برد تاریخی دختران ایران؛ چینتایپه شکست خورد، والیبال زنان به رتبه ۴۱ جهان رسید
ایران روز جمعه در نخستین مسابقه خود در قهرمانی زنان آسیا در تیانجین چین، مقابل تیمی قرار گرفت که روی کاغذ بالاتر از آن قرار داشت. چینتایپه پیش از شروع رقابتها با ۱۱۹.۷۰ امتیاز تیم سیوهفتم جهان و ششم آسیا بود؛ در حالی که ایران با ۹۵.۶۰ امتیاز در جایگاه چهلودوم جهان و هشتم آسیا قرار داشت. بنابراین نتیجه سه بر یک را نمیتوان یک برد معمولی مقابل رقیبی همسطح دانست.
از ۱۶-۲۵ تا ۲۵-۱۴؛ ایران چگونه بازی را برگرداند؟
شروع مسابقه هیچ شباهتی به پایان آن نداشت.
چینتایپه ست نخست را با نتیجه ۲۵ بر ۱۶ برد؛ اختلاف ۹ امتیازی که میتوانست ایران را خیلی زود از نظر ذهنی تحت فشار قرار دهد. اما پاسخ تیم طلوعکیان در ست دوم مهمترین نقطه مسابقه بود.
ایران در یک ست نزدیک و فرسایشی ۲۷ بر ۲۵ پیروز شد و نتیجه کلی را مساوی کرد. همین برد دو امتیازی جریان مسابقه را تغییر داد.
در ست سوم، ایران کنترل بیشتری پیدا کرد و ۲۵ بر ۱۹ به برتری رسید. در ست چهارم دیگر خبری از بازی پایاپای نبود؛ ملیپوشان ایران با نتیجه قاطع ۲۵ بر ۱۴ حریف را شکست دادند و مسابقه را سه بر یک تمام کردند.
یعنی تیمی که ست نخست را با ۹ امتیاز اختلاف واگذار کرده بود، در ست پایانی با ۱۱ امتیاز اختلاف پیروز شد.
این تغییر فقط یک بازگشت روی تابلو نبود؛ از نظر روانی نشان داد ایران پس از شروع نامناسب، توان تغییر روند مسابقه مقابل تیمی با رتبه جهانی بهتر را داشته است.
۸.۸۷ امتیاز؛ چرا این برد برای رنکینگ اینقدر ارزش داشت؟
در سیستم جدید ردهبندی فدراسیون جهانی، همه مسابقات رسمی و حتی نتیجه ستها در محاسبه قدرت تیمها نقش دارند. مقدار امتیازی که تیم برنده میگیرد ثابت نیست؛ قدرت نسبی دو تیم و نتیجهای که مدل رنکینگ پیشبینی میکند در میزان امتیاز جابهجاشده تأثیر دارد.
به همین دلیل شکست دادن تیمی بالاتر از خود، پاداش بیشتری دارد.
ایران قبل از مسابقات ۹۵.۶۰ امتیاز داشت. پیروزی سه بر یک برابر چینتایپه ۸.۸۷ امتیاز به این عدد اضافه کرد و مجموع را به ۱۰۴.۴۷ رساند.
عدد ۸.۸۷ شاید در نگاه اول کوچک باشد، اما در منطقهای از رنکینگ که فاصله کشورها بعضاً تنها چند امتیاز است، یک برد بزرگ میتواند چند پله ارزش داشته باشد.
پیش از تورنمنت، ایران با ۹۵.۶۰ امتیاز در رتبه ۴۲ قرار داشت؛ پرو ۱۰۲.۹۵ امتیاز داشت و تیمهای بالاتر نیز در فاصله نهچندان دوری قرار گرفته بودند.
عبور از مرز ۱۰۰ امتیاز بنابراین فقط یک عدد نمادین نیست؛ ایران به گروهی نزدیکتر شده که فاصله میان ردههای جهانی در آن با چند برد قابل جبران است.
چینتایپه حریف سادهای نبود
اهمیت این برد وقتی بیشتر میشود که عملکرد چند ماه اخیر چینتایپه را ببینیم.
این تیم در جام زنان AVC در خرداد ۱۴۰۵ تا فینال پیش رفت و نایبقهرمان شد. چینتایپه در مرحله مقدماتی چهار برد از پنج بازی گرفت، سپس در نیمهنهایی قزاقستان را سه بر صفر شکست داد و در دیدار نهایی مقابل کره جنوبی قرار گرفت. ایران در همان مسابقات رتبه هفتم را به دست آورده بود.
فاصله دو تیم در رنکینگ نیز قبل از قهرمانی آسیا قابل توجه بود: چینتایپه سیوهفتم و ایران چهلودوم جهان.
بنابراین وقتی ایران بعد از واگذاری ست اول، سه ست متوالی مقابل چنین حریفی میبرد، استفاده از تعبیر «شگفتی» چندان دور از واقعیت نیست.
بردی که راه یکچهارم نهایی را هموار کرد
مسابقات قهرمانی زنان آسیا امسال با حضور ۱۲ تیم در سه گروه چهار تیمی برگزار میشود.
ایران در گروه A در کنار چین، چینتایپه و عراق قرار دارد. طبق فرمول مسابقات، دو تیم نخست هر گروه به همراه دو تیم برترِ سوم از سه گروه راهی مرحله یکچهارم نهایی میشوند.
این ساختار ارزش برد اول را چند برابر میکند.
ایران با سه امتیاز حاصل از پیروزی سه بر یک، حالا یک قدم بزرگ به مرحله حذفی نزدیک شده است. البته صعود هنوز از نظر ریاضی قطعی نیست و مسابقات مقابل چین و عراق باقی ماندهاند، اما شکست مستقیم یکی از رقبای اصلی گروه، موقعیت ایران را بسیار بهتر کرده است.
اگر ایران مقابل عراق نیز نتیجه مورد انتظار را بگیرد، شانس حضور در جمع هشت تیم برتر آسیا بسیار بالا خواهد رفت؛ حتی اگر بازی با میزبان قدرتمند مسابقات دشوار باشد.
حالا چین؛ جهش بعدی میتواند بسیار بزرگتر باشد
دومین مسابقه ایران از ساعت ۱۵ روز دوشنبه دوم شهریور مقابل چین برگزار میشود.
این بازی از یک نظر کاملاً متفاوت است. چین پیش از شروع مسابقات با ۳۱۵.۵۱ امتیاز در رتبه هفتم جهان و دوم آسیا قرار داشت؛ تنها ژاپن با رتبه ششم جهانی بالاتر از چین در میان تیمهای آسیایی بود.
بنابراین اختلاف قدرت روی کاغذ بسیار زیاد است.
چین همچنین میزبان رقابتهاست و در کنار ژاپن و تایلند یکی از سه قدرت اصلی معرفیشده برای قهرمانی مسابقات محسوب میشود. فدراسیون جهانی در آستانه تورنمنت نیز از چین، ژاپن و تایلند بهعنوان قدرتهای اصلی در میان ۱۲ تیم حاضر یاد کرده بود.
اما اتفاق بازی چینتایپه یک پیام مهم برای ایران دارد: تیم طلوعکیان مجبور نیست بازی با چین را از پیش باخته تصور کند.
حتی بردن ست و نزدیک کردن مسابقه نیز میتواند از نظر تجربه و رنکینگ اهمیت داشته باشد؛ سیستم جهانی فقط برد و باخت را نمیبیند و نتیجه مسابقه و ستها نیز در محاسبات قدرت تیمها دخیلاند.
یک نکته بزرگتر؛ این قهرمانی آسیا مسیر المپیک است
شاید مهمترین تفاوت قهرمانی آسیا ۲۰۲۶ با بسیاری از دورههای گذشته همین باشد.
فدراسیون جهانی رسماً اعلام کرده قهرمانیهای قارهای سال ۲۰۲۶ اولین مسیر مستقیم انتخابی المپیک لسآنجلس ۲۰۲۸ هستند. قهرمان هر یک از پنج قاره مستقیماً یک سهمیه المپیک میگیرد؛ یعنی قهرمان زنان آسیا بدون نیاز به انتظار برای مسابقات جهانی یا رنکینگ ۲۰۲۸، راهی المپیک خواهد شد.
سه تیم برتر واجد شرایط مسابقات قارهای نیز سهمیه جام جهانی ۲۰۲۷ را به دست میآورند.
برای ایران، تصور قهرمانی در حضور چین، ژاپن، تایلند و کره جنوبی هنوز هدفی بسیار دشوار است؛ اما هر برد و هر صعود در این مسابقات دو ارزش همزمان دارد: پیشروی در قهرمانی آسیا و جمع کردن امتیاز جهانی برای مسیرهای بعدی انتخابی المپیک.
همین است که ۸.۸۷ امتیاز روز اول را مهم میکند.
طلوعکیان و تیمی که بعد از یک ست فرو نریخت
در پیروزیهای بزرگ، گاهی مهمتر از نتیجه نهایی، نحوه رسیدن به آن است.
ایران مسابقه را با شکست ۲۵-۱۶ آغاز کرد؛ نتیجهای که میتوانست تیم را وارد سناریوی یک شکست سریع سهصفر کند. اما کادر فنی و بازیکنان توانستند مسابقه را در ست دوم نگه دارند و در لحظات پایانی همان ست حساس ۲۷-۲۵ برنده شوند.
از آن لحظه به بعد، اختلاف به سود ایران بیشتر شد: ۲۵-۱۹ و سپس ۲۵-۱۴.
این روند از نظر فنی و روانی یک علامت مثبت است؛ تیم نهتنها توان واکنش داشت، بلکه هرچه مسابقه جلو رفت، نتیجه ستها قاطعتر شد.
برای تیمی که حالا باید مقابل چین قرار بگیرد، همین تجربه شاید مهمتر از جدول باشد.
از رتبه ۴۲ تا ۴۱؛ اما داستان تازه شروع شده است
قبل از شروع قهرمانی آسیا، ایران با ۹۵.۶۰ امتیاز هشتمین تیم آسیایی در ردهبندی جهانی بود. چینتایپه ۱۱۹.۷۰ امتیازی، پنج رتبه بالاتر قرار داشت.
یک مسابقه کافی بود تا بخشی از این فاصله جبران شود.
برد سه بر یک، ۸.۸۷ امتیاز به حساب ایران اضافه کرد؛ تیم ملی زنان برای نخستین بار از مرز ۱۰۰ امتیاز گذشت و با ۱۰۴.۴۷ امتیاز به رتبه ۴۱ جهان رسید.
اما ارزش واقعی این برد شاید چند روز بعد مشخص شود.
اگر ایران بتواند صعودش به یکچهارم نهایی را قطعی کند، برد مقابل چینتایپه دیگر فقط یک شگفتی در روز نخست نخواهد بود؛ تبدیل به نقطه شروع یکی از بهترین تورنمنتهای سالهای اخیر والیبال زنان ایران میشود.
فعلاً یک عدد در تاریخ ثبت شده است: ۱۰۴.۴۷.
والیبال زنان ایران برای نخستین بار صد امتیازی شده؛ آن هم با برد مقابل تیمی که پیش از مسابقه پنج پله بالاتر از ایران قرار داشت.
حالا دوشنبه، چینِ شماره ۷ جهان منتظر است؛ و دختران ایران بعد از این بازگشت بزرگ، دیگر با همان ذهنیت قبل از بازی اول وارد زمین نمیشوند.