رأی برائت برای اوزجان بیزاتی؛ پرونده جنجالی ارز مربی استقلال بسته شد

باشگاه استقلال چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ به یکی از حاشیه‌های حقوقی کادر فنی خود پایان داد و رسماً از صدور رأی برائت برای اوزجان بیزاتی خبر داد. بر اساس اطلاعیه منتشرشده، مشکل این مربی زمانی شکل گرفته بود که هنگام خروج از ایران قصد انتقال ارز حاصل از حقوق دریافتی خود را داشت و موضوع پس از آن به پیگیری حقوقی باشگاه کشیده شد. استقلال می‌گوید اکنون «تمامی مسائل مرتبط» برطرف شده و پرونده خاتمه یافته است.

این اطلاعیه از یک جهت اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا ماجرای بیزاتی در زمان وقوع با روایت‌های متفاوت و بعضاً متناقضی همراه شد و حتی درباره وضعیت شخصی او در فرودگاه نیز اختلاف خبری وجود داشت.

ماجرای اوزجان بیزاتی از کجا شروع شد؟

اصل اتفاق به ۲۸ تیر ۱۴۰۵ برمی‌گردد. بیزاتی که برای چند روز مرخصی قصد سفر به ترکیه داشت، در فرودگاه امام خمینی با مسئله‌ای درباره میزان ارز همراه خود و مدارک لازم برای خروج آن مواجه شد.

تسنیم همان روز گزارش داد مسئولان استقلال بابت مطالبات این مربی ۸۰ هزار دلار پول نقد در اختیار او گذاشته بودند و بیزاتی هنگام خروج، مجوز یا مدرک مورد نیاز برای انتقال این میزان ارز را همراه نداشت. در گزارش بعدی همان خبرگزاری نیز آمده بود ارز مورد بحث برای طی شدن مراحل اداری و قانونی نگهداری شده و مسئولان باشگاه باید اسناد لازم را ارائه می‌کردند.

بنابراین مسئله اصلی از ابتدا مربوط به منشأ دستمزد یا اصل دریافت پول از استقلال نبود؛ محل بحث، نحوه خروج مبلغ نقدی از کشور و مدارک مربوط به آن بود.

باشگاه نیز حالا در اطلاعیه جدید صراحتاً تأکید کرده که ارز مورد بحث به «حقوق دریافتی» بیزاتی مربوط بوده است.

آیا مربی استقلال واقعاً بازداشت شده بود؟

این بخش از پرونده یکی از مواردی است که باید با احتیاط درباره آن نوشت.

تسنیم در نخستین گزارش خود از لفظ «بازداشت» استفاده کرد و ساعتی بعد نیز نوشت بیزاتی آزاد شده است. در مقابل، علی تاجرنیا، مدیر وقت استقلال، بعدتر این روایت را رد کرد و گفت بیزاتی اساساً بازداشت نشده و تنها به دلیل آشنا نبودن با ضوابط خروج ارز با مشکل مواجه شده است.

تاجرنیا همچنین توضیح داده بود مبلغ مورد بحث دستمزد بیزاتی بوده که نزد او جمع شده و پس از ارائه توضیحات و انجام هماهنگی، مشکل پیگیری شده است. یک گزارش رسانه‌ای دیگر نیز نقل کرد که باشگاه به دلیل نداشتن مدارک لازم برای خروج آن میزان ارز، با مشکل اداری روبه‌رو شده بود.

نکته مهم این است که اطلاعیه تازه استقلال از واژه بازداشت استفاده نمی‌کند و تنها از «مشکل هنگام خروج از ایران و انتقال ارز» سخن می‌گوید. بنابراین در بازسازی دقیق ماجرا بهتر است گفته شود بیزاتی در فرودگاه با یک پرونده و محدودیت حقوقی مرتبط با انتقال ارز مواجه شد؛ درباره ماهیت و مدت بازداشت او روایت‌ها یکسان نیستند.

صدور رأی برائت چه معنایی دارد؟

مهم‌ترین اتفاق تازه این است که استقلال اعلام کرده رأی برائت برای مربی ترکیه‌ای صادر شده است.

در اطلاعیه باشگاه آمده واحد حقوقی استقلال پرونده را به‌طور مستمر دنبال کرده و پس از صدور این رأی، «تمامی مسائل مرتبط با موضوع برطرف شده است». همچنین تأکید شده بیزاتی در حال حاضر هیچ مشکلی در این زمینه ندارد و پرونده مختومه شده است.

این عبارت از نظر عملی یعنی ماجرایی که می‌توانست در سفرهای بعدی مربی، وضعیت اقامت یا حتی همکاری او با استقلال مشکل ایجاد کند، فعلاً خاتمه یافته است.

با این حال، باشگاه جزئیات رأی را منتشر نکرده است. در اطلاعیه مشخص نشده مرجع صادرکننده رأی دقیقاً چه نهادی بوده، مستندات ارائه‌شده چه بوده و درباره مبلغی که در گزارش‌های اولیه از نگهداری آن خبر داده شد چه تصمیم جزئی‌ای گرفته شده است. بنابراین فراتر از اعلام رسمی «برائت و خاتمه پرونده» نمی‌توان درباره متن و استدلال رأی با قطعیت صحبت کرد.

تکلیف ۸۰ هزار دلار چه شد؟

رقم ۸۰ هزار دلار در اطلاعیه امروز باشگاه ذکر نشده است؛ این عدد مربوط به گزارش‌های اولیه تسنیم و توضیحات بعدی مدیران استقلال است.

طبق گزارش ۲۸ تیر، این مبلغ بابت مطالبات بیزاتی بوده و پس از بروز مشکل در فرودگاه برای طی شدن مراحل قانونی نگهداری شد. بعدتر تاجرنیا نیز اصل رقم ۸۰ هزار دلار را تأیید و آن را بخشی از حقوق مربی دانست.

اکنون باشگاه می‌گوید «تمامی مسائل مرتبط» برطرف شده است، اما به‌طور جداگانه اعلام نکرده که این مبلغ دقیقاً در چه تاریخی و از چه طریقی در اختیار بیزاتی قرار گرفته یا بازگردانده شده است. از این رو، می‌توان گفت مشکل حقوقی پول حل شده، اما جزئیات مالی نهایی آن عمومی نشده است.

چرا استقلال دستمزد مربی خارجی را نقدی پرداخت کرد؟

این پرونده بار دیگر یکی از مشکلات قدیمی باشگاه‌های ایرانی در همکاری با مربیان و بازیکنان خارجی را برجسته کرد: نحوه انتقال بین‌المللی پول.

در گزارش‌های مربوط به بیزاتی گفته شد استقلال مطالبات او را به‌صورت پول نقد پرداخت کرده و مسئله زمانی ایجاد شد که این مبلغ باید از کشور خارج می‌شد. محدودیت‌های بانکی و دشواری استفاده از کانال‌های عادی بین‌المللی باعث شده پرداخت نقدی به خارجی‌ها در فوتبال ایران موضوعی غیرمعمول نباشد، اما همین روش می‌تواند نیازمند تشریفات قانونی مشخصی برای ورود یا خروج ارز باشد.

ماجرای بیزاتی از این منظر تنها یک حاشیه شخصی برای یک مربی نبود؛ نمونه‌ای از ریسک اجرایی پرداخت‌های ارزی باشگاه‌هاست.

اگر یک باشگاه دستمزد خارجی را نقداً تحویل بدهد، هماهنگی درباره اسناد پرداخت، منشأ پول و ضوابط انتقال آن باید پیش از رسیدن فرد به فرودگاه انجام شود. در غیر این صورت، حتی پرداختی که از منظر قراردادی کاملاً متعلق به مربی است می‌تواند در مرحله خروج از کشور مسئله ایجاد کند.

بیزاتی کیست و چگونه به استقلال رسید؟

اوزجان بیزاتی مربی ۵۷ ساله اهل ترکیه است که در اسفند ۱۴۰۴ وارد ایران شد و به کادر فنی استقلال پیوست. باشگاه هنگام معرفی او اعلام کرد بیزاتی دارای مدرک UEFA Pro است و حدود دو دهه سابقه مربیگری دارد.

او پیش‌تر در باشگاه‌هایی مانند گنچلربیرلیغی، آنکاراگوچو، دنیزلی‌اسپور، سامسون‌اسپور، ترابزون‌اسپور، سیواس‌اسپور، بورسااسپور و کایسری‌اسپور فعالیت کرده و سابقه دستیاری ارسون یانال در تیم ملی ترکیه را نیز دارد.

بیزاتی در ماه‌های اخیر در کادر فنی استقلال باقی مانده و پس از تحولات امنیتی و خروج موقت از ایران نیز دوباره به تهران بازگشت.

چرا بسته شدن این پرونده برای استقلال مهم است؟

از منظر ورزشی، اهمیت خبر امروز این است که استقلال دیگر با نگرانی حقوقی درباره رفت‌وآمد یکی از مربیان خارجی خود مواجه نیست.

حاشیه‌های مربوط به قرارداد، پرداخت پول و مسائل اداری مربیان و بازیکنان خارجی در سال‌های گذشته بارها برای باشگاه‌های ایرانی هزینه‌ساز شده‌اند. استقلال نیز در مقاطع مختلف پرونده‌های خارجی پرهزینه‌ای داشته و طبیعی است که مدیریت باشگاه بخواهد مسئله بیزاتی پیش از تبدیل شدن به یک اختلاف بزرگ‌تر بسته شود.

این بار باشگاه تأکید کرده پیگیری توسط واحد حقوقی استقلال انجام شده و نتیجه نهایی نیز برائت بوده است.

به این ترتیب، پرونده‌ای که در اواخر تیرماه با گزارش جنجالی همراه داشتن ۸۰ هزار دلار در فرودگاه آغاز شد، حدود یک ماه بعد از نظر باشگاه به پایان رسیده است.

پایان یک حاشیه؛ اما یک درس برای پرداخت‌های خارجی استقلال

اصل خبر امروز روشن است: اوزجان بیزاتی تبرئه شده، محدودیتی ندارد و پرونده خاتمه یافته است.

اما این ماجرا برای استقلال یک نکته مدیریتی نیز به همراه دارد. مسئله از جایی آغاز شد که مربی خارجی با مبلغ قابل توجهی ارز نقدی راهی فرودگاه شد و درباره اسناد لازم برای انتقال آن هماهنگی کافی وجود نداشت. فارغ از اختلاف درباره اینکه او بازداشت شده یا صرفاً متوقف شده بود، همین موضوع توانست چند هفته حاشیه حقوقی برای باشگاه ایجاد کند.

صدور رأی برائت این پرونده را می‌بندد، اما برای جلوگیری از تکرار چنین اتفاقی، استقلال و دیگر باشگاه‌هایی که با خارجی‌ها قرارداد دارند باید سازوکار پرداخت و انتقال دستمزد را از مرحله تحویل پول تا خروج ارز به‌صورت حقوقی مدیریت کنند.

برای بیزاتی اما ماجرا تمام شده است؛ مربی ترکیه‌ای استقلال بر اساس اعلام رسمی باشگاه هیچ مشکل حقوقی باقی‌مانده‌ای در این پرونده ندارد و می‌تواند بدون سایه حاشیه فرودگاه به کار خود در کادر فنی آبی‌ها ادامه دهد.