعد از موضع رسمی باشگاه تراکتور مطرح شد.

باشگاه تبریزی در بیانیه خود ضمن تأکید بر اینکه تخلف تماشاگر و رفتار غیرقانونی قابل توجیه نیست، از فدراسیون فوتبال و ارکان قضایی درخواست کرده «در نحوه اجرای محرومیت» بازنگری کنند و امکان حضور تماشاگران در یادگار امام بار دیگر بررسی شود.

تراکتور در این درخواست حتی پیشنهاد داده برای کاهش احتمال تکرار حوادث گذشته، تدابیر امنیتی و نظارتی را افزایش دهد، برنامه‌های فرهنگی اجرا کند و کنترل بیشتری بر رفتار هواداران داشته باشد.

از این زاویه، باشگاه تلاش دارد پرونده را از یک درخواست ساده برای «بخشش» فراتر ببرد و یک راه‌حل جایگزین ارائه کند: حضور تماشاگر در مقابل افزایش کنترل.

اما سؤال اصلی همچنان باقی است: آیا از نظر حقوقی چنین تغییری آسان است؟

یک اصلاح مهم؛ حکم فعلی، رأی قطعی استیناف است

در بسیاری از خبرهای اخیر گفته شده محرومیت بازی تراکتور و پرسپولیس ناشی از «حکم کمیته انضباطی فصل گذشته» است. این تعبیر کامل نیست.

پرونده به حواشی مسابقه پرسپولیس و تراکتور در لیگ بیست‌وچهارم برمی‌گردد. کمیته انضباطی ابتدا مجازات‌هایی از جمله محرومیت تماشاگران دو تیم در تقابل‌های آینده صادر کرد و بخشی از مجازات فصل دوم را تعلیقی در نظر گرفت. هر دو باشگاه اعتراض کردند و پرونده به کمیته استیناف رفت.

کمیته استیناف در ۱۸ فروردین ۱۴۰۴ حکم را تغییر داد.

در بند نهایی رأی آمده است که تماشاگران هر دو تیم از حضور در تمام مسابقات مقابل یکدیگر در دو فصل آتی، اعم از لیگ برتر، جام حذفی و سوپرجام محروم هستند. همان رأی نیز صراحتاً «قطعی» اعلام شده است.

بنابراین از نظر حقوقی، موقعیت جدی‌تر از یک مجازات تعلیقی ساده است.

نکته جالب اینکه خود کمیته استیناف در استدلال رأی اولیه توضیح داده بود به علت سابقه انضباطی دو باشگاه، تعلیق مجازات با محدودیت قانونی روبه‌رو است و در نهایت حکم دو فصل محرومیت را بدون آن تعلیق قبلی تأیید کرد.

چرا بازی ۲ شهریور مشمول محرومیت است؟

زمان صدور رأی، فصل ۱۴۰۳-۰۴ در جریان بود و کمیته استیناف از محرومیت در «دو فصل آتی» سخن گفت.

بر این اساس فصل‌های ۱۴۰۴-۰۵ و ۱۴۰۵-۰۶ در محدوده اجرای حکم قرار می‌گیرند. دیدار دوشنبه هفته آینده نیز متعلق به لیگ ۱۴۰۵-۰۶ است و به همین دلیل سازمان لیگ و رسانه‌ها آن را مشمول محرومیت می‌دانند.

به بیان ساده، مسئله این نیست که فدراسیون حالا تصمیم گرفته بازی را بدون تماشاگر برگزار کند؛ اصل برگزاری بدون تماشاگر از یک رأی قطعی قبلی ناشی می‌شود.

به همین دلیل نیز اگر قرار باشد شرایط تغییر کند، باید مبنایی تازه برای تغییر نحوه اجرای رأی ایجاد شود.

ماجرای جام حذفی یک پرونده جداگانه است

یک پیچیدگی دیگر هم وجود دارد.

تراکتور و پرسپولیس در آذر ۱۴۰۴ در جام حذفی نیز مقابل یکدیگر قرار گرفتند و آن مسابقه دوباره با حواشی روی سکوها همراه شد. کمیته انضباطی پس از آن، تراکتور را در مسابقات جام حذفی همان فصل از حضور تماشاگران محروم کرد و برای تقابل احتمالی با پرسپولیس در جام حذفی فصل بعد نیز مجازات جداگانه‌ای در نظر گرفت.

تراکتور به آن رأی هم اعتراض کرد، اما کمیته استیناف در بهمن ۱۴۰۴ بخش اصلی محرومیت تماشاگران را تأیید و رأی را قطعی کرد.

البته محرومیت بازی لیگ هفته آینده مستقیماً از این حکم جام حذفی ناشی نمی‌شود؛ رأی فروردین ۱۴۰۴ به تنهایی برای بدون تماشاگر بودن مسابقه لیگ کافی است.

این تفکیک اهمیت دارد، زیرا در فضای خبری گاهی دو پرونده با یکدیگر مخلوط شده‌اند.

آیا فدراسیون می‌تواند هواداران را برگرداند؟

تا شامگاه چهارشنبه ۲۸ مرداد، در جست‌وجوی منابع رسمی فدراسیون فوتبال، اعلامیه‌ای مبنی بر لغو، تعلیق یا تغییر حکم برای مسابقه هفته سوم منتشر نشده است.

بنابراین وضعیت رسمی فعلی همچنان برگزاری بازی بدون تماشاگر است. آنچه امروز وجود دارد درخواست رسمی تراکتور، پویش رسانه‌ای پیرامون این موضوع و حمایت علیرضا بیرانوند از حضور تماشاگران است.

اینکه ارکان قضایی در فاصله چند روز مانده تا مسابقه راهی برای بازنگری در نحوه اجرا پیدا کنند یا نه، موضوع دیگری است.

از متن رأی فروردین نیز مشخص است که کمیته استیناف آن را قطعی اعلام کرده؛ بنابراین هر تغییر احتمالی باید از مسیر حقوقی و مقرراتی قابل دفاع انجام شود، نه صرفاً با تصمیم اجرایی سازمان لیگ.

پای پرسپولیس هم در میان است

یک نکته دیگر نیز نباید فراموش شود: رأی فقط علیه تراکتور نیست.

کمیته استیناف تماشاگران هر دو باشگاه را در تقابل‌های مستقیم محروم کرده است. یعنی همان‌گونه که بازی هفته سوم در تبریز مشمول حکم می‌شود، تقابل رودرروی دو تیم در تهران نیز در محدوده همان رأی قرار دارد.

به همین دلیل هر تصمیمی که فراتر از یک استثنای خاص برای بازی تبریز باشد، ممکن است درباره مسابقه برگشت و حتی سایر تقابل‌های مشمول حکم نیز اثرگذار شود.

همین مسئله پرونده را از یک مطالبه یک‌طرفه تراکتور پیچیده‌تر می‌کند.

یادگار امام بدون تماشاگر؛ یک مزیت بزرگ از تراکتور گرفته می‌شود

از زاویه ورزشی، خواسته تراکتور کاملاً قابل فهم است.

یادگار امام با ظرفیت بالای خود و حضور گسترده هواداران یکی از مهم‌ترین مزیت‌های خانگی این تیم محسوب می‌شود. تراکتور نیز فصل جدید را بسیار خوب آغاز کرده؛ ابتدا پیکان را ۲ بر صفر شکست داده و سپس سپاهان را در اصفهان با همان نتیجه کنار زده است. پس از دو هفته، این تیم شش امتیاز و تفاضل مثبت چهار دارد.

تقابل پرسپولیس می‌تواند اولین آزمون بسیار بزرگ خانگی این فصل باشد.

برگزاری آن مقابل سکوهای خالی طبیعتاً بخشی از ماهیت مسابقه را تغییر می‌دهد؛ همان نکته‌ای که بیرانوند روی آن دست گذاشته است.

حالا توپ در زمین ارکان قضایی است

درخواست تراکتور و متن بیرانوند از نظر رسانه‌ای فشار برای بازنگری را افزایش داده، اما وضعیت حقوقی پرونده روشن است: فعلاً یک رأی قطعی و لازم‌الاجرا وجود دارد.

تراکتور استدلال می‌کند شرایط امروز فوتبال، بازگشت تماشاگران و امکان افزایش کنترل امنیتی می‌تواند مبنایی برای نگاه اصلاحی باشد. بیرانوند نیز این موضوع را در قالب «آشتی ملی با فوتبال» مطرح کرده است.

در طرف مقابل، فلسفه رأی قبلی دقیقاً جلوگیری از تکرار رفتارهایی بود که در تقابل‌های بسیار پرتنش دو باشگاه رخ داده بود؛ و اتفاقات جام حذفی آذر ۱۴۰۴ نیز نشان داد نگرانی ارکان انضباطی کاملاً فرضی نبوده است.

به همین دلیل تصمیم احتمالی فدراسیون ساده نیست.

اگر حکم پابرجا بماند، تراکتور و پرسپولیس دوشنبه ۲ شهریور ساعت ۱۸:۳۰ در یکی از بزرگ‌ترین ورزشگاه‌های ایران اما مقابل سکوهای خالی بازی خواهند کرد. اگر قرار است این وضعیت تغییر کند، حالا زمان صدور یک تصمیم رسمی و شفاف است؛ زیرا بیانیه باشگاه و استوری بیرانوند به تنهایی نمی‌تواند یک رأی قطعی استیناف را کنار بزند.