قتل قهرمان جهان در آستانه بازگشت؛ زولانی تته در ۳۸ سالگی با رگبار گلوله کشته شد
براساس اطلاعات منتشرشده از سوی پلیس کیپ شرقی، حادثه حدود ساعت ۱۸:۳۰ شامگاه جمعه در مدانتسانه رخ داد.
تته با خودروی خود به محل سکونتش رسیده بود و در حالی که منتظر باز شدن دروازه بود، دو مرد مسلح که صورتهای خود را پوشانده بودند از یک خودرو پیاده شدند و به سوی او و زن ۲۷ سالهای که همراهش بود تیراندازی کردند.
تته برای فرار از تیراندازی تلاش کرد خودرو را به داخل محوطه براند، اما شدت جراحات به اندازهای بود که امدادگران مرگ او را در صحنه تأیید کردند.
زن همراه او نیز چندین گلوله خورد و به بیمارستان منتقل شد؛ براساس آخرین گزارشها همچنان تحت درمان قرار دارد.
پلیس پروندهای با عناوین قتل و اقدام به قتل تشکیل داده است. تا زمان انتشار آخرین اطلاعات، بازداشتی اعلام نشده و انگیزه مهاجمان نیز مشخص نیست. بنابراین هرگونه گمانهزنی درباره دلیل قتل یا هویت عاملان، در شرایط فعلی فراتر از اطلاعات تأییدشده پلیس خواهد بود.
پایان تلخ یک قهرمان دووزنه جهان
تته با لقب «Last Born» یکی از مهمترین بوکسورهای نسل خود در آفریقای جنوبی بود.
در کارنامه حرفهای او ۲۹ پیروزی، از جمله ۲۲ برد با ناکاوت، چهار شکست و یک مسابقه بدون نتیجه ثبت شده است. او در وزنهای مختلف از مگسوزن تا فوقخروسوزن مبارزه کرد و در دو دسته وزنی صاحب کمربندهای معتبر جهانی شد.
یک نکته در روایت افتخارات او نیاز به تفکیک دارد. تته در سالهای ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ عنوان WBF در مگسوزن را نیز در اختیار داشت، اما دو عنوان جهانی اصلی که جایگاه او را در سطح نخست بوکس تثبیت کردند، کمربند IBF در فوقمگسوزن یا جونیور بنتامویت در سال ۲۰۱۴ و سپس کمربند WBO در بنتامویت از ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹ بودند.
او در ژوئیه ۲۰۱۴ در ژاپن با شکست تیرو کینوشیتا قهرمان IBF شد و بعدها با صعود به یک وزن بالاتر، کمربند WBO را نیز به دست آورد.
۱۱ ثانیهای که نام تته را وارد گینس کرد
مشهورترین لحظه دوران حرفهای زولانی تته در ۱۸ نوامبر ۲۰۱۷ رقم خورد.
او در بلفاست مقابل سیبونیسو گونیا قرار گرفت و تنها ۱۱ ثانیه پس از شروع مسابقه، حریفش را ناکاوت کرد؛ رکوردی که گینس آن را بهعنوان سریعترین ناکاوت در یک مبارزه قهرمانی بوکس ثبت کرده است.
اولین ضربه مؤثر تته تنها حدود شش ثانیه بعد از شروع مسابقه فرود آمد و داور پیش از تکمیل شمارش، مبارزه را متوقف کرد.
نکته جالب اینکه این سریعترین ناکاوت کل دوران حرفهای او نبود؛ تته در سال ۲۰۰۸ حتی یک مبارزه غیرقهرمانی را در ۱۰ ثانیه تمام کرده بود. اما مسابقه با گونیا به دلیل اینکه برای عنوان جهانی برگزار میشد، رکورد تاریخی گینس را به نامش ثبت کرد.
آخرین مبارزه؛ بردی که از کارنامه حذف شد
آخرین حضور تته در رینگ به ۲ ژوئیه ۲۰۲۲ در ورزشگاه OVO Arena ومبلی لندن بازمیگردد.
او جیسون کانینگهام بریتانیایی را در راند چهارم ناکاوت کرد و در ابتدا برنده مسابقه اعلام شد، اما نمونه دوپینگ پس از مبارزه حاوی استانوزولول، یک استروئید آنابولیک ممنوعه، بود.
در نتیجه، پیروزی تته بعداً به «بدون نتیجه» یا No Contest تغییر پیدا کرد.
هیئت مستقل مبارزه با دوپینگ در سال ۲۰۲۳ برای او محرومیتی چهار ساله در نظر گرفت که از ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۲ تا ساعت ۲۳:۵۹ روز ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۶ محاسبه شد.
تته پذیرفته بود که ماده ممنوعه در نمونهاش وجود داشته، اما مدعی بود آگاهانه آن را مصرف نکرده و احتمال آلودگی را مطرح میکرد. هیئت رسیدگیکننده اعلام کرد شواهد ارائهشده برای اثبات غیرعمدی بودن تخلف کافی نبوده است.
محرومیت تمام شد؛ اما بازگشت هنوز ساده نبود
محرومیت تته تنها ۲۳ روز پیش از کشته شدنش به پایان رسیده بود.
او در ماههای پایانی محرومیت بهطور جدی تمرین میکرد و امیدوار بود دوباره مجوز مبارزه بگیرد. حتی Boxing South Africa در ابتدای سال موضع مثبتی نسبت به بازگشت او داشت و اعلام کرده بود پس از پایان محرومیت برای صدور مجوز همکاری خواهد کرد.
اما درست در روز پایان محرومیت، مسئله تازهای ایجاد شد.
گزارش ۳۰ ژوئیه Daily Dispatch نشان میداد نهاد تنظیمکننده بوکس آفریقای جنوبی درباره صدور مجوز برای تته، به دلیل سن بالاتر از ۳۵ سال و چهار سال دوری از مبارزه رسمی ملاحظاتی داشته و بازگشت او نیازمند طی مراحل پزشکی و اداری بیشتری بوده است.
بنابراین جمله «تته آماده بازگشت قطعی به رینگ بود» نیاز به احتیاط دارد؛ او برنامه جدی برای بازگشت داشت، اما مسائل مربوط به مجوز هنوز بهطور کامل ساده نشده بود.
قرار بود ۲۹ نوامبر دوباره مبارزه کند
با این حال، برنامه ورزشی او متوقف نشده بود.
ملاندلی تنگیمفنه، مدیر تته، پس از قتل او تأیید کرد که این بوکسور برای ۲۹ نوامبر ۲۰۲۶ برنامه بازگشت به رینگ داشته است.
چند ماه قبل نیز گزارشهایی منتشر شده بود که تته قصد دارد پس از پایان محرومیت، فصل تازهای از دوران حرفهای خود را آغاز کند و حتی به دنبال کسب افتخار در دستههای وزنی بالاتر بود.
در ۳۸ سالگی چنین بازگشتی آسان نبود، اما تته تجربه قهرمانی جهان و سابقه حضور در مسابقات بزرگ بریتانیا را داشت و همچنان یکی از نامهای شناختهشده بوکس آفریقای جنوبی محسوب میشد.
قتل او درست در چنین مقطعی، داستان زندگی حرفهایاش را تلختر میکند: چهار سال انتظار برای پایان محرومیت، چند هفته تلاش برای بازگشت و سپس حادثهای که همه برنامهها را متوقف کرد.
شهر مدانتسانه یکی از قلبهای بوکس آفریقای جنوبی است
مرگ تته برای مدانتسانه فقط از دست رفتن یک ورزشکار مشهور نیست.
این منطقه در کیپ شرقی سابقه طولانی در پرورش بوکسورهای مطرح آفریقای جنوبی دارد و خود تته نیز از کودکی در همین منطقه با بوکس آشنا شده بود. منابع محلی میگویند او از حدود هشت سالگی همراه برادرش تمرین این رشته را آغاز کرده بود.
اسکار مابویانه، نخستوزیر استان کیپ شرقی، قتل او را «بیمعنا» توصیف کرده و گفته استان یکی از برجستهترین قهرمانان ورزشی خود را از دست داده است.
گایتون مککنزی، وزیر ورزش، هنر و فرهنگ آفریقای جنوبی نیز به تته ادای احترام کرده، اما تأکید داشته تا مشخص شدن نتایج تحقیقات نباید درباره عاملان و انگیزه حمله گمانهزنی کرد.
از رکورد ۱۱ ثانیهای تا پایانی که هیچکس انتظارش را نداشت
زولانی تته دوران حرفهای معمولی نداشت.
او از محله مدانتسانه به قهرمانی جهان رسید، در دو وزن معتبر کمربند گرفت، یکی از سریعترین پایانهای تاریخ بوکس را رقم زد و نام خود را وارد کتاب رکوردهای گینس کرد. سپس پرونده دوپینگ چهار سال از مهمترین سالهای پایانی دوران حرفهایاش را گرفت.
حالا در شرایطی که آن محرومیت به پایان رسیده بود و برای بازگشت برنامه داشت، نه یک مسابقه سخت در رینگ، بلکه حملهای مسلحانه در مقابل خانه به زندگیاش پایان داد.
پلیس هنوز انگیزه قتل را اعلام نکرده و دو مهاجم نیز براساس آخرین اطلاعات شناسایی یا بازداشت نشدهاند. آنچه قطعی است، مرگ یک قهرمان ۳۸ ساله درست در آستانه تلاشی برای شروع دوباره است.
تته در سال ۲۰۱۷ فقط ۱۱ ثانیه نیاز داشت تا وارد تاریخ بوکس شود؛ اما بازگشتی که چهار سال برای آن انتظار کشید، هرگز فرصت آغاز پیدا نکرد.