واریز سود سهام عدالت در آستانه هفته دولت؛ دارندگان سهام ۵۳۲ هزار تومانی چقدر می‌گیرند؟

آخرین اظهارنظر معتبر در این زمینه مربوط به بهمن عبداللهی است. او ۱۸ مرداد گفته بود دولت تلاش می‌کند بخشی از سود شرکت‌های سرمایه‌پذیر مربوط به عملکرد سال ۱۴۰۴ را تا هفته دولت توزیع کند. عبداللهی همچنین تأکید کرد روال دو مرحله‌ای ادامه خواهد داشت؛ یک پرداخت در میانه سال و پرداخت دیگر تا پایان سال ۱۴۰۵.

بنابراین عبارت دقیق در شرایط فعلی «تلاش برای پرداخت تا هفته دولت» است، نه «واریز قطعی در روز مشخص».

این تفاوت برای سهامداران مهم است. هفته دولت از دوم تا هشتم شهریور است، اما هنوز شرکت سپرده‌گذاری مرکزی یا سازمان بورس روز و ساعت مشخصی را برای آغاز واریز مرحله اول اعلام نکرده‌اند.

در نتیجه انتشار تاریخ‌هایی مانند «۲ شهریور» یا «۸ شهریور» به‌عنوان روز قطعی پرداخت، تا زمان اطلاعیه رسمی قابل اتکا نیست.

سود سهام عدالت امسال چقدر است؟

عبداللهی گفته است رقم سود عملکرد ۱۴۰۴ نسبت به سال مالی قبل کاهش جدی نخواهد داشت. او توضیح داده با وجود آسیب دیدن بخشی از بنگاه‌های تحت پوشش سهام عدالت در جریان جنگ، دیگر شرکت‌ها به فعالیت سودده خود ادامه داده‌اند و فرآیند جمع‌آوری سود نیز پیش رفته است.

اما این جمله به معنای مشخص شدن مبلغ نهایی نیست.

مبلغ قابل پرداخت به میزان سود تقسیمی شرکت‌های موجود در پرتفوی سهام عدالت، میزان سودی که واقعاً به حساب شرکت سپرده‌گذاری مرکزی منتقل می‌شود و همچنین ارزش اسمی سبد هر فرد بستگی دارد.

به همین دلیل در حال حاضر نمی‌توان با اطمینان گفت دارنده سبد ۵۳۲ هزار تومانی دقیقاً چه مبلغی در مرحله نخست شهریور دریافت خواهد کرد.

یک اصلاح مهم؛ ۵۲۱ هزار تومان سود امسال نیست

یکی از مهم‌ترین ابهام‌های خبرهای اخیر به جدولی مربوط می‌شود که ارقام زیر را برای سود سهام عدالت مطرح می‌کند: ۴۴۳ هزار تومان برای سبد ۴۵۲ هزار تومانی، ۵۲۱ هزار تومان برای سبد ۵۳۲ هزار تومانی و ۹۸۱ هزار تومان برای سبد یک میلیون تومانی.

این ارقام واقعی‌اند، اما مربوط به مرحله دوم سود عملکرد سال مالی ۱۴۰۳ هستند که در اسفند ۱۴۰۴ پرداخت شد؛ نه برآورد رسمی کل سود سال ۱۴۰۵. شرکت سپرده‌گذاری مرکزی در آن مرحله برای بیش از ۴۴ میلیون سهامدار همین مبالغ را واریز کرد.

نکته مهم‌تر اینکه سهامداران پیش از آن نیز در مرحله نخست سود سال مالی ۱۴۰۳، مبالغ دیگری دریافت کرده بودند.

مبالغ مرحله نخست در دی ۱۴۰۴ و مرحله دوم در اسفند همان سال پرداخت شدند.

بنابراین اگر قرار باشد سود عملکرد ۱۴۰۴ «کاهش جدی» نسبت به دوره قبل نداشته باشد، مقایسه منطقی‌تر باید با مجموع پرداخت‌های دوره قبل انجام شود، نه فقط با مرحله دوم آن.

البته حتی این مقایسه نیز به معنای پیش‌بینی قطعی سود امسال نیست.

آیا دارنده سهام ۵۳۲ هزار تومانی دوباره بیش از یک میلیون تومان می‌گیرد؟

این احتمال را نمی‌توان رد کرد، اما فعلاً نمی‌توان آن را قطعی دانست.

سبد ۵۳۲ هزار تومانی در دو مرحله مربوط به عملکرد سال ۱۴۰۳ مجموعاً حدود یک میلیون و ۱۲۸ هزار تومان دریافت کرد. اگر اظهارات رئیس اتاق تعاون مبنی بر نبود کاهش جدی در سود سال ۱۴۰۴ محقق شود، مبلغ کل امسال ممکن است به محدوده‌ای نزدیک به دوره گذشته برسد.

اما اینکه مرحله نخست چه سهمی از این مبلغ را شامل شود مشخص نیست.

ممکن است بخش عمده سود در پرداخت اول توزیع شود یا مانند دوره قبل بخشی از مطالبات شرکت‌ها تا مرحله دوم باقی بماند. بنابراین ارائه عددی مثل ۵۲۱ هزار تومان به‌عنوان واریزی قطعی شهریور، در شرایط فعلی مبنای رسمی ندارد.

چرا سود سهام عدالت در دو مرحله پرداخت می‌شود؟

ساختار سهام عدالت باعث شده زمان پرداخت سود به عملکرد ده‌ها شرکت سرمایه‌پذیر وابسته باشد.

ابتدا هر شرکت باید مجمع سالانه خود را برگزار کند و سود قابل تقسیم را مشخص کند. سپس سهم مربوط به سهام عدالت باید در اختیار شرکت سپرده‌گذاری مرکزی قرار بگیرد. همه شرکت‌ها این فرآیند را در یک زمان انجام نمی‌دهند و همین مسئله در سال‌های اخیر یکی از دلایل چندمرحله‌ای شدن پرداخت بوده است.

نمونه روشن آن سال مالی ۱۴۰۳ است. مرحله نخست در دی ۱۴۰۴ پرداخت شد و شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اعلام کرد بیش از ۴۴ میلیون سهامدار در آن مرحله مجموعاً حدود ۲۸ هزار میلیارد تومان دریافت کردند. مرحله دوم نیز در اسفند پرداخت شد.

بنابراین دو مرحله‌ای شدن الزاماً به معنی نصف شدن مساوی سود نیست؛ مبلغ هر مرحله به میزان منابع وصول‌شده بستگی دارد.

ارزش سهام عدالت ۵۳۲ هزار تومانی به حدود ۱۱ میلیون تومان رسید

در کنار اخبار سود، رشد بازار سرمایه باعث شده ارزش روز پرتفوی سهام عدالت نیز دوباره مورد توجه قرار گیرد.

بر اساس محاسبات منتشرشده برای پایان معاملات چهارشنبه ۲۸ مرداد ۱۴۰۵، ارزش سبد ۵۳۲ هزار تومانی با احتساب افزایش سرمایه شرکت‌های بورسی به حدود ۱۱ میلیون تومان رسیده است. سبد ۴۹۰ هزار تومانی نیز در محدوده ۱۰ میلیون تومان قرار گرفته است.

این محدوده با روند هفته‌های اخیر نیز سازگار است؛ برای مثال ارزش سبد ۵۳۲ هزار تومانی در ۲۰ تیر حدود ۱۱ میلیون و ۱۵ هزار تومان گزارش شده بود و در روزهای بعد تحت تأثیر نوسان بورس بالا و پایین رفت.

اما ارزش روز سهام عدالت را نباید با سود نقدی اشتباه گرفت.

۱۱ میلیون تومان، ارزش تقریبی سهامی است که فرد در پرتفوی خود دارد؛ ۵۰۰ هزار یا یک میلیون تومان، سودی است که از محل عملکرد شرکت‌ها می‌تواند به حساب بانکی او واریز شود.

آیا سهامدار می‌تواند این ۱۱ میلیون تومان را بفروشد؟

در شرایط فعلی ارزش روز پرتفوی به معنی در دسترس بودن همین مقدار پول نقد نیست.

آزادسازی و سازوکار معامله مجدد سهام عدالت همچنان در حال بررسی است. عبداللهی در همان نشست خبری توضیح داده بیش از ۲۰ جلسه در شورای عالی بورس درباره دستورالعمل آزادسازی برگزار شده، موضوع به دولت و سپس مجلس رفته و هنوز جمع‌بندی نهایی برای اجرای دستورالعمل اعلام نشده است.

به همین دلیل سهامدار باید میان «ارزش دارایی» و «امکان فروش فوری دارایی» تفاوت قائل شود.

ارزش پرتفوی می‌تواند همزمان با صعود یا افت نمادهایی مانند فارس، فملی، فولاد، شپنا، وبملت و دیگر شرکت‌های حاضر در سبد تغییر کند، بدون اینکه پولی به حساب دارنده سهام واریز شود.

بورس ۲۸ مرداد چه اثری روی سهام عدالت گذاشت؟

در معاملات ۲۸ مرداد، بازار سهام روز مثبتی را پشت سر گذاشت و بسیاری از نمادهای بزرگ بازار رشد کردند. از آنجا که بخش مهمی از سبد سهام عدالت از شرکت‌های بزرگ فلزی، پالایشی، پتروشیمی، بانکی و هلدینگ‌های سرمایه‌گذاری تشکیل شده، رشد این نمادها مستقیماً ارزش روز برگه‌های سهام عدالت را بالا می‌برد.

این همان دلیلی است که ارزش سبد ۵۳۲ هزار تومانی ممکن است در فاصله چند روز چند صد هزار تومان تغییر کند.

در مقابل، میزان سود نقدی با نوسانات روزانه بورس تغییر نمی‌کند؛ سود پس از تصویب مجامع و براساس عملکرد مالی شرکت‌ها تعیین می‌شود.

سهامداران منتظر چه خبری باشند؟

مهم‌ترین خبر بعدی باید از سوی سازمان بورس یا شرکت سپرده‌گذاری مرکزی منتشر شود: اعلام تاریخ قطعی واریز و مبلغ مرحله نخست برای هر نوع سبد.

آنچه تا پنجشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ می‌توان با اطمینان گفت این است که برنامه پرداخت در دو مرحله تأیید شده و دولت برای واریز بخش نخست تا هفته دولت تلاش می‌کند؛ اما هنوز رقم نهایی هر سبد و روز دقیق پرداخت رسمی نشده است.

بنابراین دارندگان سهام عدالت ۵۳۲ هزار تومانی نباید رقم ۵۲۱ هزار تومان را واریزی قطعی شهریور بدانند. این عدد مربوط به مرحله دوم سال قبل است. مجموع سود دوره قبل برای این سبد حدود یک میلیون و ۱۲۸ هزار تومان بود و اگر گفته مسئولان درباره نبود کاهش جدی سود محقق شود، ارقام امسال نیز می‌توانند در محدوده‌ای قابل مقایسه قرار گیرند؛ اما عدد قطعی فقط پس از اعلام رسمی مشخص خواهد شد.